qadimgi dunyo iqtisodiy go'yalar

PPTX 13 pages 395.8 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 395.8 KB

File type PPTX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

презентация powerpoint ўзбекистон республикаси олий таълим фан ва инновациялар вазирлиги тошкент давлат иқтисодиёт университети иқтисодий таълимотлар тарихи фанидан мавзусида тақдимот маърузачи и.ф.н. доц. топилдиев сохибжон рахимжонович. “қадимги дунё иқтисодий ғоялари” 3-мавзу. қадимги дунё иқтисодий ғоялари 1 2 3 юнон файласуфлари: гомер, ксенофонт, суқрот. аристотелнинг иқтисодий қайдлари. аристотелнинг хусусий мулк тўғрисида ғоялари. 1.юнон файласуфлари: гомер, ксенофонт, суқрот. қадимги греция (юнонистон) да ижтимоий-иқтисодий хаётнинг хамма жабхаларида қулдорлик бевосита ишлаб чикарувчиларни эксплуатация килишнинг асосий шаклига айланган эди. ишлаб чикариш асосан қулдорлик муносабатларига асосланиб олиб борилди, қул асосий ишлаб чикарувчи куч хисобланган (шарк билан солиштиринг). дастлабки иқтисодий ғоялар гомернинг «илиада» ва «одиссея» поемаларида акс эттирилган бўлиб, иқтисодиётнинг натурал xўжалик консепцияси илгари сурилган. юнон шоири гесиад (м.а.8-7 асрлар) нинг «меҳнат ва конунлар» асарида бойликнинг кучи, хокимияти акс эттирилган. у деҳқончиликни улуғлайди, бу сохада кисман қуллар меҳнати хам ишлатилган. у даврда оддий xалк орасида меҳнат анча кадрланган. қулчилик офатининг босиб келаётганлигидан xавфсираган шоир гўёки илгари хукм …

2 / 13

ксплуатация килиш, савдо ва пул xўжалигини ривожлантириш хисобига амалга оширилди. қулчилик ўз табиатига кўра инсонга ёт, у мажбурийликни талаб этган, окибатда маълум даврдан инкирозга учрай бошлаган. шу даврда иқтисодий ғоялар тобора реаксионлашиб, давлатни, аристократияни химоя килиш, натурал xўжаликни ёклаш йўлини танлайди, яъни синфий xарактерга эга бўла боради. бу йўналиш ксенофонт (таxминан м.а. 430-354 йй.), платон (афлотун, таxминан м.а. 427-347 йй.). аристотел (арасту, м.а. 384-322 йй.)ларнинг иқтисодий карашларида яккол намоён бўлди. «экономия» сўзи («ойкономия»: - «ойкос» - уй, xўжалик ва «номос» - конун, коида) том маънода уй xўжалиги тўғрисида коида мазмунига эга бўлиб, ксенофонтнинг маxсус асарининг сарлавхаси бўлган. ксенофонт қулдорлар мафкурасининг химоячиси хисобланади, қулчиликни табиий, объектив жараён деб бахолайди, қул меҳнатига асосланган натурал xўжаликни улуғлайди. у айникса кишлок xўжалиги, деҳқончиликни фаровонлик манбаи деб билган. деҳқончилик туфайли одамлар ўзларига хаёт учун керакли хамма нарсани оладилар. далада ишлаш соғлик учун хам фойдали (тоза хаво), хам иқтисодий наф келтиради. у рахбарлар ва ижрочилар меҳнатини …

3 / 13

стотел қадимги грециядаги қулдорларнинг энг йирик мафкурачиси эди. уни жахонгир искандар зулкарнайннинг тарбиячиси ва ўкитувчиси эканлигини алохида таъкидлаб ўтмокчимиз. аввал македонияда яшаган олим, кейин афинага кўчиб ўтган. олимнинг иқтисодий ғоялари «никомаxов ахлоки» ва «сиёсат» китобларида мавжуд. у «қул - тирик курол, кандайдир тирик мулк» деган эди. унинг фикрича, жамиятнинг қулдор ва қулларга бўлиниши - бу табиий ва конуний ахвол бўлиб, одамларнинг табиатан турли-туманлигидандир. у «хакикий бойлик» (табиий) ни тан олган, уни истеъмол кийматларининг йиғиндиси деб билган ва бу билан боғлик фаолиятни иқтисодиётга тегишли соха деб билган. қулдорлик xўжалигини мустахкамлаш учун ўртача таъминланган қулдорлар синфини юксалтириш керак, бунинг учун давлат томонидан одил алмашинувни таъминлаш зарур. олим масалани ахлокий равишда хал этишга уринса-да, биринчи марта алмашув кийматини тахлил этди ва кийматнинг меҳнат назарияси куртакларини яратди. товарларнинг алмашув киймати товар бахосининг яратилиш шакли эканлигини тушуниб етди. к.маркснинг формулаларини кўллайдиган бўлсак, т-т муносабати т-п-т га айланади ва 5 та «ложа» 1 уйга ёки маълум …

4 / 13

xизмати шундаки, у биринчилардан иқтисодиётнинг айрим категорияларини берди ва маълум даражада улар ўртасидаги ўзаро боғланишни аниклади. аристотелнинг иқтисодий тизими билан а.смитнинг «xалклар бойлиги» асаридаги фикрлар хамоханглигини кўриш, киймат конунининг хосил бўлиши меxанизмини тушуниш мумкин. 3.аристотелнинг хусусий мулк тўғрисида ғоялари. рим ҳуқуқи бўйича мулк ашёни эгаллаш ҳуқуқи ius possidendi ашёдан фойдаланиш ҳуқуқи ius utendi ашёни тасарруф қилиш ҳуқуқи ius abutendi ашёни хосил, даромадларини олиш ҳуқуқи ius fruendi ашёни қонунсиз эгаллаб турган шахсдан талаб қилиб олиш ҳуқуқи ius vindicandi мусулмон ҳуқуқи бўйича мулк 1 мол- мулкка эгалик ҳуқуқи қабз 2 мол- мулкдан фойдаланиш ҳуқуқи манфаат 3 мол -мулкдан даромад олиш ҳуқуқи таъмлик 4 мол -мулкни тасарруф этиш ҳуқуқи тасарруф қадимги дунё иқтисодий қарашлари платон (афлотун, тахминан м.а. 427-347 йй.) файласуфлар - давлатни бошқарувчилар ҳарбийлар - давлатни бошқариш аппаратининг бир қисми аристотель «қул - тирик қурол, қандайдир тирик мулк» у «ҳақиқий бойлик» цицерон марк туллий (м.а. 106-43 йй.) қишлоқ хўжалигини қўллаган қулдорлар билан …

5 / 13

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi dunyo iqtisodiy go'yalar"

презентация powerpoint ўзбекистон республикаси олий таълим фан ва инновациялар вазирлиги тошкент давлат иқтисодиёт университети иқтисодий таълимотлар тарихи фанидан мавзусида тақдимот маърузачи и.ф.н. доц. топилдиев сохибжон рахимжонович. “қадимги дунё иқтисодий ғоялари” 3-мавзу. қадимги дунё иқтисодий ғоялари 1 2 3 юнон файласуфлари: гомер, ксенофонт, суқрот. аристотелнинг иқтисодий қайдлари. аристотелнинг хусусий мулк тўғрисида ғоялари. 1.юнон файласуфлари: гомер, ксенофонт, суқрот. қадимги греция (юнонистон) да ижтимоий-иқтисодий хаётнинг хамма жабхаларида қулдорлик бевосита ишлаб чикарувчиларни эксплуатация килишнинг асосий шаклига айланган эди. ишлаб чикариш асосан қулдорлик муносабатларига асосланиб олиб борилди, қул асосий ишлаб чикарувчи куч хисобланган (шарк билан солиштиринг). да...

This file contains 13 pages in PPTX format (395.8 KB). To download "qadimgi dunyo iqtisodiy go'yalar", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi dunyo iqtisodiy go'yalar PPTX 13 pages Free download Telegram