madaniy taraqqiyotning asosiy qonuniyatlari

DOCX 16 pages 41.4 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 41.4 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

2-mavzu: madaniy taraqqiyotning asosiy qonuniyatlari reja: 1. moddiy va ma’naviy madaniyat, ularning o‘zaro aloqadorligi. 1. madaniyat funksiyalari. 1. madaniyat va jamiyat munosabatlaridagi o‘ziga xoslik. tayanch sо‘z va iboralar moddiy, ma’naviy,funksiya, jamiyat, industrial jamiyat, sivilizatsiya, moslashuvchanlik, gnoseologik, axborot, ijtimoiylashuv, qadriyat, kommunikativ funksiyasilari. insoniyat tarixida, jamiyat hayotida madaniyat kabi ko‘p qirrali fenomen hodisaning o‘rni va ahamiyati tobora ortib bormoqda. shu nuqtai nazardan ham bugun yangi o‘zbekistonda madaniyat va san’at sohasida jiddiy islohotlar amalga oshirilmoqda. aslida madaniy islohot madaniy yangilanish, jamiyatning bir sifat holatidan yuksakroq yangi sifat holatiga o‘tish jarayonida ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy jabhalar bilan bir qatorda amalga oshiriladigan jarayonni ifoda etuvchi tushuncha hisoblanadi. bunda jamiyat hayotining barcha jabhalarida amalga oshiriladigan tub islohotlar madaniy hayot va ma’naviyat bilan uyg‘un holda olib borilishi obektiv taraqqiyot qonuni sifatida namoyon bo‘ladi. aslida jamiyat hayotining ijtimoiy-siyosiy, iqtisodiy tomonlarini isloh qilish uchun ham madaniyat va ma’naviyat sohasini yanada, tubdan isloh etish, takomillashtirish, ularning ish samaradorligini oshirishning yangi usullarini topish …

2 / 16

qamrovli islohotlarimiz talablaridan ortda qolmoqda”[footnoteref:1]. [1: шавкат мирзиёев. янги ўзбекистон тараққиёт стратегияси. – тошкент, “ўзбекистон”, 2022. – 267-бет.] shuning uchun ham bugun o‘zbekistonda madaniyat masalasiga alohida e’tibor berilmoqda. madaniy jarayonning o‘ziga xosligi shundaki, ushbu fenomen hodisa har doim shakl va mazmun, borliq va munosabat, narsaning mavjudligi va ularning ramziy mazmuni uyg‘unligiga ega bo‘ladi. moddiy madaniyat va ma’naviy madaniyat – madaniyatning ikki asosiy sohasi bo‘lib, bir-biri bilan o‘zaro aloqada, o‘zaro ta’sirda va bir-birini taqoza qilgan holda rivojlanadi. moddiy madaniyat har doim ma’lum bir ma’naviy madaniyatning timsoli hisoblanadi, o‘z navbatida ma’naviy madaniyat ham qaysidir narsa, belgi, tasvir, ramzlarda moddiy uyg‘unlikda mujassam bo‘ladi. moddiy madaniyatning ma’naviyatdan tarixan ayriligi faqat insoniyat taraqqiyotining boshlang‘ich davrlarigagina xosdir. jamiyatda ma’naviy faoliyat maxsus sohaga aylangach axloqiy mezonlar, din, san’at, huquq, siyosat, fan shakllanib, ma’lum doiradagi kishilar bu soha bilan mustaqil shug‘ullana boshladilar. shuni ta’kidlash lozimki, uzoq yillar mobaynida madaniyat deganda ko‘pchilik, jumladan ayrim mutaxassislar ham asosan ma’naviy madaniyatni …

3 / 16

xos sohalarga bo‘linishi madaniyatshunoslikda muayyan tadqiqotlarga zaruriyat tug‘dirdi. ma’lumki, moddiy madaniyatning birinchi katta sohasi bu mehnat qurollari ishlab chiqarishning barcha vositalari, turar joylar, aloqa vositalari, texnika qurilmalaridan iboratdir. xullas, sun’iy sharoitda yaratilgan barcha narsalar, shuningdek, moddiy madaniyatning bu qismi ishlab chiqarish texnika madaniyati yoki jamiyat hayotining moddiy-texnik asosi deb ataladi. ishlab chiqaruvchi texnika madaniyatining maxsus qismini ishlab chiqarish texnologiyalarining texnik bilimi, ishlab chiqarish madaniyati, jismoniy va ruhiy imkoniyatlari tashkil etadi. moddiy madaniyatning ikkinchi sohasi ijtimoiy hayot va uning barcha tarmoqlarining meyoriy harakatini ta’minlovchi ko‘plab ijtimoiy institutlar, tashkilot va muassasalar faoliyati bilan bog‘liq. bu turli hokimiyat tuzilmalari va unga munosib boshqaruv shakllari, ijtimoiy tashkilotlar, ta’lim, yosh avlodni tarbiyalash va ta’lim berish, sog‘liqni saqlash, dam olish, bo‘sh vaqt va ko‘ngil ochish muassasalari tizimi kabi barcha ijtimoiy institutlar amalda jamiyat madaniyatini saqlaydi, o‘zgartiradi va shakllantiradi. moddiy madaniyatning uchinchi sohasi (ishlab chiqaruvchi va qayta ishlab chiqaruvchi) insonning o‘zi hisoblanadi. moddiy madaniyatning bu sohasi nafaqat …

4 / 16

day madaniyatga ham befarq munosabatda bo‘ladi. shuning uchun ham madaniyatning uzluksiz an’anaviy yangilanish jarayonini ta’minlash o‘ta muhim masala hisoblanadi. moddiy madaniyatning uchinchi sohasi doirasida inson hayot faoliyatining genetik (irsiy), tibbiy-biologik xususiyatlari haqidagi, jamiyatda yuzaga keladigan va tarixiy taraqqiyotning o‘ziga xos xususiyatlari aks etuvchi madaniy an’analar va sog‘lom odatlarga insonning tartibli ovqatlanish va turmush tarzi haqidagi bilimlar majmui bo‘lgan inson ekologiyasi muammolari ham mansub. umuman, moddiy madaniyatga mehnat madaniyati, ishlab chiqarish madaniyati, turmush madaniyati, ekologik madaniyatlar kiradi. ishlab chiqarish vositalari moddiy madaniyatning muhim qismidir. zamonaviy texnika yutuqlari jamiyat moddiy madaniyatining asosini belgilovchi jihatdir. maishiy turmushdagi iste’mol buyumlari ham har bir xalqning moddiy hayot darajasini belgilaydi. shu o‘rinda moddiy madaniyat ishlab chiqarish va iste’mol buyumlarining oddiy majmuidangina iborat bo‘lmay, ularni ijodiy o‘zlashtirish, yangidan yaratish, ulardan mukammal foydalanish usullari hamdir. bunda ijodiy salohiyat, malaka va g‘oya yangidan moddiylashib, shaxs, jamiyat, millat, xalq, davlat umuminsoniy mazmun kasb etadi. moddiy madaniyat muayyan tarixiy davrda jamiyatda …

5 / 16

banizatsiyaga, hatto olamni noinsonlashtirishga olib keladi. sivilizatsiya va fan o‘zligicha ma’naviy taraqqiyotni ta’minlay olmaydi, bu yerda aqliy, axloqiy va estetik yutuqlarni mujassam qilgan ma’naviy tuzulma zarur, degan fikrlar ham mavjud. ma’naviy madaniyat ancha ilgaridan o‘rganila boshlangan. insoniyat tarixining boshlaridan kishilar ma’naviy madaniyatni belgilashga, uning shakllanish sabablarini aniqlashga, ma’naviy boylik ijodkorlari va yaratuvchilari qanday sifatlarga ega bo‘lishlari kerakligi va ma’naviy ijodkorlik jarayonini tushuntirishga uringanlar. avvallari mavjud bo‘lmagan madaniyat hodisasini vujudga keltirishga xizmat qiluvchi ijodiy kuchlar xayolot, fantastik tadqiqotlarga e’tiborlarini qaratdilar. insondagi barcha qobiliyat tabiatan mavjud bo‘lib, uning shakllanishi insonning paydo bo‘lish davridan boshlangan. insondagi ajdodlardan qolgan yovvoyilik xususiyatlari tabiat bilan doimiy o‘zaro hamkorlikda, uni o‘zlashtirishi davomida yo‘qolib, bilimi rivojlandi. undagi jismoniy va ruhiy jihatlar takomillashib, intellektual va hissiy imkoniyatlar kuchayib bordi. inson jismoniy, fikriy va his qiluvchi mavjudot sifatidagi dastlabki davridanoq o‘ziga xos dunyosini yarata boshladi. moddiy va ideal dunyosi taraqqiyotining har bir davrida fikrlash va his qilish tarzining maxsus aqliy …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "madaniy taraqqiyotning asosiy qonuniyatlari"

2-mavzu: madaniy taraqqiyotning asosiy qonuniyatlari reja: 1. moddiy va ma’naviy madaniyat, ularning o‘zaro aloqadorligi. 1. madaniyat funksiyalari. 1. madaniyat va jamiyat munosabatlaridagi o‘ziga xoslik. tayanch sо‘z va iboralar moddiy, ma’naviy,funksiya, jamiyat, industrial jamiyat, sivilizatsiya, moslashuvchanlik, gnoseologik, axborot, ijtimoiylashuv, qadriyat, kommunikativ funksiyasilari. insoniyat tarixida, jamiyat hayotida madaniyat kabi ko‘p qirrali fenomen hodisaning o‘rni va ahamiyati tobora ortib bormoqda. shu nuqtai nazardan ham bugun yangi o‘zbekistonda madaniyat va san’at sohasida jiddiy islohotlar amalga oshirilmoqda. aslida madaniy islohot madaniy yangilanish, jamiyatning bir sifat holatidan yuksakroq yangi sifat holatiga o‘tish jarayonida ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy jabhal...

This file contains 16 pages in DOCX format (41.4 KB). To download "madaniy taraqqiyotning asosiy qonuniyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: madaniy taraqqiyotning asosiy q… DOCX 16 pages Free download Telegram