toksikologiya

PPTX 24 pages 5.6 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.6 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

презентация powerpoint reja 1. toksikodinamika va toksikokinetika. 2.zaharlarni organizmga tushush yo‘llari, ta’siri va uni organizmdan chiqib ketish yo‘llari. 3.tashqi va ichki muhitning zaharlinishga ta’siri. 4.zaharlanishning o‘ziga xos xususiyatlari. 5.zaharlanishlarda tashxis qo‘yishni umumiy tamoyillari. 6.zaharlangan hayvonga birinchi yordam ko‘rsatish va oldini olish choralari 7.zaharli moddalarning sinflari, olinishi va zaharlanish sabablari. 8. fosfor organik birikmalarning olinishi, zaharlanish sabablari, qo‘llanishi, zaharlangan organizmda bo‘ladigan o‘zgarishlar, ularning simptomlari, pananatomiyasi, diagaoz qo‘yish va davolash. 9. fosfor organik birikmalar bilan zaharlanish, ularning toksikodinamikasi ko‘pgina xollarda toksik moddalar organizmga og`iz orqali tushadi. ayrim yog`da eruvchi birikmalar (fenol, tsianidlar) og`iz bo‘shlig`ining o‘zidayoq qonga so‘riladi. oshqozon shirasining kislotaligi birga yaqin bo‘lib, noionlashgan holdagi kislotalar oson so‘riladi, noionlashgan asoslar , morfin, noksiron qondan oshqozonga tushadi va ionlashgan shaklda ichakka boradi. oshqozondagi zaharli moddalar ovqat massalariga birikishi mumkin. bu holda shilliq qavatlarning zaharlar bilan aloqasiqiyinlashadi. bundan tashqari so‘rilish tezligi shilliq qavatning qon aylanish tezligiga, oshqozon harakatiga va shira hosil qilishiga bog`liq. zaharli …

2 / 24

og`liq (atropin, xinin, anilin, amidopirin yaxshi so‘riladi). og`iz orqali zaharlanishda oshqozon ichak yo‘lida zaharli moddalarning ushlanib qolishi toksik moddalarning fizik-kimyoviy xususiyatlari va oshqozonichakning funktsional holatiga bog`liq bo‘lib, oshqozon-ichak yo‘llarini yaxshilab yuvishni talab qiladi. zaharli moddalarning nafas olish tizimi orqali so‘rilishi organizmga juda tezlik bilan boradi. bu tezlik o‘pka alveolalarining yuzasi juda kengligi tufayli (100-150m2 ) dir. alveola membranasi juda yupqaligi, o‘tkir kapillyarlarda qon oqimining tezligi va zaharlarning ushlab qolinishi sharoitining yo‘qligi sabab bo‘ladi. uchuvchi birikmalarning so‘rilishi yuqori nafas yo‘llarida boshlansada, o‘pkada to‘liq so‘riladi. ko‘pchilik uchuvchi noelektrolitlar, uglevodlar, spirtlar,efirlar oddiy qonunga asosan gradient kontsentratsiya kamaygan yo‘nalishda so‘riladi. zaharlarning organizmga tushish tezligi zaharning fizik-kimyoviy xususiyatlariga bog`liq bo‘lib, organizmning fiziologik holati kam ahamiyatga ega. ayrim bug` va gazlar (vodorod xlorid, vodorod ftorid, oltingugurt gazlari, noorganik kislota gazlari) nafas olish yo‘llarining o‘zidayoq o‘zgarishlarga uchraydi. bundan tashqari ular alveolyar membranalarni shikastlashi tufayli, bar`er va transport vazifasini ishdan chiqaradi va toksik o‘pka shishishiga olib keladi. zaharlovchi …

3 / 24

ba`zi bir zaharlovchi moddalar organizmga tushgach nafas yo‘llari shilliq pardalariga va o‘pka to‘qimalaridagi intraretseptorlarga maxalliy ta`sir ko‘rsatishi mumkin. reflektor yo‘l bilan ta`sir qilganda organizmga umumiy ta`sir qilishi kuzatiladi. o‘pka sezuvchi nerv oxirlariga juda boy refleksog`en zona bo‘lib xisoblanadi. shuning uchun patologik reflekslar zaharlovchi moddalar ta`sirida o‘pkada paydo bo‘lishi mumkin. zaharlovchi moddalar bilan nafas yo‘llari orqali zararlanish ingalyatsion zararlanish deb ataladn. bu zararlanish juda ham havfli xisoblanadi. organizmda begona birikmalarning aylanish jarayonini faqat «detoksikatsiya» deb atash mumkin emas. ko‘pchilik xollarda organizmning o‘zi zaharni sintez qiladi va letal metabolik o‘zgarishlarning blokadasigina (to‘sig`i) kimyoviy travmaning oldini oladi. organizmdan begona birikmalarning chiqarib yuborilishi yo‘llari va usullari har xil bo‘lib, amaliy jihatdan ular quyidagi ko‘rinishga ega: buyrak-ichak-o‘pka-teri. agar ekskretsiya bir qancha yo‘l bilan borsa, (buyrak va buyrakdan tashqari) ularning yig`indisi quyidagiga bo‘ladi. buyrak orqali toksik moddalarning ajralishi filtratsiya va faol transport yordamida amalga oshiriladi: siydik bilan organizmni tark etadigan moddalar miqdori filtratsiya jarayonida qayta so‘rilishi …

4 / 24

iqdori oshqozonga tushadi. ko‘pchilik organik zaharlar jigarda metabolitlar hosil qilib, o‘t bilan ichakka tushadi. ularning bir qismi ichakdan qonga so‘rilib, siydik bilan chiqariladi, bir qismi yo‘g`on ichak orqali tashqariga chiqariladi. uchuvchi noelektrolitlarning ko‘pchiligi o‘zgarmagan holda nafas yo‘llari orqali havoga chiqariladi. bu moddalarning suvda erish tezligi qancha kam bo‘lsa, shunchalik tezlikda tashqariga chiqariladi. yog` to‘qimasida to‘plangan birikmalar u erda to‘planib, asta-sekinlik bilan, misol uchun ingalyatsion yo‘l bilan xloroformning 50%i 8-12 soatda, qolganlari esa bir necha sutkadan so‘nggina tashqariga chiqariladi. ko‘pchilik noelektrolitlar organizmda biotraisformatsiyaga juda sekinlik bilan uchraydi va chiqarilgan nafas orqali suv va uglekislota ko‘rinishida ajraladi. uglekislotalar ko‘pchilik organik moddalar, shu jumladan benzol, stirol, atseton, etilengikol metabolizmi oqibatida hosil bo‘ladi. teri, ter bezlari orqali noelektrolitlar (etil spirti, atseton, fenol, xlorlangan uglevodorod) ajraladi. lekin bu yo‘l bilan tashqariga chiqariladigan zaharli moddalar miqdori juda oz bo‘lganlagi sababli muhim ahamiyat kasb etmaydi. detoksikatsiya deganda organizmga tushgan toksik moddalar ta`sirini to‘xtatish va organizmdan chiqarib yuborish …

5 / 24

radi. organizmning sun`iy detoksikatsiya usullari asosan suyultirish, dializ va sorbtsiyadan iborat. suyultirish – bu toksik moddalarni organizmdan chiqarish va kontsentratsiyasini kamaytirish maqsadida toksik moddasi bo‘lgan biologik suyuqlikni shunga o‘xshash boshqa biologik suyuqlik bilan aralashtirish yoki almashtirishdir. qon oqizish – organizmda toksik modda kontsentratsiyasini kamaytirish va yo‘qotilgan qon miqdorini donor qoni bilan almashtirishga qaratilgan (qon almashtirish operattsiyasi). gemodilyutsiya – tsirkulyatsiyadagi qon hajmini oshirish yordamida ekzogen va endogen toksik moddalar kontsentratsiyasini kamaytirishga qaratilgan. organizm detoksikatsiyasi maqsadida organizmdan limfa chiqarib yuboriladi (davomli limforeya) va elektrolit, oqsilli eritmalar qo‘shiladi, so‘ngra limfa hosil qilinishi kuchaytiriladi. dializ – yarim o‘tkazuvchan membranalarning past molekulali moddalar va ionlarni o‘tkazish va kolloid zarra va makromolekulalarni tutib qolishga asoslangan usul. yarim o‘tkazuvchan membrana sifatida tabiiy seroz qobiqlar va sun`iy sintetik plenkalar (tsellofan, kuprofan va boshqalar) ishlatiladi organizm detoksikatsiyasi usullari. qustiruvchi moddalar (apomorfin, ipekakuana) oshqozonni yuvish (oddiy, zond orqali); ichakni yuvish (zond orqali, klizma-ho‘qna); . ichakni suruvchi vositalar (tuzli, yog`li, o‘simlik) …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "toksikologiya"

презентация powerpoint reja 1. toksikodinamika va toksikokinetika. 2.zaharlarni organizmga tushush yo‘llari, ta’siri va uni organizmdan chiqib ketish yo‘llari. 3.tashqi va ichki muhitning zaharlinishga ta’siri. 4.zaharlanishning o‘ziga xos xususiyatlari. 5.zaharlanishlarda tashxis qo‘yishni umumiy tamoyillari. 6.zaharlangan hayvonga birinchi yordam ko‘rsatish va oldini olish choralari 7.zaharli moddalarning sinflari, olinishi va zaharlanish sabablari. 8. fosfor organik birikmalarning olinishi, zaharlanish sabablari, qo‘llanishi, zaharlangan organizmda bo‘ladigan o‘zgarishlar, ularning simptomlari, pananatomiyasi, diagaoz qo‘yish va davolash. 9. fosfor organik birikmalar bilan zaharlanish, ularning toksikodinamikasi ko‘pgina xollarda toksik moddalar organizmga og`iz orqali tushadi. ayrim yo...

This file contains 24 pages in PPTX format (5.6 MB). To download "toksikologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: toksikologiya PPTX 24 pages Free download Telegram