vegetatsion tajribalar usuli

PPT 42 pages 20.8 MB Free download

42 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 20.8 MB

File type PPT

Pages 42

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 42

слайд 1 vegetatsion tajribalar usuli ma’ruzachi: q.x.f.d., dos. yu.ch.кеnjayev * laboratoriya tajribalari beda, gorox, kungaboqar vegetatsion tajribalar bentonit yordamida vegetatsiya tajribasi (beda) lizimetrik tajribalar dala tajribalari reja: vegetatsion usullarning asosiy maqsadi, vazifasi, ularning laboratoriya usullaridan farqlari. bu usul ishlatilishining qisqacha tarixi, uning taraqqiyotiga hissa qo‘shgan buyuk olimlar. tajriba mavzusini chuqur o‘rganish, moddiy-texnik bazani yaratish. kirish agrokimyoda ilmiy tadqiqotlar olib borishda “vegetatsion tajribalar” muhim o‘rin tutadi. vegetatsion tajribalar ko‘proq nazariy ahamiyatga ega bo‘lgan ilmiy tadqiqotlarni olib borish uchun mo‘ljallangan. bu tadqiqotlar olib borish natijasida o‘simiikda kechadigan muhim fiziologik jarayonlarning kechishi, o‘sish va rivojlanish jarayonlarining dinamikasi ilmiy asosda o‘rganiladi. “vegetatsiya” so‘zi yunoncha “wegetition” so‘zidan olingan bo‘lib, o‘sish va ko‘karish degan ma’noni bildiradi. adabiyotlarda “vegetatsion tajriba usullari” yoki “vegetatsion ilmiy tekshirish usullari” deganda o‘simliklarni kichik idishlarda yoki kuchli sovuq va issiq, shamol va yomg‘irdan asraydigan maxsus uylarda o‘stirish tushuniladi. ilmiy tadqiqotlarning mavzusi, maqsad va vazifalariga bog‘liq ravishda vegetatsiya tajribalari usulining tuproqli, shag’alli, suvli, …

2 / 42

issiqxona, oranjeriya, fitotron va b.da oʻstirish. v. u. yordamida oziq moddalarning fiziologik roli, ularning oʻsimliklarga kirib borishi, muhit reaksiyasining (ph) ahamiyati, sugʻorish normasi, oʻsimlikning oziq eritmasi konsentratsiyasi, kimyoviy himoya vositalari, gerbitsidlarga munosabati oʻrganiladi, shuningdek tuproqqa solinadigan turli xil oʻgʻitlar sinab koʻriladi. oʻsimlik qanday muhitda (suv, qum, tuproq) oʻstirilishiga qarab v. u.ning bir necha asosiy koʻrinishlari mavjud: yuksak oʻsimliklar bilan tajribalarni suv, qum va tuproqli muhitda oʻtkazish mumkin. koʻpchilik tadqiqotlarda oʻsimlik tabiiy sharoitga yaqin boʻlgan substratda oʻstirilishi maqsadga muvofiq. substrat biologik jihatdan inert boʻlishi lozim, shunda olinadigan natija aniq boʻladi. vegetatsion tajribalarning turlari: 1. qumli o‘stirish usuli, 2. shag‘alli o‘stirish usuli, 3. suvli sharoitda o‘stirish usuli, 4. tuproqli sharoitda o‘stirish usuli, 5. yopiq ximoyalangan sharoitda o‘stirish usuli. qumli o‘stirish usuli suvli sharoitda o‘stirish usuli pichan g’aramida o’stirish tuproqli sharoitda o‘stirish usuli yopiq ximoyalangan sharoitda o‘stirish usuli vegetatsion uy — devorlari va tomi oynavand, shamollatib turishga moslashtirilgan kichik bino, turli vegetatsion tajribalar …

3 / 42

iqotlar oldiga qo‘yiladigan maqsad va vazifalardan kelib chiqqan holda bir necha kundan, o‘simliklar to‘la pishib yetilgungacha, ko‘p yillik o‘simliklar ustida o‘tkazilganda esa bir necha yil davom etishi mumkin. vegetatsiya tajribalari ekinlar hosildorligi va hosil sifatini yaxshilash yo‘llarini o‘rganish va uning nazariy asoslarini ishlab chiqishda muhim xalqa hisoblanadi. bu usul yordamida qishloq xo‘jalik ekinlarini yetishtirishning o‘ziga xos tomonlari, o‘g‘itlar tarkibidagi oziq moddalarning o‘zlashtirilishi, tuproq unumdorligini aniqlash kabi muammolar o‘rganiladi, o‘simlik -tuproq - o‘g‘it uyg‘unligida dehqonchilikda oziq moddalar aylanishi chuqur tahlil qilinadi. vegetatsiya tajribalari usuli o‘simliklardagi moddalar almashinish jarayonini, elementlarning alohida yoki birgalikda, turli nisbatlarda o‘simliklarga ko‘rsatadigan ta’sirini teran o‘rganish imkonini beradi. hozirgi kunda vegetatsiya tajribalari usuli yordamida ekinlar uchun qaysi makro va mikroelementlar zarurligi, ularni o‘simliklar tomonidan qanday shakl yoki birikmalar holida o‘zlashtirilishi yaxshi o‘rganilgan, tuganak bakteriyalar va dukkakli ekinlarning simbioz hayoti hamda uning atmosfera azotining fiksatsiyalanishidagi ahamiyati ochib berilgan. vegetatsiya tajribalari usuli o‘simliklarning oziqlanish va o‘g‘it qo‘llash bilan bog‘liq ko‘pgina …

4 / 42

‘shgan buyuk olimlar. tajriba mavzusini chuqur o‘rganish, moddiy-texnik bazani yaratish. o‘simliklar oziqlanishi muammolarini tajriba yo‘li bilan aniqlashga birinchilardan bo‘lib gollandiyalik olim yan batist van-gelmont 1629 yilda kirishdi. u besh yil davomida boshlang‘ich og‘irligi ma’lum bo‘lgan tol niholini ma’lum og‘irlikda (200 funt) tuproq joylashtirilgan idishda, faqatgina yomg‘ir suvi bilan sug‘orib, tajriba o‘tkazdi. besh yildan keyin niholning og‘irligi qarayib 33 barobar oshgani holda (164 funt 2 unsiya) idishdagi tuproqning massasi atigi 2 unsiyaga kamayganligini aniqladi va o‘simliklarni oziqlanishi uchun faqatgina suvning o‘zi etarlidir degan xulosaga keldi. chiqarilgan xulosa noto‘g‘ri bo‘lsa ham, mazkur tajriba to‘g‘ri amalga oshirilgan birinchi analitik tajriba sifatida katta amaliy ahamiyatga egadir. 1661 yilda robert boyl shu tajribani oshqovoq o‘simligi ustida amalga oshirdi va van-gelmontning o‘simliklar “suv bilan oziqlanadi” degan nazariyasini tasdiqladi. o‘simliklarni sun’iy muhitda yetishtirish masalasi birinchi bo‘lib 1842 yiilda vigman va polstroflar tomonidan izohlangan. ular platinadan yasalgan idishga platina sim qiyqimlarini joylashtirib, urug‘ ekdilar va distillangan suv bilan …

5 / 42

attadir. 1859 yilda knop to‘la oziqa aralashmasini yaratdi va unda o‘simliklar me’yorida o‘sib rivojlanishi mumkinligini isbotladi. hozirgi kungacha turli ekinlar uchun 100 dan ortiq oziqa aralashmalari tavsiya qilingan. qumli muhitda ekinlar yetishtirish uslubiyoti bussengoning tavsiyasi (1837) asosida gelrigel tomonidan ishlab chiqildi. u o‘zining 1886-1887 yillarda sterillangan qumli muhitda o‘tkazgan tajribalarida dukkakli ekinlar tomonidan atmosfera azotining o‘zlashtirilishida tugunak bakteriyalarning rolini ko‘rsatib berdi. akademik d.n.pryanishnikov laboratoriyasida 1895 yildan boshlab qumli muhit ekinlari usulidan foydalanib, ildiz ajratmalarining tuproqdagi qiyin eriydigan oziq moddalarga (jumladan fosfat kislota tuzlariga) ta’sirini o‘rganishga kirishildi. shu asosda marjumak, esparset va xantal (gorchitsa) kabi o‘simliklarning tuproqdagi qiyin eriydigan fosfatlarni ko‘proq o‘zlashtirishi, no‘xat, vika, sebarga kabi dukkakli va don-dukkakli o‘simliklar esa kam o‘zlashtirishi aniqlangan. agrokimyo fanining nazariy asoslarini yaratishda k.a. timiryazevning fotosintez va o‘simliklarning mineral oziqlanishiga doir mumtoz ishlari katta axamiyatga ega bo‘ldi. u tajriba stansiyalari va vegetatsiya tajribalari uchun uychalar qurish agrokimyo fanining rivoji uchun muhimligini ta’kidladi va buni amalda …

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About "vegetatsion tajribalar usuli"

слайд 1 vegetatsion tajribalar usuli ma’ruzachi: q.x.f.d., dos. yu.ch.кеnjayev * laboratoriya tajribalari beda, gorox, kungaboqar vegetatsion tajribalar bentonit yordamida vegetatsiya tajribasi (beda) lizimetrik tajribalar dala tajribalari reja: vegetatsion usullarning asosiy maqsadi, vazifasi, ularning laboratoriya usullaridan farqlari. bu usul ishlatilishining qisqacha tarixi, uning taraqqiyotiga hissa qo‘shgan buyuk olimlar. tajriba mavzusini chuqur o‘rganish, moddiy-texnik bazani yaratish. kirish agrokimyoda ilmiy tadqiqotlar olib borishda “vegetatsion tajribalar” muhim o‘rin tutadi. vegetatsion tajribalar ko‘proq nazariy ahamiyatga ega bo‘lgan ilmiy tadqiqotlarni olib borish uchun mo‘ljallangan. bu tadqiqotlar olib borish natijasida o‘simiikda kechadigan muhim fiziologik jarayonlarnin...

This file contains 42 pages in PPT format (20.8 MB). To download "vegetatsion tajribalar usuli", click the Telegram button on the left.

Tags: vegetatsion tajribalar usuli PPT 42 pages Free download Telegram