yosh va pedagogik psixologiya fanining tadqiqot sohasi va muammolari

DOCX 24 pages 53.6 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 53.6 KB

File type DOCX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

1-mavzu : yosh va pedagogik psixologiya fanining tadqiqot sohasi va muammolari reja: 1. yosh psixologiyasi fanining predmeti va vazifalari. 1. yosh psixologiya fanining (qisqacha rivojlanish tarixi) asosiy metodologik tamoyillari. 1.1.yosh psixologiyasining predmeti va vazifalari hozirgi davrda mamlakatimizda, shu jumladan xalq maorifi sistemasida amalga oshirilayotgan o‘zgarishlar o‘qituvchilar, barcha pedagoglar oldiga o‘quvchining bilimlarini yuksak darajada o‘zlashtirishi; o‘quvchilar mustaqil tafakkurini, ular aktivligini rivojlantirish; ularda yuksak ahloqiy sifatlarni tarbiyalash; ularning tafakkur, muloqat, o‘qish, mehnat qilishga bo‘lgan qobiliyatlarini taraqqiy ettirish kabi murakkab va ma’suliyatli vazifalarni qo‘ymoqda. bu vazifalarni muvaffaqiyatli hal qilish uchun faqat pedagogika fanining nazariy asoslarini, har bir o‘qituvchi predmetni o‘qitish metodikasini, maktab o‘quvchilarining fiziologiyasi asoslari, maktab o‘quvchilari gigienasi asoslarinigina bilish emas, balki ma’lum darajada psixologik bilimlarga ham ega bo‘lish lozim. har bir pedagog ma’lum darajada psixolog ham bo‘lishi talab etiladi, chunki ular har biri faqat o‘ziga xos bo‘lgan, turli yoshdagi, turli individual xususiyatlarga ega bo‘lgan o‘quvchilar bilan ish olib boradi. har bir bola …

2 / 24

, o‘smirlik, o‘spirinlik va etuklik davrida shaxs taraqqiyotining xususiyatlarini o‘rganadi. juda ko‘p fundamental tadqiqotlar o‘tkazilganligiga qaramay bugungi kunda inson psixikasini uning butun hayotiy yo‘li bosqichlarida rivojlanishi xususiyatlarini yaxlit holda tavsiflashga erishilmagan. yosh psixologiyasi har bir yosh davrining qaytarilmas xususiyatlarini, yillar o‘tgan sari, asta-sekinlik bilan bola qanday qilib inson bo‘lib shakllanishi, shaxs sifatida o‘zini ijtimoiy munosabatlarda namoyon qilishi, kasb tanlashi, muloqot jarayonida o‘zining erk, huquq va majburiyatlariga intilishi, qanday qilib sevishi, ishonchli do‘st bo‘lib tarkib topishi, o‘zi va boshqalar uchun ma’suliyatni his qilishi kabi jihatlarni tadqiq etadi. bilimlarning har bir sohasi o‘ziga xos nomlanishga ega. lekin ba’zi bir bilimlar sohasi bir necha nom bilan ham atalishi mumkin. masalan, yosh psixologiyasini boshqacha qilib, rivojlanish psixologiyasi deb nomlanishi mumkin. ammo bu erda aynan bitta yoki bir-biriga mazmun jihatdan juda yaqin bo‘lgan bilimlar sohasi ko‘zda tutiladi va inson xulq-atvori, psixik rivojlanishning yosh xususiyatlari to‘g‘risida fikr yuritilmoqda. rus psixologi r.s.nemov asarlarida ular sinonim sifatida qo‘llaniladi. …

3 / 24

ni inson organizmining anatomik fiziologik tuzilishiga bog‘lik. nerv sistemasi va miyaning insoniy tuzilishi uni ong egasi, nutq va yuqori darajadagi intellekt sohibi sifatida rivojlanishiga imkon beradi. nasliy yo‘l bilan yoki jiddiy kasallik oqibatida yuzaga keluvchi organizm anatomik fiziologik holatidagi buzilishlar psixik taraqqiyotga ta’sir etishi va rivojlanishdan orqada qolishga olib kelishi mumkin. bolaning miyasi etilib bo‘lmaguncha unda verbal nutqni va u bilan bog‘liq bo‘lgan qobiliyatlarni shakllantirish mumkin emas. ikkinchi tomondan, organizmning psixik rivojlanishi muhitga ham bog‘liq. chunki psixik taraqqiyotga ta’lim-tarbiyaning ta’siri juda beqiyos. biroq, psixik taraqqiyotning u yoki bu bosqichida bu omillardan qaysi biri ko‘proq ta’sir etishini aniq aytish qiyin. stixiyali ta’lim-tarbiya maxsus ta’limiy maqsadlarsiz, hech qanday dasturlarsiz, insonning jamiyatda boshqa kishilar bilan munosabatlari natijasida amalga oshadigan ta’lim-tarbiya. tashkil etilgan ta’lim-tarbiya esa maqsadga qaratilgan holda maxsus ta’limiy tizimda olib boriladigan ta’lim-tarbiyadir. shak-shubhasiz, inson stixiyali va tashkil etilgan ta’sirotlar ostida psixologik jihatdan taraqqiy etadi, lekin ulardan kay biri inson xulq-atvoriga kuchliroq ta’sir …

4 / 24

bu o‘zgarishlar hayotning muayyan bosqichlarini, 1 necha oydan (go‘daklik davri) to bir qancha yillarni (katta yosh davrida) qamrab oladi. ushbu o‘zgarishlar “ doimiy ta’sir etib turuvchi ”omillar – biologik etilish hamda inson organizmining psixofiziologik holati, uning insonga xos bo‘lgan ijtimoiy munosabatlar tizimida tutgan o‘rni, intellektual hamda shaxs rivojlanishida erishgan darajasiga bog‘liq bo‘ladi. psixika va xulq-atvorda yuzaga keladigan bu turdagi yoshga xos o‘zgarishlar evolyusion o‘zgarishlar deb ataladi. evolyusion o‘zgarishlarda miqdoriy va sifatiy qayta qurishlar nisbatan sekinlik bilan amalga oshadi. nisbatan qisqa vaqt oralig‘ida jadal yuz beradigan chuqur o‘zgarishlarni revolyusion o‘zgarishlar deb atash mumkin. revolyusion o‘zgarishlar odatda bir yosh davrining tugallanishi, ikkinchi yosh davrining boshlanishi arafasida ro‘y berib, yosh taraqqiyotining inqirozlari bilan bog‘liq bo‘ladi. yosh taraqqiyotidagi inqirozlar va ular bilan bog‘liq bo‘lgan psixika va xulq-atvorda ro‘y beradigan revolyusion qayta (qurishlar) tuzilishlar yoshni davrlarga ajratishning asoslaridan biri sifatida qaralishi mumkin. rivojlanish belgilaridan biri bo‘lgan yana 1 turdagi o‘zgarishlar aniq bir ijtimoiy vaziyatning ta’siri …

5 / 24

psixik jarayonlar hamda inson shaxsi xislatlarining ontogenezini o‘rganishdan iborat. yosh psixologiyasi o‘z navbatida bir qancha sohalarga bo‘linadi. bular : 1.bolalar psixologiyasi 2.kichik maktab yoshidagi o‘quvchilar psixologiyasi. 3.o‘smir psixologiyasi. 4.ilk o‘spirinlik yoshi psixologiyasi. 5.katta yoshdagilar psixologiyasi. 6.gerontopsixologiya ( qarilik) psixologiyasi. yosh psixologiyasining umumiy vazifalari sifatida quyidagilarni ko‘rsatish mumkin: 1) psixik jarayonlarning, bilimlarni o‘zlashtirishning yosh imkoniyatlarini tadqiq qilish. 2) shaxs rivojlanishining muhim omillarini o‘rganish. 3) psixik taraqqiyotning umumiy qonuniyatlarini hamda bosqichlarini tadqiq etish. 4) har bir yoshning psixologik va individual xususiyatlarini o‘rganadi. yosh psixologiyasining asoslarini bilmay turib, ta’lim-tarbiyaning hech qanday nazariy hamda amaliy masalalarini muvaffaqiyatli hal qilib bo‘lmaydi. ta’lim-tarbiya jarayonini to‘g‘ri, ilmiy asosda tashkil qilish uchun ta’lim jarayonining o‘ziga xos psixologik qonuniyatlarini, ya’ni bilimlarni o‘zlashtirish jarayonini, ko‘nikma va malakalarni, faol, mustaqil hamda ijobiy tafakkur jarayonlarini tarkib toptirishni yaxshi bilish lozim bo‘ladi. psixolog l.s. vigotskiy ko‘rsatib o‘tganidek, ular ma’lum hodisalarga nisbatan o‘zlarining kundalik hayotdagi oddiy tushunishlari bo‘ladi. bu esa ilmiy tushunchalarning tarkib topishiga …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yosh va pedagogik psixologiya fanining tadqiqot sohasi va muammolari"

1-mavzu : yosh va pedagogik psixologiya fanining tadqiqot sohasi va muammolari reja: 1. yosh psixologiyasi fanining predmeti va vazifalari. 1. yosh psixologiya fanining (qisqacha rivojlanish tarixi) asosiy metodologik tamoyillari. 1.1.yosh psixologiyasining predmeti va vazifalari hozirgi davrda mamlakatimizda, shu jumladan xalq maorifi sistemasida amalga oshirilayotgan o‘zgarishlar o‘qituvchilar, barcha pedagoglar oldiga o‘quvchining bilimlarini yuksak darajada o‘zlashtirishi; o‘quvchilar mustaqil tafakkurini, ular aktivligini rivojlantirish; ularda yuksak ahloqiy sifatlarni tarbiyalash; ularning tafakkur, muloqat, o‘qish, mehnat qilishga bo‘lgan qobiliyatlarini taraqqiy ettirish kabi murakkab va ma’suliyatli vazifalarni qo‘ymoqda. bu vazifalarni muvaffaqiyatli hal qilish uchun faqat pedag...

This file contains 24 pages in DOCX format (53.6 KB). To download "yosh va pedagogik psixologiya fanining tadqiqot sohasi va muammolari", click the Telegram button on the left.

Tags: yosh va pedagogik psixologiya f… DOCX 24 pages Free download Telegram