geografik tizimlar va tuproqshunoslik

PPTX 52 pages 12.3 MB Free download

52 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 12.3 MB

File type PPTX

Pages 52

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 52

1 - мавзу. кириш.тупроқшуносликда географик ахборот тизимлари ва асослари 1-ma'ruza kirish. tuproqshunoslikda geografik tizim uchun ma’lumotlarni yig‘ish va kiritish tuproqshunoslik kafedrasi dotsenti, b.f.d. g.t.djalilova o'zbekiston milliy universiteti, 2023 tuproqshunoslikda gat texnologiya ma'ruza rejasi o'zbekiston milliy universiteti, 2020 fan sohasining maqsadi va vazifalari gatning funksional imkoniyatlari asosiy terminlar va tushunchalar gatdan turli xil sohalarda foydalanish geomatika va geokodlash tushunchalari ma’ruza rejasi o'zbekiston milliy universiteti, 2020 gatda axborotlar va ma'lumotlar. gat da ma'lumotlarni yig'ish uslublari, ma'lumotlarni yig'ish bosqichi. gatda ma'lumotlarni olishning asosiy turlari. rastr va vektor ma'lumotlar uslublari. yordamchi va ikkilamchi geografik ma'lumotlar. raqamli fotogrammetriyadan axborotlarning olinishi. gps qabul qilish qurilmasidan axborotlarning olinishi. tashqi manbalardan axborotlarning olinishi. fan sohasining maqsadi fan sohasining maqsadi - bakalavr yo‘nalishida ta’lim oluvchi talabalarda zamonaviy geoaxborot tizimlaridan tuproqshunoslik sohasida foydalanish haqidagi umumiy tushunchalarni xosil qilish, talabalar tomonidan zamonaviy geoaxborot texnologiyalari (gat) uslublarining o‘zlashtirilishi, geoaxborot sohasida modellashtirish bo‘yicha mukammal bilimlar va amaliy ko‘nikmalarni xosil qilish, shuningdek tuproq resurslarining …

2 / 52

raqamli formatga ega bo‘lgan modellaridan foydalanish asosida, tabiiy tuproq resurslarining asosiy tarkibiy qismlari tavsiflari bo‘yicha tajriba yo‘li bilan olingan ma’lumotlarni tahlil qilish qobiliyatini rivojlantirish. tuproqshunoslikda gatning roli tuproqshunoslik sohasida amalga oshiriluvchi tadqiqotlar o‘z ichiga relef va o‘simliklar qoplamidan tashkil topgan ikkita asosiy tuproq xosil qiluvchi omillarni tahlil qilishni qamrab oladi va dala sharoitida amalga oshiriluvchi ishlar, xona sharoitida amalga oshiriluvchi tadqiqotlar ko‘rinishidagi ikkita bosqichdan tashkil topadi. tuproqshunoslikda gatning roli tuproq qoplamini differensiatsiyalash (tarkibiy qismlarga ajratish) asosini relefning hal qiluvchi roli va uning morfometrik tavsiflarini tasdiqlash tashkil qiladi. relefning ekologik nuqtai nazardan ahamiyati -nishabliklarning ekspoziyasi va tikligi, relefning bo‘linganlik darajasi, mutloq va nisbiy balandlik qiymati kabi topografik omillarning ta’siri bilan ifodalanadi. tuproq xosil bo‘lishida o‘zining botanik tarkibi va yog‘ingarchilik miqdori bilan tavsiflanuvchi - o‘simliklar qoplami muhim ahamiyatga ega hisoblanadi. shuningdek, tuproq xosil bo‘lishi jarayoni bilan u yoki bu darajada aloqadorlikka ega bo‘lgan - yoritilganlik darajasi, harorat, tuproq tarkibi va havoning namlik …

3 / 52

ga egaligi haqida fikr yuritilsa, u holda boshqacha tasavvur xosil bo‘ladi. shu bilan birgalikda, «geografik axborotlar tizimi, ya’ni gat - geoaxborotlar tizimi» tushunchasi odatdagi xaritalar bilan chambarchas aloqadorlikka ega hisoblanadi. gat tahlil jarayonida turli xil ob’ektlarning makonda joylashish holati bilan bog‘liq masalalar ro‘yxati gis - geographic information system rus tilidagi mavjud adabiyot manbalarida qabul qilingan zamonaviy tushunchalarga muvofiq, geografik axborotlar tizimi (gat) yoki (gis - geograficheskaya informatsionnaya sistema; gis - geographic information system) - bu hududiy rejalashtirish va boshqarish masalalarini hal qilish uchun, ma’lumotlarni kiritish, saqlash, qayta ishlash, matematik modellashtirish va geografik nuqtai nazardan integratsion tasavvurlarni xosil qilishni va atribut ma’lumotlar bilan muvofiqlikni amalga oshirishni ta’minlovchi texnik, dasturiy va axborotlarga oid vositalarning umumiy yig‘indisi hisoblanadi geoaxborot texnologiyalari - geoaxborot texnologiyalari - zamonaviy axborot texnologiyalarining jadal rivojlanayotgan yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. shu sababli, ushbu bilimlar sohasida umumiy qabul qilingan atamalarning mavjudligi haqida hali yakuniy fikr bildirish mumkin emas. nisbatan hali yosh bo‘lgan …

4 / 52

tan vaqt va makon nuqtai nazaridan o‘xshash, metrik tavsifga ega, o‘ziga xos sharhlab beruvchi va ko‘rgazmali tavsifga ega bo‘lgan, shartli belgilashlar va timsollar asosida yaratilgan model sifatida qaraladi va bu xossa-xususiyatlar xaritalardan er haqidagi va shuningdek, ijtimoiy-iqtisodiy fan sohalarida bilish jarayonining muhim vositasi sifatida o‘rin tutishini belgilab beradi. asosiy tushunchalar xaritalarni o‘qish - bu xaritada keltirilgan shartli belgilashlarni tanib olish asosida, uning tarkibiy mazmunini anglash, his qilishdan (ko‘rish, tegish yoki avtomatik tavsifda) tashkil topadi. xaritalarni o‘qishning samaradorligi darajasi xaritalarning o‘qilishi darajasiga bog‘liq hisoblanadi, ya’ni xaritada alohida shartli belgilashlarning oson va tez ilg‘ab olinishi, shuningdek umumiy bir butun tasvirlarning his qilinishi jarayoni tezligi bilan bog‘liq hisoblanadi. o‘z navbatida, xaritalarning o‘qilishi shartli belgilashlarning ko‘rgazmalilik darajasiga, xaritalarning tarkibining umumiy to‘ldirilish darajasiga, tasvirlar tarkibiy qismlarining o‘zaro farqlanish darajasiga bog‘liq hisoblanadi. raqamli xarita (ingliz tilida - «numerical map»,- «digital map», nemis tilida - «numerische karte») - bu koordinatalar tizimi va balandliklarni ifodalash, xaritalar proeksiyalari va …

5 / 52

n bo‘ylab joylashgan ob’ekt (grafik primitiv) - bu haqiqiy mavjud ob’ektning (joyning raqamli modeli) raqamli ifodalanishi bo‘lib, uning tarkibida ob’ektning joylashish joyi, xossalari yig‘indisi, tavsiflari, atributlari yoki ob’ektning o‘zi mavjud hisoblanadi. makon bo‘ylab joylashgan ob’ektlarning to‘rtta asosiy tiplari o‘zaro farqlanadi: ya’ni, nuqtali, chiziqli, maydonga oid (poligonal), konturga oid va yuzaga oid. gatning funksional imkoniyatlari gatning funksional imkoniyatlari - tegishli dasturiy qurilmalar va geografik axborot tizimlarining quyidagi funksiyalari yig‘indisi hisoblanadi: manbalarni raqamli shaklga o‘tkazish yoki mavjud raqamli ma’lumotlarni import qilish yo‘li bilan mashina muhitiga kiritish; koordinatalar tizimini o‘zgartirish, kartografik proeksiyalarni transformatsiyalash, ma’lumotlarni bitta formatdan boshqasiga konvertatsiyalashni o‘z ichiga oluvchi ma’lumotlarni qayta o‘zgartirish; ichki va tashqi ma’lumotlar bazalarida ma’lumotlarni saqlash, o‘zgartirish va boshqarish; kartometrik operatsiyalarni amalga oshirish; foydalanuvchilarning shaxsiy rostlash vositalari; gatdan turli xil sohalarda foydalanish tuproqshunoslik; ekologiya va tabiatdan foydalanish; er kadastri va er qurilishi; dengiz, aviatsiya va avtomobil navigatsiyasi; shahar xo‘jaligini boshqarish; hududiy rejalashtirish; marketing; demografiya va mehnat resurslarini o‘rganish; …

Want to read more?

Download all 52 pages for free via Telegram.

Download full file

About "geografik tizimlar va tuproqshunoslik"

1 - мавзу. кириш.тупроқшуносликда географик ахборот тизимлари ва асослари 1-ma'ruza kirish. tuproqshunoslikda geografik tizim uchun ma’lumotlarni yig‘ish va kiritish tuproqshunoslik kafedrasi dotsenti, b.f.d. g.t.djalilova o'zbekiston milliy universiteti, 2023 tuproqshunoslikda gat texnologiya ma'ruza rejasi o'zbekiston milliy universiteti, 2020 fan sohasining maqsadi va vazifalari gatning funksional imkoniyatlari asosiy terminlar va tushunchalar gatdan turli xil sohalarda foydalanish geomatika va geokodlash tushunchalari ma’ruza rejasi o'zbekiston milliy universiteti, 2020 gatda axborotlar va ma'lumotlar. gat da ma'lumotlarni yig'ish uslublari, ma'lumotlarni yig'ish bosqichi. gatda ma'lumotlarni olishning asosiy turlari. rastr va vektor ma'lumotlar uslublari. yordamchi va ikkilamchi geogr...

This file contains 52 pages in PPTX format (12.3 MB). To download "geografik tizimlar va tuproqshunoslik", click the Telegram button on the left.

Tags: geografik tizimlar va tuproqshu… PPTX 52 pages Free download Telegram