tuproq melioratsiyasi va gidrologiyasi

PPTX 26 стр. 296,3 КБ Бесплатная загрузка

26 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 296,3 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 26

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 26

слайд 1 tuproq melioratsiyasi va gidrologiyasi 1-ma’ruza kirish. tuproq melioratsiyasi va gidrologiyasi fan sifatida dunyoda o’rganilishi tuproqshunoslik kafedrasi phd.zakirova s.q toshkent 2023 reja: “tuproq melioratsiyasi va gidrologiyasi” fanining maqsadi, vazifasi va uslublari. “tuproq melioratsiyasi va gidrologiyasi” fanining dehqonchilikni rivojlantirishdagi roli. tuproqlarning sho‘rlanishi, botqoqlanishi, qurishi va eroziyasiga qarshi kurash chora-tadbirlarini ishlab chiqishdagi o‘rni, tuproqlarning gidrologik sharoitlarini tuproq hosil bo‘lishdagi o‘rni, muhofaza qilish va ekologik muammolarni yechishdagi ahamiyati va uning rivojlanish tarixi. tabiatni qayta yaralishida melioratsiyaning ijobiy va salbiy ta’siri yer – xalq boyligi, qishloq xo’jalik ishlab chiqarishning boshvositasi. tuproqning unumdorligini va ishlab chiqarish quvvatini oshirish ko’p jihatdan unga ehtiyotkorlik va tejamkorlik bilan munosabatda bo’lishga, uni yaxshilashga qaratilgan tadbirlar majmuasiga bog’liq. qishloq xo’jaligida ishlab chiqarishni izchillik bilan jadallashtirish yer fondidan oqilona foydalanish, sug’oriladigan har bir gektar hosildorligini, uning iqtisodiy samaradorligini oshirishbilan bog’liq muammolar yechimini ishlab chiqish g’oyat katta ahamiyat kashf etadi.bu borada tuproq unumdorligini saqlash, uni yil sayin muntazam oshirib borish, qishloq …

2 / 26

atini yaxshilash muhim o’rin tutadi. tabiatshunos olimlar, ekologlar, tuproqshunoslar, melioratorlar, iqtisodchilar, huquqshunoslar tuproq qatlamining tez buzilib va ba’zida o’rnini to’ldirib bo’lmaydigan talofatlardan, shuningdek, keng tarqalayotgan tuproq inqirozi holatlaridan chuqur tashvishga tushib qolishgan sobiq ittifoq davrida bu holatlarga jiddiy e’tibor berilmay kelingan, chunki tuproq qatlamidan eng avvalo dehqonchilik, suv va o’rmon xo’jaligida, sanoat, qurilish, transport, aloqa xo’jaligida, geologiya qidiruv ishlari va boshqa mahsulot ishlab chiqarish uchun foydalanish muhim bo’lib, yerdan oqilona foydalanish va uni muhofaza qilishga qaratilgan qonunlar yetarli ishlamagan va takomillashtirilmagan, yer resurslaridan oqilona foydalanilmagan. natijada yerning meliorativ holati yaxshilanmagan, tuproq sho’rlanishi, degumifikatsiyasi, eroziyasi, berchlanishi, agroximikatlar va og’ir metallar bilan bulg’alanish, sahrolanish yoki o’ta namlanishi yuzaga kelgan. o’zbekiston respublikasi mustaqil davlat deb e’lon qilingan kundan boshlab, o’z hududida yer munosabatlarini tartibga solishda va rivojlantirishda to’la mustaqillikka erishganligi uning yerlardan oqilona foydalanish, meliorativ holatini yaxshilash va muhofaza qilishning huquqiy asosini yaratish va takomillashtirishning imkonini berdi. mamlakatimiz agrar sohasida islohotlarni huquqiy jihatdan …

3 / 26

ilan birga, kelajak avlodlarimizga sog’lom, unumdor yerlar qoldirish yo’lida katta qadam bo’ldi, negaki insonlarning taqdiri ko’p jihatdan yer, tuproq taqdiriga bog’liqdir. melioratsiya fanida qabul qilingan ta’rifga ko’ra, qishloq xo’jaligini melioratsiyalash – qo’riq yerlarni muvaffaqiyatli o’zlashtirish, tuproq unumdorligini jadal sur’atlar bilan oshirish, uni muhofaza qilish, qishloq xo’jalik ekinlaridan yuqori hosil olishni ta’minlash maqsadida qishloq xo’jaligi uchun noqulay bo’lgan hudud tabiiy sharoitlarini tubdan yaxshilashga qaratilgan tadbirlar tizimidan iborat. markaziy osiyoda, shu jumladan, o’zbekistonda yerlarni melioratsiyalashning asosiy vazifalari – tuproq sho’rlanishi va botqoqlanishini oldini olish va bu jarayonlarga qarshi kurashish, quruq yerlarni o’zlashtirish, suv va shamol eroziyasiga qarshi kurashish, yerlarni rekultivatsiyalash, tuproqning zichlanishi va gumus miqdorining kamayishini (degumifikasiya) oldini olish, tuproq ifloslanishi va sahrolanishiga va boshqa salbiy jarayonlarga qarshi kurashish bosh maqsad hisoblanadi. meliorativ tadbirlar tizimlari har xil tabiiy sharoitdagi mintaqalar uchun turlicha bo’lib, bu tadbirlarni ishlab chiqish tuproqlarning paydo bo’lishi (genezisi) va ularning xossalari to’g’risidagi chuqur bilimga ega bo’lishni taqozo etadi tuproqlarni …

4 / 26

. melioratsiya so’zi lotincha so’z bo’lib, “melio”, ya’ni yaxshilash degan so’zni anglatadi.tuproq melioratsiyasi deganda tuproqlarni tubdan yaxshilash tushuniladi. insoniyat tarixida toki shu kunga qadar tuproqga bo’lgan extiyoj tobora ortib kelmoqda va tuproq xom ashyo yetishtiradigan birdan – bir asosiy vosita bo’lib kelgan va kelgusida ham shunday bo’lib qoladi. gidrologiya adabiy tilda (logy lotin tilida logia) “fan yoki o’qish”, (yunonchadan ‘hydro, hudor) “suv” degan ma’noni bildiradi. hozirgi gidrologiya suvning hamma xossalarini o’z ichiga olmaydi. zamonaviy gidrologiya yerning ustidagi va ostidagi suv harakati hamda atmosferadagi suvni o’rganadi. sho’rlangan tuproqlarni o’rganish boyicha okeanografiya fani shug’ullanadi. suvni taqsimlash va harakatini o’rganmoqchi bo’lganimizda inson harakati muhim rol oynaydi. inson nafaqat gidrologiyani tushunishga undovchi kuch emas, balki undan ham kuchliroq kuchdir. gidrologiya toza ichimlik suvi bilan inson orasidagi bog’likliklarni va gidrologiyaning fizik xossalarini tushunishga integratsiya qiladi. inson suv sifati miqdori muammolari (yerosti suv qazib chiqarish yoki suvni ifloslantiruvchilardan tozalash) shakllariga ta’sir qiladi. gidrologiya o'rganishga muhandislik va …

5 / 26

sug’oriladigan yer maydoni 4280 ming (1 yanvar 2002 yilgacha) gektarni tashkil qiladi. olimlar ta’kidlaganidek, mazkur sug’oriladigan maydonning 50% dan ortig’i sho’rlanishga qarshi ishlarni olib borishga muhtoj. birgina bu emas, o’zbekiston barcha sug’oriladigan tuproqlar melioratsiyasining u yoki bu turiga muxtoj. jumladan, ko’pgina sug’oriladigan yerlar relef sharoitining noqulayligi tufayli suv eroziyasiga uchragan, cho’l zonasida esa ko’pchilik maydonlarda shamol eroziyasi hukm suradi. buning ustiga bu zonada qurg’oqchilik tez–tez qaytarilib turadi. tuproqlar degumifikatsiya, zichlanish, ishqorlanish, sho’rtoblanish va boshqalarga qarshi meliorativ tadbirlarga muxtoj. tuproq melioratsiyasi fanining oldida quyidagi vazifalarni hal etish yotadi: biror xo’jalik yoki hududda tarqalgan tuproqlarning kelib chiqishi, tasnifi, tarqalishi, tabiiy sharoiti, tarkibi va xossalarining tuproq unumdorligini, meliorativ holatini, ta’sirini o’rganish. tuproqlar unumdorligini tiklash, saqlash va oshirish yo’llarini o’rganish va differentsial tavsiyalar ishlab chiqish. tuproqlardan oqilona foydalanish va muhofaza qilish. yuqoridagi agrotexnika asosida sug’orish, quritish melioratsiyasinitashkil qilish. melioratsiya qilinadigan yerlarda zamonaviy uslublar asosida qishloq xo’jalik me-xanizatsiyasidan yuqori darajadafoydalanish. suv resurslaridan to’la, ratsional va …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 26 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tuproq melioratsiyasi va gidrologiyasi"

слайд 1 tuproq melioratsiyasi va gidrologiyasi 1-ma’ruza kirish. tuproq melioratsiyasi va gidrologiyasi fan sifatida dunyoda o’rganilishi tuproqshunoslik kafedrasi phd.zakirova s.q toshkent 2023 reja: “tuproq melioratsiyasi va gidrologiyasi” fanining maqsadi, vazifasi va uslublari. “tuproq melioratsiyasi va gidrologiyasi” fanining dehqonchilikni rivojlantirishdagi roli. tuproqlarning sho‘rlanishi, botqoqlanishi, qurishi va eroziyasiga qarshi kurash chora-tadbirlarini ishlab chiqishdagi o‘rni, tuproqlarning gidrologik sharoitlarini tuproq hosil bo‘lishdagi o‘rni, muhofaza qilish va ekologik muammolarni yechishdagi ahamiyati va uning rivojlanish tarixi. tabiatni qayta yaralishida melioratsiyaning ijobiy va salbiy ta’siri yer – xalq boyligi, qishloq xo’jalik ishlab chiqarishning boshvositasi....

Этот файл содержит 26 стр. в формате PPTX (296,3 КБ). Чтобы скачать "tuproq melioratsiyasi va gidrologiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tuproq melioratsiyasi va gidrol… PPTX 26 стр. Бесплатная загрузка Telegram