hotira haqida umumiy tasavvurlar

DOCX 5 стр. 35,8 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 35,8 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 5

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

хотира ҳақида умумий тасаввурлар. хотиранинг нейрофизиологик асослари ва биохимик назариялари режа: 1.хотира ҳақида умумий тушунча. 2.хотира – ўтмиш тажрибаларни эсга олиб қолиш, эсга сақлаш ва унутишдан ибора жараён сифатида. 3.хотира билан боғлиқ ҳодисалар. 4.диққат ва хотира. хотира ва шахс. таянч сўз ва иборалар: хотира, тажриба, эсда сақлаш, жараён, психофизиологик, эсга тушириш, эсда сақлаш, унутиш, шахсий тажриба психиканинг энг муҳим хусусияти шундан иборатки, индивид ташқи таъсиротларнинг акс эттирилишидан ўзининг кейинги ҳатти-харакатларида доимо фойдаланади. индивидуал тажриба орта бориши ҳисобига ҳулқ-атвор секин-аста мураккаблашади. агар ташқи дунёнинг мия қобиғида ҳосил бўладиган образлари беиз йўқолиб кетаверса, тажрибанинг шаклланиши мутлоқо мумкин бўлмай қолур эди. индивиднинг ўз тажрибасини эсда олиб қолиши, эсда сақлаши ва кейинчалик уни яна эсга тушириши хотира деб аталади. хотирада эсда олиб қолиш, эсда сақлаш, эсга тушириш, ва унитиш каби асосий жараёнлар алоҳида ажратиб кўрсатилади. бу жааёнларнинг ҳар бири алоҳида мустақил психик хусусият ҳисобланмайди. улар фаоляти давомида шаклланади ва ўша фаолияти жараёнида индивидуал тажриба …

2 / 5

р ва етарлича асос деб ҳисоблайди. шу сабабдан ассосионистлар олдига ёдлаб қолиш механизмаларини тобора чуқурроқ ўрганишни умуман вазифа қилиб қўйилмаган эди ва улар «айни бир вақтдаги тассурот»ларнинг пайдо бўлиши учун зарур ташқи шарт-шароитларга таъриф бериш билан чекланишди. бундай шарт-шароитларнинг бутун ранг-баранглигини қуийдаги учта туркумга ажратиш мумкин; а) тегишли объектларнинг фазо ва вақтдаги турдошлиги; б) уларнинг ўхшашлиги с) уларнинг фарқланиши ёки қарама-қаршилиги ташқи оламда юз берадиган ҳодисалар ўртасидаги муносабатларнинг ана шу учта турига мувофиқ тарзда боғланишларнинг учта тури ўхшашлиги, ёндошлиг ва қарама- қаршилиги буйича боғланишларни алоҳида ажратиб кўрсатиларди. айтиб ўтилган боғланишлар негизини тасаввурлаб «боғланиш»нинг арасту (ерамизга қадар384-322 йиллар) томонидан баён этилган учта принсипи ташкил қилади. ассосионистлар боғланишларнинг барча турларини, шу жумладан, сабаб-оқибат боғланишларини ҳам бир мунча зўрма-зўрликдан ҳоли бўлмаган ҳолда ана шу учта принсипга киритишади. ассоциация тушунчаси ўзи гарчи кейинчалик унинг мазмуни жиддий равишда англанилган ва чуқурлаштирилган бўлса ҳам психологияда мустаҳкам ўрин эгаллади. эсда олиб қолиш-бу чиндан ҳам янги нарсани аллақачон …

3 / 5

р хил боғланишлар занжири ҳосил қилиши мумкин. хотира таърифларининг эсда олиб қолиш ва қайта эсга тушириш жараёнлари содир бўладиган фаолиятнинг хусусиятларига боғлиқлиги хотиранинг ҳар хил турларини ажратиш учун умумий асос бўлиб хизмат қилади. бунда хотиранинг айрим турлари учта асосий мезонга мувофиқ тарзда бўлинади: фаолиятда кўпроқ сезилиб турадиган психик фаолликнинг хусусиятига қараб хотира ҳаракат,емосионал, образли, ва сўлантикли турларга бўлинади; фаолиятнинг мақсадларига хусусиятига кўра иҳтиёрсиз ва иҳтиёрий хотира турларига бўлинади; материални қанча вақт эсда сақлаб қолиш ва эсда сақлаш муддатига кўра (унинг фаолиятдаги роли ва тутган ўрнига боғлиқ равишда) қисқа муддатли, узоқ муддатли ва оператив хотира турларига бўлинади. инсонда шахсий тажриба, кўникма, малака ва билим кўлами орта бориши ҳисобига фаолият ҳамда хулқ-атвор тобора мураккаблашиб, янги мазмун, янги сифат касб эта бошлайди. маълумки, агар ташқи оламнинг бош мия катта ярим шарлари қобиғида хосил бўладиган образлари, тимсоллари ва уларнинг излари йўқолиб кетаверса, тажрибанинг сақланиши, билимларнинг бойиши, мураккаблашиши, муайян тартибга келиши, қайтатдан жонланиши мутлоқо мумкин …

4 / 5

даги воқелик (нарса)ни бевосита ва билвосита, ихтиёрий ва ихтиёрсиз равишда, пассив ва актив (фаол) ҳолда репродуктив ва продуктив тарзда, вербал ва новербал шаклда, мантиқий ва механик йўл билан акс эттирувчи эсда олиб қолиш, эсда сақлаш, қайтатдан эсга тушириш, унитиш ҳамда таниш, эслашдан иборат руҳий жараён алоҳида ва умумий номоён қилувчи ҳодиса, барча таасуротларни ижодий қайта ишлашга йўналтирилган мнемик (юнонча mnema-хотира) фаолиятдир”. шуни қатъий ишонч билан айтиш мумкинки, берилган таъриф хотиранинг мураккаб, кенг қамровли жиҳатларини тўла таъкидлаш имкониятига эга. лекин бу нарса мутлақ даражада мукаммаллик даъво қилиш деган ибора эмас, чунки унда объективлик (ташқи) ва субъективлик (ички) юзасидан маълумот акс эттирилмади. умуман олиб қараганда эса, бу нарсага хожат ҳам, имконият ҳам йўқдир. таърифда хотиранинг эсда олиб қолиш, эсда сақлаш, эсга тушириш, унитиш, таниш, эслаш каби асосий жараёнлари алоҳида ажратиб кўрсатилган, лекин уларнинг ҳар бири мустақил ҳолат ва жараён ҳисобланмайди. чунки улар муайян фаолият давомида, хоҳ билиш, хоҳ мнемик холат бўлишидан қатъий …

5 / 5

лоҳида таъкидлаш керакки, хотиранинг бош роли ўтмишда юз берган нарса ва ходисаларни акс эттириш билан чекланиб қолмасдан, балки ҳам ҳохирга, ҳам келгусида амалга ошириш режалаштирилган воқеликнинг рўёбга чиқишини таъминлайди. табиатда ва жамиятда номоён бўладиган ҳар қандай тоифадаги руҳий ходиса ўзининг таркибига кирувчи ҳар бир қисмни муайян тартибда ўзаро боғланган тарзда сақлаш қолинишини талаб этади. турли кўринишга эга бўлган “боғланиш”га имконият ёки шарт-шароит вужудга келмаса, у ҳолда ривожланиш тўғрисида сўз ҳам бўлиши мумкин эмас, чунки, и. м. сеченов ибораси билан айтганда, киши ”чақалоқлик холатида”мангу қолиб кетган бўлур эда. психологик илмий адабиётларда кўп маротаба таъкидланишига биноан, хотира барча руҳий жараёнларнинг энг муҳим таснифи бўдлиши билан бир қаторда, инсон шахсининг бирлиги ва яхлитлиги, биологик ва ижтимоийлик нисбатини таъминлаб туради. уларнинг ўзига хос хусусиятлари, хоссалари, механизмлари тўғрисида муайян тартибда маълумот бериш имкониятига эга. хотира психология фанининг чуқур тадқиқ қилинган жараёнларидан бири бўлиб ҳисобланса-да, лекин фан ва техниканинг тараққиёти кўп жиҳатдан хотира муаммоларининг ўрганилишига боғлиқдир. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "hotira haqida umumiy tasavvurlar"

хотира ҳақида умумий тасаввурлар. хотиранинг нейрофизиологик асослари ва биохимик назариялари режа: 1.хотира ҳақида умумий тушунча. 2.хотира – ўтмиш тажрибаларни эсга олиб қолиш, эсга сақлаш ва унутишдан ибора жараён сифатида. 3.хотира билан боғлиқ ҳодисалар. 4.диққат ва хотира. хотира ва шахс. таянч сўз ва иборалар: хотира, тажриба, эсда сақлаш, жараён, психофизиологик, эсга тушириш, эсда сақлаш, унутиш, шахсий тажриба психиканинг энг муҳим хусусияти шундан иборатки, индивид ташқи таъсиротларнинг акс эттирилишидан ўзининг кейинги ҳатти-харакатларида доимо фойдаланади. индивидуал тажриба орта бориши ҳисобига ҳулқ-атвор секин-аста мураккаблашади. агар ташқи дунёнинг мия қобиғида ҳосил бўладиган образлари беиз йўқолиб кетаверса, тажрибанинг шаклланиши мутлоқо мумкин бўлмай қолур эди. индивид...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOCX (35,8 КБ). Чтобы скачать "hotira haqida umumiy tasavvurlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: hotira haqida umumiy tasavvurlar DOCX 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram