tafakkur haqida umumiy tasavvurlar

PPTX 17 pages 5.0 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.0 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

tafakkur to’g’risida umumiy tasavvurlar mavzu: tafakkur toʻgʻrisida umumiy tasavvurlar. bajardi : abdulaxatova zilola reja: 1) tafakkur haqida ma’lumot 2) tafakkurning nerv fiziologik asosi 3) tafakkur shakllari haqida ma’lumot tafakkur — inson aqliy faoliyatining yuksak shaklidir. tafakkur atrofdagi olamni bilish qurolidir va inson oqilona amaliy faoliyatining vujudga kelishi uchun shartdir. tafakkur jarayonida fikr paydo bo'ladi, bu fikrlar insonning ongida muhim tushunchalar shaklini oladi. tafakkur nutq — til bilan chambarchas bog’langan. insonda tafakkur va nutq bo’lganligi tufayli u hayvonlardan farq qiladi va shu sababli u ongli mavjudotdir. inson o'z atrofidagi olamda bo’lgan buyumlar va hodisalarni ongli ravishda idrok qiladi, ongli ravishda eslab qoladi hamda esga tushiradi va ongli ravishda harakat qiladi. tafakkur — voqelikning umumlashtirib aks ettirilishidir. biz ayrimayrim narsalarni va hodisalarni, masalan, alohida stolni yoki stulni idrok qilaimiz va tasavvur qilamiz, ammo umuman stol va stul to'g'risida, umuman mebel va umuman narsa to'g'risida esa fikrtashimiz mumkin. umumilash natijasida bir hukmning o'zida …

2 / 17

ammo ayni vaqtda tafakkur yordami bilan bu hodisaning bir-biriga qonuniy bog’lanishidagi chuqurroq sabablar va bundan kelib chiqadigan natijalar ochiladi. tafakkurning nerv - fiziologik asosi uning nerv fiziologik asosi birinchi va ikkinchi signal sistemalarining oʻzaro munosabatidan iborat. tafakkur jarayonida insonda fikr, mulohaza, gʻoya, faraz kabilar vujudga keladi va ular shaxsning ongida tushunchalar, hukmlar, xulosalar shaklida ifodalanadi (qarang ong). tafakkur til va nutq bilan chambarchas bogʻliq ravishda namoyon boʻladi. fikrlash faoliyati nutq shaklida namoyon boʻladi. nutq aloqasi jarayonida insonning hissiy mushohada doirasi kengayib qolmay, orttirilgan tajriba boshqa kishilarga ham beriladi. inson oʻzining tafakkuri, nutqi hamda ongli xatti-harakati bilan boshqa mavjudotlardan ajralib turadi. u fikr yuritish faoliyatida oʻzida aks ettirgan, idrok qilgan, tasavvur etgan narsa va hodisalarning haqiqiyligini aniqlaydi, hosil qilingan hukmlar, tushunchalar, xulosalar chin yoki chin emasligini belgilab oladi. inson tafakkuri orqali voqelikni umumlashtirib, bevosita (bilvosita) aks ettiradi, narsa va hodisalar oʻrtasidagi eng muhim bogʻlanishlar, munosabatlar, xususiyatlarni anglab yetadi. binobarin, inson muayyan …

3 / 17

ar qizdirilgandan kengayadi" degan chin hukmlardir. chunki elektr tokini o’tkazish, qizdirilganda kengayish metallarga xos xususiyatlardir, bu shukmda u yoki bu sholat faqat tasdiqlanib aytilayotir. narsa va shodisalarning belgi va xususiyatlari shaqida tasdiqlab yoki inkor qilib aytilgan hukm deb ataladi. moddiy olamda shaqiqatdan boqliq bo’lmagan narsa hukmda boqliq qilib ko’rsatilsa, bunday hukm xato (yolqon) hukm deb ataladi. chunki bu hukmda aks ettirilgan sifatlar (belgi va alomatlar) bu narsalarga aslo muvofiq kelmaydi. masalan, "atom-moddaning bo’linmas zarrachasidir" degan notog’ri hukmdir. atom murakkab moddiy tizimga ega bo’lib, u yadro va elektronlarga bo’linadi. atomning yadrosi ham bo’linadi, bu yadro protonlardan va neytronlardan iboratdir, degan hukmlardir. "er quyosh atrofida aylanmaydi" degan misol ham chin bo’lmagan hukmlar doirasiga kiradi. allaqachonlar inson tomonidan kashf qilingan geliosentr nazariyasi mavjud bo’lib, ana shu nazariyaga asoslangan sholda mazkur qonun shukm surmoqda. demak, shukmning chinligi, ya'ni voqelikni tog’ri aks ettirishi-uning eng mushim xususiyatlaridan biridir. borliqdagi narsalar, hodisalar va voqelikning miqdoriga, ularning biror …

4 / 17

nsonning bilish faoliyatida aloshida ahamiyatga ega. psixologiyada xulosa chiqarish jarayonida foydalanilgan tayyor hukmlar asoslar deyiladi, ularning tashlil qilib chiqarilgan yangi hukmni esa xulosa deb atash qabul qilingan. xulosa chiqarish shunday tafakkur shakldirki, bu shakl vositasi bilan biz ikki yoki undan ortiq hukmlardan yangi hukm shosil qilamiz. xulosa chiqarish uch turga bo’linadi: induktiv, deduktiv va analogiya. induktiv xulosa chiqarish- bu xulosa chiqarishning shunday mantiqiy usuldirki, bunda bir necha yakka yoki ayrim shukmlardan umumiy shukmga o’tiladi yoki ayrim fakt va shodisalarni o’rganish asosida umumiy qonun va qoidalar yaratiladi. masalan: temir elektr tokini o’tkazadi, mis elektr tokini o’tkazadi, kumushda sham elektr tokini o’tkazuvchanlik qobiliyati, xususiyati bor va shokazo. inson yuqoridagi shukmlardan yangi umumiy shukm (xulosa) chiqarib, demak, "metallarning shammasi elektr tokini o’tkazadi" degan yangi shukm chiqariladi. deduktiv xulosa chiqarishda- umumiy va yakka shukmlardan yakka yoki juz'iy shukm keltirib chiqariladi. uning nerv fiziologik asosi birinchi va ikkinchi signal sistemalarining oʻzaro munosabatidan iborat. tafakkur jarayonida …

5 / 17

ing mohiyatini tushunishimizni nazarda tutamiz. masalan, «inson» tushunchasi nafaqat muhim umumiy, ya'ni barcha odamlarga xos bo‘lgan jihatni, balki har qanday odamning boshqa har qanday narsalardan farqini ham aks ettiradi, mazkur odamning mohiyatini tushunish esa, umuman insonning mohiyati, ya'ni inson haqidagi tushunchaning mazmunini bilishni nazarda tutadi: etiboringiz uchun tashakkur abdulaxatova zilola 17 image2.jpeg image3.jpeg image4.jpeg image5.gif image6.gif image7.gif image8.png image9.jpeg image10.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tafakkur haqida umumiy tasavvurlar"

tafakkur to’g’risida umumiy tasavvurlar mavzu: tafakkur toʻgʻrisida umumiy tasavvurlar. bajardi : abdulaxatova zilola reja: 1) tafakkur haqida ma’lumot 2) tafakkurning nerv fiziologik asosi 3) tafakkur shakllari haqida ma’lumot tafakkur — inson aqliy faoliyatining yuksak shaklidir. tafakkur atrofdagi olamni bilish qurolidir va inson oqilona amaliy faoliyatining vujudga kelishi uchun shartdir. tafakkur jarayonida fikr paydo bo'ladi, bu fikrlar insonning ongida muhim tushunchalar shaklini oladi. tafakkur nutq — til bilan chambarchas bog’langan. insonda tafakkur va nutq bo’lganligi tufayli u hayvonlardan farq qiladi va shu sababli u ongli mavjudotdir. inson o'z atrofidagi olamda bo’lgan buyumlar va hodisalarni ongli ravishda idrok qiladi, ongli ravishda eslab qoladi hamda esga tushiradi va o...

This file contains 17 pages in PPTX format (5.0 MB). To download "tafakkur haqida umumiy tasavvurlar", click the Telegram button on the left.

Tags: tafakkur haqida umumiy tasavvur… PPTX 17 pages Free download Telegram