psixologiya tarixi

DOC 227 pages 1.3 MB Free download

227 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type DOC

Pages 227

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 227

«psixologiya tarihi” «psixologiya tarihi” fanidan maruzalar matni muallif: гозиева н.ш, хожиматова н yaratilgan: ангрен 2005 йил. kategoriya: педагогика bo'lim: педагогика ва психология universitet: твдпи fakultet: педагогика kafedra: бс да педагогика ва психология elektron fayl turi: rar elektron fayl xajmi: аннотация psixologiya tarihi bo’yicha dastur yangi o’quv rejalariga muvofiq ishlab chiqarildi. psixologiya tarihi o’qituvchi kadrlarni tayyorlash tizimida muhum psixologik fanlardan biridir. bu fan talabalarni psixologiyadan umumiy nazariy bilimlar asosini egallashga yo’naltiradi. bu kursning maqsadi – talabalarga hozirgi zamon psixologik bilimlarini egallashga va shaxsni shakllantirishga hamda etnopsixologik bilimlarni egallashga analitik nuqtai nazardan yondasha olishda yordam beradi. mundarija 1. psixologiya tarihi fanining predmeti va vazifasi 2. o’rta osiyo mutafakkirlarining psixologik qarashlari 3. psixologik bilimlarning o’rta asrlarda va uyg’onish davrida rivojlanishi 4. ong haqida tushuncha 5. ruh haqida tushuncha 6. psixologiyaning ong haqidagi bilimlar doirasining rivojlanishi 7. psixologik bilimlarning ruh haqidagi ta’minot asosida rivojlanishi 8. xulq – atvor haqidagi ta’limot 9. xix asrning birinchi …

2 / 227

lmiy va falsafiy qarashlarini o’rgatishdan iboratdir. metodik ta’minot: mavzuga oid savolli kartochkalar va tarqatmali materiallar adabiyotlar: 1. m.g.yaroshevskiy «istoriya psixologii» moskva. izd. «nauka» -1979 yil. 2. a.n.jdan. «psixologiya ot antichnosti do nashix dney» moskva, «nauka» -1989 y. 3. yu.b. gippenreyter «vvedenie v obshuyu psixologiyu» moskva, izd. mgu- 1098 g. reja: 1. psixologiya tarixining kelib chiqishi. 2. idealistik va materializm oqimining asoschilari va ularning ta’limiy fikrlari. 3. antik filosofiyaning rivojlanish bosqichi. psixologiya tarixi fanining predmeti va vazifalari mavzusini o’tishdan maqsad, ya’ni psixologiya fani x1x asrning 2-yarmida alohida fan sifatida ajralib chiqdi, shunday ekan, demak, psixologiya fanining ilk ilmiy-dunyoviy g’oyalarini ilgari surgan olimlar va faylasuflarning ta’limotlarini o’rganib chiqamiz, ulardagi ong tushunchasi tana, ruh, jon haqidagi materialistik va idealistik oqimlari namoyondachilarining qarashlarini va asarlarini bilishdan iboratdir. shundan avvalo insoniyat tomonidan hayvonlarga va insonlarga bo’lgan psixik hayot hodisalari tomonidan hayvonlarga va insonlarga xos bo’lgan psixik hayot hodisalari haqidagi bilimlarning asta-sekin to’planib borishi tarixi ekanligini …

3 / 227

ordamida qanday amalga oshirilishi, bu mexanizmlar asosini nima tashkil qilishi savol tariqasida namoyon bo’lar ekan. psixologiya haqidagi dastlabki fikrlar antik filosofiyada vujudga kela boshladi. agar biz psixologiya haqidagi fikrlarning rivojlanish tarixiga nazar tashlaydigan bo’lsak, bu fikrlar uzoq o’tmishdan to shu kunga qadar ikkita oqim nuqtai nazardan hal qilinib kelinmoqda, ya’ni : 1) i d e a l i s t i k; 2) m a t e r i a l i s t i k; antik falsafada idealistik oqimning eng yirik namoyondachilari sakrat va shogirdi platon hisoblanadi. ularning asosiy fikrlari idealistik nuqtai nazardan nazardan shu bilan asoslanadiki «jon, ruh va tana alohida-alohida substantsiya hisoblanadi. tana tirik yoki o’lik holatda materiadir, agar tanaga jon yoki ruh qo’shiladigan bo’lsa, u tirik materiyaga aylanadi va ruh paydo bo’ladi. agar tanani jon yoki ruh tark etgan bo’lsa, tana substantsiya sifatida mavjud bo’ladi va ruh yo’qoladi. jon yoki ruh bir tanadan ikkinchi tanaga o’tishi …

4 / 227

lik o’zining dunyoqarashi bilan ob’ektiv idealizm namoyondalariga aylanadi. masalan: platonning «teatet» asarida uning ob’ektiv idealizm haqidagi fikrlari o’z ifodasini topadi. platon o’zining dunyoqarashi bo’yicha ilohiy substantsiya sodiq bo’lsa ham, o’z qarashlarida materiaya haqidagi g’oyalarni ham targ’ib qiladi. antik falasafadagi bu ikkita vakildan tashqari qolgan yirik vakillarining hammasi materialistik oqim vakillari hisoblanadi. m a t e r i a l i z m – falsafadagi asosiy oqimdan biri, ya’ni idealizmga qarama-qarshi o’laroq, birdan-bir ilmiy, tarixan rivojlangan dunyoqarashdir. materializm: dunyo o’z tabiatiga ko’ra moddiydir, materiya tabiatan borliq, inson ongidan tashqari, unga bog’liq bo’lmagan holda mavjuddir; materiya birlamchi hamda sezgilarning manbaidir, ong esa ikkilamchi, hosila narsadir. dunyo va uning qonuniyatlarini to’liq bilish mumkin, deb ta’lim beradi. materialistik oqim- o’z navbatida birlamchi elementar materializm oqimlariga bo’linadi. birlamchi materializm oqimining asosiy vakili demokrit hisoblanadi. demokrit jon va ruh haqidagi fikrlarni quyidagicha ifodalaydi. ya’ni tana va ruh ma’lum jismlardan tashkil topgan bo’ladi. ruhning asosini molekulalar tashkil …

5 / 227

ikrlarni ilgari surdi. uning fikricha «jonning ruhning asosini aohida xossaga ega bo’lgan materiya hosil qiladi, ya’ni jonning asosini (suv) tashkil qiladi» degan fikrni ilgari suradi. uning shogirdlari anaksimen va anaksagorlarning ruhning asosini ma’lum moddiy asosini materiyadan izlab, anaksamen ruhning asosini (havo) tashkil qiladi desa, aniksagor esa (olov) tashkil qiladi degan. materialistik oqim vakillari idealistik oqim g’oyalariga qarshi fikrlarni ilgari suradilar, materialistik oqim vakillarining fikricha dunyoning asosida bitta moddiy narsa yotadi. inson va uning ruhiy hayoti ham ana moddiy narsadan iboartdir deganlar. antik falsafaning eng yirik namoyondasi, psixologiya haqidagi dastlabki ilmiy mulohazalarini keltirgan fpylasuf aristotel’ (arastu) hisoblanadi. shuning uchun hamki u «psixologiya fanining otasi» degan nom olgan. platonning shogiri bo’lgan aristotel’ o’z ustozining fikrlariga tanqidiy yondoshib, o’zining «jon haqidagi ta’limot» asari bilan psixologiyaga asos soldi. u «ruhni tana bilan uzviy bog’liq» dedi, uning fikricha ruh-bu moddiy ham emas, balki moddi narsalarga xos bo’lgan hodisadir. aristotel’ birinchi bo’lib ruh va jonli tanning …

Want to read more?

Download all 227 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixologiya tarixi"

«psixologiya tarihi” «psixologiya tarihi” fanidan maruzalar matni muallif: гозиева н.ш, хожиматова н yaratilgan: ангрен 2005 йил. kategoriya: педагогика bo'lim: педагогика ва психология universitet: твдпи fakultet: педагогика kafedra: бс да педагогика ва психология elektron fayl turi: rar elektron fayl xajmi: аннотация psixologiya tarihi bo’yicha dastur yangi o’quv rejalariga muvofiq ishlab chiqarildi. psixologiya tarihi o’qituvchi kadrlarni tayyorlash tizimida muhum psixologik fanlardan biridir. bu fan talabalarni psixologiyadan umumiy nazariy bilimlar asosini egallashga yo’naltiradi. bu kursning maqsadi – talabalarga hozirgi zamon psixologik bilimlarini egallashga va shaxsni shakllantirishga hamda etnopsixologik bilimlarni egallashga analitik nuqtai nazardan yondasha olishda yordam berad...

This file contains 227 pages in DOC format (1.3 MB). To download "psixologiya tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: psixologiya tarixi DOC 227 pages Free download Telegram