molekulyar genetika va molekulyar biologiya genmuhandisligining asosiy poydevori 1-qism

PPTX 36 pages 1.6 MB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

molekulyar genetika va molekulyar biologiya gen muhandisligining asosiy poydevori 1-qism molekulyar genetika va molekulyar biologiya gen muhandisligining asosiy poydevori 1-qism mustafakulov muhammadjon abduvaliyevich 2024 reja 1. molekulyar biologiya fani nimani o‘rganadi? 2. molekulyar biologiya fanining riojlanishiga xissa qo‘shgan olimlar. 3. hujayra organoidlariga nimalar kiradi? 4. hujayrada mitoxondriyaning ahamiyati nimadan iborat? 5.hujayrada mikronaychalar holati? 6. peroksisomalar nima? molekulyar biologiya– bu genomning strukturasi, rnk va dnkning funksiyasi, oqsillar, shuningdek bu molekulalarda yozilgan genetik axborotning tadbiq etilish jarayonlarini o‘rganuvchi fandir. molekulyar biologiyani o‘rganishni boshlashimiz bilan bizning oldimizda ajoyib dunyo - dnk va rnklar dunyosi ochiladi. tirik hujayrada dnkdan ham muhim va ajoyib molekula mavjud emas, chunki aynan unda oqsillar strukturasi haqidagi ma’lumotlar yozilgan bo‘lib, organizmning barcha hujayralarining o‘sishi, bo‘linishi va differensiyalanishi haqidagi ko‘rsatmalar unga muxrlangandir. shunga asosan urug‘langan tuxum hujayradan o‘simlik va hayvonlarning normal rivojlanishi amalga oshadi. hayot paydo bo‘lgandan buyon (taxminan 3-4 mld.yil ilgari), dnk molekulasi turli shakllarga kirgan, natijada tabiat xilma-xil …

2 / 36

shga qaratilgan fandir. xayotning ko‘pgina sirlari 1944 yil dnk genetik axborot tashuvchiligi tasdiqlangandan so‘ng ochila boshladi. molekulyar biologiya hujayra xayot faoliyatining molekulyar asosini o‘rganuvchi mustaqil fan sifatida 1953 yilda j. uotson bilan f. krikning tomonidan dezoksiribonuklein kislotasining (dnk) modeli kashf etilishi va dnk molekulasi qo‘sh spiral tuzilishi aniqlangandan so‘ng rivojlana boshladi. bu kashfiyotning ahamiyati juda katta bo‘lib shu yil molekulyar biologining dunyoga kelish yili deb hisoblandi. shunday qilib dnk –hujayraning o‘ziga xos “miya”sidir: undan ayni damda hujayraga qanday va qancha organik molekulalar zarurligi to‘g‘risidagi buyruqlar ketadi. shuning uchun agar biz gen “dasturlar”ini tushunsak va yecha olsak, u xolda o‘zaro bog‘liq kimyoviy reaksiyalarning ko‘plab tizimlarini va jarayonlari natijasida bitta urug‘langan tuxum hujayradan butun ko‘p hujayrali organizm rivojlanishini tushuna olamiz. molekulyar biologiyaning asosiy ob’ekti bo‘lib, o‘zining tarkibida irsiyat haqidagi barcha axborotni tashuvchi o‘ziga xos molekulalar dnk (dezoksiribonukleinovaya kislota) va rnk (ribonukleinovaya kislota)lar xizmat qiladi. bu molekulalar qanday tarzda irsiy axborotning amalga oshishini …

3 / 36

lbryuk va salvador luriya nuklein kislota va oqsil kompleksi bo‘lgan faglar va viruslar reproduksiyasini o‘rganish bilan shug‘ullanganlar. 1940y. djordj bidl va eduard tatum “bir gen-bir ferment” degan gipotezani oldinga surgan. ammo genning fizik-kimyoviy tabiatini o‘zlari hali bilishmas edi. 2. ikkinchi romantik davr 1944-1953y. dnkning genetik roli aniqlandi. 1953 y. dnkning ikkilamchi spiral modeli kashf etildi. bu kashfiyotlari uchun djeyms uotson, frensis krik i moris uilkinslar nobel mukofotiga sazovor bo‘lishdi. 1951yilda chargaff qoidasining ochilishi. 3. dogmatik davr 1953-1962y. molekular biologiyaning markaziy dogmasi shakllandi : genetik axborotni quyidagi yo‘nalishda boradi dnkàrnkàoqsil 1962 y. genetik kod o‘qildi. 4. akademik davr 1962 yildan xozirgi kunga qadar 1974 yilda gen-muxandislik davri deb belgilanadi. asosiy kashfiyotlar 1944y. dnkning genetik roli tasdiqlandi. osvald eyveri, kolin mak-leod, maklin mak-karti 1953y. dnk strukturasi aniqlandi. djeyms uotson, frensis krik 1961y. fermentlar sintezining genetik boshqarilishi aniqlandi. andre lvov, fransua jakob, jak mono 1962y. genetik kod o‘qildi. nirnberg, genrix mattei, severo ochoa …

4 / 36

qobig‘i yoki hujayra devori joylashgan. endoplaztik to’r (retikulum). elektron mikroskopda tekshiriladigan to‘qimani o‘ta yupqa kesishning texnik imkoniyatiga ega bo‘lingandan keyin, 1945-yilda porter osmiy to’rt oksidi bilan bo‘yalgan hujayralar mezoplazmasida nozik to‘r borligini ochdi va unga endoplazmatik to‘r deb nom qo’ydi. bir necha vaqtdan so‘ng palade va porterlar endoplazmatik to‘r o‘ta mikroskopik kanalchalar, pufakchalar va sisternalarning o‘zaro tutashishidan iborat murakkab shoxlangan to‘r sistemasi ekanligini aniqladilar. strukturasi va shakli bilan xilma-xil bo‘lgan bu sistema devorini elementar membrana tashkil qiladi. membrananing qalinligi 70 ao- atrofida bo‘lib, dumaloq kanallarning ichki diametri 300- 500 ao keladi. endoplazmatik to‘r kanalining ichi suyuqlik bilan to‘la bo’lib, tarkibi protaplazma matriksiga o‘xshaydi, shu jihatdan golji sisternalari va xloroplast tilakoidlarining suyuqliklariga ham o‘xshaydi. endoplazmatik to‘r membranasining yuzasi silliq va gadir-budur bo‘ladi. membrana sathiga ribosomaning diametri 100-150 a0 keladigan granulalari yopishib olganidan, uning yuzasi g‘adir-budur ko‘rinadi. shunga ko‘ra hujayraning bir qismida ular butunlay silliq, ikkinchi tomonida g‘adir-budur bo‘ladi. ribosoma granulalari yopishgan …

5 / 36

’da osti bezining atsinar hujayralarida, embriogenez davridan oldin ribonukleoproteid granulalari va keyinchalik kanalchalar sistemasi hosil bo‘lib, ular o’zaro bog‘lanadilar. membrana bilan bog‘lik bo’lgan ribosomalar erkin ribosomaga nisbatan radioktiv aminokislotalarni ko‘proq qabul qilishi kuzatilgan. yadroda, yadrocha joylashgan ribonukleoproteid donachalari o‘z fizik-kimyoviy xossalari bilan sitoplazmatik ribosomalardan farq qiladi. ular yadro oqsili sintezida ishtirok etadi. ribosomalar teng miqdorda rnk va oqsildan iborat. ribosoma tarkibiga noaktiv ribonukleaza, latent dezoksiribonukleaza, letsinaminopeptidaza, galaktozidaza va boshqa fermentlar kiradi. ribosomalarlarda magniy va kalsiy bo‘ladi. hayvon, o‘simlik hujayralaridan va mikro- organizmlardan ajratib olingan ribosomalar kimyoviy tarkibi, molekulyar og‘irligi bilan bir-biriga yaqin. ribosomalar oddiy va bir xil tipidagi moddadan tuzilganga o’xshasada, ular mayda subbirliklardan iborat. ribosomalar 50 s va 30 s lik 2 ta subbirlikdan birikib, 70 s bo’lgan o‘lchamni tashkil qiladi. har bir subbirlik bitta yuqori polimer ribosomal rnk molekulasini o‘zida tutadi, lekin ular alohida bo‘lganda radioktiv aminokislotalarni qabul qila olmaydi. golji kompleksi. 1898-yilda italiyalik olim golji nerv hujayralardan …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "molekulyar genetika va molekulyar biologiya genmuhandisligining asosiy poydevori 1-qism"

molekulyar genetika va molekulyar biologiya gen muhandisligining asosiy poydevori 1-qism molekulyar genetika va molekulyar biologiya gen muhandisligining asosiy poydevori 1-qism mustafakulov muhammadjon abduvaliyevich 2024 reja 1. molekulyar biologiya fani nimani o‘rganadi? 2. molekulyar biologiya fanining riojlanishiga xissa qo‘shgan olimlar. 3. hujayra organoidlariga nimalar kiradi? 4. hujayrada mitoxondriyaning ahamiyati nimadan iborat? 5.hujayrada mikronaychalar holati? 6. peroksisomalar nima? molekulyar biologiya– bu genomning strukturasi, rnk va dnkning funksiyasi, oqsillar, shuningdek bu molekulalarda yozilgan genetik axborotning tadbiq etilish jarayonlarini o‘rganuvchi fandir. molekulyar biologiyani o‘rganishni boshlashimiz bilan bizning oldimizda ajoyib dunyo - dnk va rnklar dunyo...

This file contains 36 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "molekulyar genetika va molekulyar biologiya genmuhandisligining asosiy poydevori 1-qism", click the Telegram button on the left.

Tags: molekulyar genetika va molekuly… PPTX 36 pages Free download Telegram