bolalar adabiyoti

PPTX 42 pages 2.0 MB Free download

42 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.0 MB

File type PPTX

Pages 42

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 42

fan: bolalar adabiyoti fan: bolalar adabiyoti g.komiljonova.nizomovna 14-mavzu: rus bolalar adabiyoti 1. a.s.pushkin ertaklari ahamiyati. 2. l.tolstoy – bolalar kitobxonligida. 3. k.chukovskiy – bolalar shoiri va adibi. 4. s.marshak – bolalar shoiri a. s.pushkin-ertaklari ahamiyati aleksandr sergeevich pushkin(1799-1837) ta’lim-tarbiyasida yevropa madaniyati, fransuz uyg‘onish davri adabiyoti ta’siri katta. u bolaligidan fransuz va rus tillarida erkin so‘zlasha olgan. bo‘lajak shoir litseydagi talabalik davridayoq antik adabiyotning mumtoz hamda yevropa yozuvchilarining asarlarini sevib o‘qish bilan birga, rus klassiklarining kitoblarini ham sevib mutolaa qilgan. qadimgi rus adabiyoti unga kam tanish bo‘lsa-da, ammo uning estetik jihatdan shakllanishida xalq folklori eng katta ta’sir ko‘rsatgan. pushkin davrida, hatto dvoryanlar oilalarida ham, ertaklar aytish urf bo‘lgan. shoir bolaligida ertaklarni o‘z enagasi arina rodionovna matveevadan, buvisi mariya alekseevna gannibaldan, uy xizmatchisi nikita kazlovdan hamda moskva yaqinidagi zaxarova qishlog‘ining dehqonlaridan eshitganligini ko‘p ta’kidlaydi. u ukrainada janubda, nijegorod shahridagi boldinoda, janubiy ural va orenburg tomonlarda bo‘lib ertaklar, maqollar, matallar, qo‘shiqlar eshitgan va …

2 / 42

t uchyoniy”). muallifning ertakona sujet mozaikasini oldindan berishi bejiz emas, bunda qo‘shiqlar hamda ertaklar qanday dunyoga kelishi, inson tomonidan o‘ylab, to‘qib bo‘lmaydigan g‘ayritabiiy xalq g‘oyalari sirli rishtalar bilan bog‘langani anglashiladi. shu sabablishoiro‘sha sirli manzil (yashil eman daraxti o‘sayotgan dengiz bo‘yi)da ertaklar eshitganini, shu jumladan “ruslan va ludmila” ertagini ham tinglaganini muqaddimada ta’kidlaydi. bolalar kitobxonligi doirasiga kiruvchi ertaklari: “shoh saltan, uning shavkatli va pahlavon bahodir o‘g‘li knyaz gvidon”, “pop va uning xizmatkori balda haqida ertak” (1831) “oqqush malika haqida ertak” “baliqchi va baliq haqida ertak” (1831) bularning barchasi pushkinning xalq og‘zaki ijodiga yuksak munosabatini ko‘rsatadi. shunisi e’tiborliki, pushkinning ko‘pgina ertaklari jahon xalq ertaklari sujeti asosida yozilgan. jumladan, uning “baliqchi va baliq haqida ertak” nemis ertakshunoslari aka-uka grimmlarning “baliqchi va uning xotini” ertagi sujetiga monand. a.s.pushkin ertagida ijodiy g‘oya, badiiy sayqal va real davr voqeligi yorqinroq ko‘rinadi. va bu shoir asarlarining sarchashmasi xalq ijodiyoti ekanidan dalolat berish bilan birga, unga ijodiy yondashganligini …

3 / 42

llimi soniy”, 1903), abdulla avloniy (“birinchi muallim”, 1909; “ikkinchi muallim”, 1912) singari jadid ma’rifatparvarlarining o‘quv qo‘llanmalari va darsliklarida e’lon qilingan hamda usuli savtiya maktablarida o‘qitilgan k.chukovskiy – bolalar shoiri va adibi. korney chukovskiy (1882-1969) xx asr bolalar adabiyotining asoschilaridan biri, 2 yoshdan 5 yoshgacha bo‘lgan bolalar psixologiyasining tadqiqotchisi. bundan tashqari u ajoyib adabiy tanqidchi, tarjimon, adabiyotshunos olim ham bo‘lgan. “men bolalarni o‘rganishga ahd qildim… bir vaqtlar xalqqa qaytganlaridek men ham “bolalikka qaytishga” qaror qilib, kattalar jamiyati bilan munosabatimni deyarli uzdim va uch yoshli bolalar bilangina muloqotga kirishdim”, – deb yozgan edi chukovskiy o‘zining kundaliklarida. rus bolalar adabiyotining ulkan daholaridan biri korney chukovskiy yirik yozuvchi, shoir, taniqli olim, mohir tarjimon sifatida tanilgan so‘z ustasi edi. u o‘z asarlarida bolalarga xos ajoyib xislatlarni – rahmdillik va insoniylik, do‘stlik va birodarlik, yovuzlikka nisbatan shafqatsizlik, vatanparvarlik kabi fazilatlarni targ‘ib etadi. k.chukovskiy bolalar uchun asarlar yaratish, ijod qilishni o‘zi uchun katta baxt deb biladi. keyingi …

4 / 42

nallari haqida” deb nomlangan kitobi nashrdan chiqadi. chukovskiyning ta’kidlashicha, bola o‘zining dunyosini, o‘zining mantiqini, o‘zining astronomiyasini yaratadi, agar kim u bilan muloqotga kirmoqchi bo‘lsa, uning olamiga kirishi hamda u yerda yashashi lozim. bolalar – o‘ziga xos devonalar, chunki aniq va mustahkam voqea-hodisalar ular uchun sho‘x quvnoq va o‘tuvchan. yo‘q, bolalar jurnalining vazifasi umuman bunda emas, ya’ni bolalarni bolalar aqlsizligidan davolashda emas, ular o‘z vaqtida bizning yordamimizsiz ham o‘zlarini davolab oladi, gap shundaki, bu aqlsizlikning ichiga kirib olishda. bu antiqa, hayratlanarli, go‘zal, umuman boshqa dunyoga kirib yashashda hamda bolalar bilan ularning tilida, o‘sha boshqa olam tilida so‘zlashishda, ularning qiyofalarini o‘zida qabul qilishda hamda o‘ziga xos mantiqini tushunishda (chunki bu olamning mantiqi o‘zgacha)” ko‘pincha bolalar poeziyasiga she’rni tushunmaydiganlar, yoki bolalarni tushunmaydiganlar, ba’zida esa unisini ham, bunisini ham-na she’rni, na bolalarni tushunmaydiganlar kirib kelishadi. menga bu narsa jinoyatdek tuyuladi. kattalar yozuvchisi iste’dodsiz bo‘lsa, bo‘lishi mumkin, ammo lekin bolalar yozuvchisi iste’dodli, mahoratli bo‘lishi shart. …

5 / 42

isradan bitta rasm paydo bo‘lishi kerak. bunday sifatga ega bo‘lgan she’rlarni chukovskiy “grafikali” she’r deb ta’rif bergan bolalar shoirlariga birinchi o‘git sifatida uqtirgan. ikkinchi o‘git esa obrazlarning zudlik bilan almashinishi. bolalarning ko‘rish qobiliyati narsalarning sifatini emas, balki ularning harakatiniqabul qiladi, shuning uchun she’r serharakat hamda turli-tuman personajlarga boy bo‘lishi kerak uchinchi o‘git: bu so‘z tasvirining lirikligiga daxldor. qo‘shiq va raqs ham she’r uchun zarurdir. bolalar o‘zlarini shirin ohanglar bilan ovutishadi, she’rlar bilan xuddi musiqadek sarmast bo‘lishadi beshinchi o‘git: poetik nutqning yuqori darajada musiqiyligi. oltinchi o‘gitga ko‘ra bolalar uchun yozilgan she’rlarning qofiyasi bir-biri bilan juda yaqin masofada qo‘yilishi kerak. yettinchi o‘gitda qofiyadosh so‘zlar she’rning asosiy ma’nosini anglatuvchi bo‘lishi shart. chunki aynan shu so‘zlar bolaning diqqat e’tiborini o‘ziga jiddiy jalb etadi. “bolalar she’rlarining har bir satri o‘zining shaxsiy hayoti bilan yashashi kerak”, – deb ta’kidlanadi sakkizinchi o‘gitda. chukovskiyning o‘gitlari qotib qolgan dogmalar emas, bu haqda muallifning o‘zi ham eslatib o‘tadi. tabiiyki, bolalar …

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalar adabiyoti"

fan: bolalar adabiyoti fan: bolalar adabiyoti g.komiljonova.nizomovna 14-mavzu: rus bolalar adabiyoti 1. a.s.pushkin ertaklari ahamiyati. 2. l.tolstoy – bolalar kitobxonligida. 3. k.chukovskiy – bolalar shoiri va adibi. 4. s.marshak – bolalar shoiri a. s.pushkin-ertaklari ahamiyati aleksandr sergeevich pushkin(1799-1837) ta’lim-tarbiyasida yevropa madaniyati, fransuz uyg‘onish davri adabiyoti ta’siri katta. u bolaligidan fransuz va rus tillarida erkin so‘zlasha olgan. bo‘lajak shoir litseydagi talabalik davridayoq antik adabiyotning mumtoz hamda yevropa yozuvchilarining asarlarini sevib o‘qish bilan birga, rus klassiklarining kitoblarini ham sevib mutolaa qilgan. qadimgi rus adabiyoti unga kam tanish bo‘lsa-da, ammo uning estetik jihatdan shakllanishida xalq folklori eng katta ta’sir ko‘rs...

This file contains 42 pages in PPTX format (2.0 MB). To download "bolalar adabiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalar adabiyoti PPTX 42 pages Free download Telegram