bolalar adabiyoti

PPTX 42 pages 1.5 MB Free download

42 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 42

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 42

powerpoint presentation http://www.free-powerpoint-templates-design.com bolalar adabiyoti o’qituvchi: g.komiljonova.nizomovna 1 2 3 4 bolalar folklori bolalar folklori tabiati bolalar folklorining janriy tasnifi allalar bolalar qo`shiqlari 5 6 topishmoqlar maqollar bolalar folklori tabiati. xalq og‘zaki badiiy ijodiyoti xilma-xil adabiy tur va janrlarda namoyon bo‘lgan hodisa sifatida kishilik jamiyati tarixida ko‘p vazifali ijtimoiy-estetik mohiyatga ega so‘z san’ati hisoblanadi. u hamma zamonlarda ham o‘z ijodkori bo‘lgan xalqning orzu-armonlarini ifodalab keldi, qolaversa, xalqning o‘z-o‘zinigina emas, balki bolalarning ham ma’naviy-axloqiy jihatdan shakllanishlarida muhim tarbiyaviy vosita vazifasini bajarmoqda. bolalar folklori bolalar folklori – kichkintoylar olami bilan kattalar dunyosining o‘zaro uyg‘unlashuvi oqibatida yuzaga kelgan o‘yinlar, qo‘shiqlar va musiqiy poetik janrlarning yaxlit bir tizimiga aylangan xalq og‘zaki ijodiyotining o‘ziga xos tarmog‘idir oʻzbek bolalar folklori alla, ertak, ermaklar, tez aytish, topishmoq, bolalar oʻyin qoʻshiqlari, masharalama va boshqalarni oʻz ichiga oladi. allalar, aytim-olqishlar, ovutmachoqlar, erkalamalar, qiziqmachoqlar va qaytarmachoqlarning kelib chiqishi sabablari kattalar hamisha o‘z farzandlarini o‘ylab yashaganlar – mehnat va ijod bilan …

2 / 42

mazmundagi aytim-olqishlar suyish qo‘shiqlari erkalamalar, ovutmachoqlar, qiziqmachoqlar va qaytarmachoqlardan kattalar bolalarning tabiatga munosabatini shakllantirishda ham faol ishtirok etadilar. buning natijasida bolalar taqvimi va uni ifoda etuvchi marosim qo‘shiqlari yuzaga kelgan. bolalarning o‘z ijodkorligi va ijrochiligi hosilalari bo‘lgan qo‘shiqlar va o‘yinlar – o‘zbek bolalar folklorining asosini tashkil etadi. bolalar folklorining janriy tasnifi. so‘z va harakatning nisbatiga ko‘ra: 1.bolalarning maishiy qo‘shiqlari. 2. bolalarning o‘yin folklori. 01 02 chaqaloq besh va to‘qqiz kunga to‘lganda, ilk bor cho‘miltirilganda, beshikka ilk bor va har gal bog‘langanda, yana qayta ochib olinganda, ilk bor tish yoriganida, birinchi marta mustaqil o‘tirganida, ilk bor oyog‘ida tikka turganida, birinchi marta odimlaganida, “toy-toy”laganida, har gal yangi kiyim kiygizganda, ilk bor ovqat yeganida, qizaloq sochini ilk bor yuvganda-taraganda, o‘g‘il bola sochi ilk bor olinganda, chaqaloq tirnog‘i ilk bor qirqilganda, bolalar sha’niga har gal isiriq tutatilganda, xullas, urfiyatga aylangan va e’tiqod bilan amal qilinadigan shu xildagi rasm-rusumlarning har biri mazmuniga yarasha aytim-olqishlar mavjud. …

3 / 42

lab burdi? yig‘lama, oppoqqinam, boshimdagi qalpoqqinam! ho‘-ba, ho‘-ba, nega yig‘laysan? ho‘-ba, ho‘-ba, nega big‘laysan? ho‘-ba, ho‘-ba, big‘-big‘lama ho‘-ba, ho‘-ba, san yig‘lama. ho‘-ba, ho‘-ba .. jo..o..on, jo..o..on, sadqa senga shirin jo..o..on. qaytarmachoqlar. bolalar uchun, asosan, beshik davri tugagandan keyingi ma’naviy ehtiyoj taqozosiga ko‘ra yuzaga kelgan badihalar bo‘lib, she’riy namunasi ko‘pincha monolog, nasriy shakli dialog (savol-javob) negizida quriladi. “kun, san nimadan kuchlisan?” qaytarmachog‘i dialog negizida qurilgan. unda bolalarni qiziqtirgan “dunyoda kim kuchli?” savoliga javob narsa va hodisalar bahsi asosida voqeadan voqeaning o‘sib chiqishi shaklida bola qiziqishi va idrokiga mos holda bayon qilingan: masalan, “yumalandim yumoq topdim” satri bilan boshlanuvchi qaytarmachoqda lirik qahramon yumalab yumoq topadi (1), yumaloq ichidan taroq topadi (2), taroqni momoga beradi (3), momo unga churak (non) beradi (4), churakni cho‘ponga beradi (5), cho‘pon unga tayoq beradi (6), tayoqni daryoga tashlaydi (7), daryo unga ko‘pik beradi (8), ko‘pikni tutga surtadi (9), tut unga yaproq beradi (10), yaproqni molga beradi (11), …

4 / 42

ol, otang o‘ldi, onang o‘ldi, borib xabar olmaysanmi? beshiktervat, beshiktervat, salima xolam nima tug‘adi? masxaralamalar. tegishmachoqlar ham, masxaralamalar ham shovqin solib aytilishlariga ko‘ra o‘zaro o‘xshasalar-da, birinchisi – bevosita obyektga qaratilgan bo‘lib, ko‘pchilik tomonidan ijro etilsa, ikkinchisi – ayni ijro jarayonida obyektga qaratilgan bo‘ladi yomg‘ir yog‘aloq, echki sog‘aloq. boylar bolasi – qorni dumaloq. “yomg‘ir yog‘ishi”– “boylar bolasi” “echkiday sog‘ayotgan” davrning tarixiy ruhiga muvofiq yovuzlar qiyofasini konkret an’anaviy ifodalarda fosh etadi otam ketgan urushga, dushmanni ko‘p qirishga. boshi uzun, ko‘zi ko‘r gitlerni o‘ldirishga. alla “olloh” bosh orqasi (ensa) “aldamoq” alla bulbul qushning bolasi, alla, qo‘zim-o, alla. daraxtda bo‘lar uyasi, alla, bolam-o, alla. daraxt boshini sel olsa, alla, qo‘zim-o, alla. shaydolar bo‘lar onasi, alla, bolam-o, alla. abu ali ibn sino allaning xususiyatini ming yil ilgariyoq payqab, shunday e’tirof etgan: “...bolaning mijozini kuchaytirmoq uchun unga ikki narsani qo‘llamoq kerak: biri, bolani sekin-asta tebratish, ikkinchisi, uni uxlatish uchun aytish odat bo‘lib qolgan musiqa va allalashdir. …

5 / 42

parokanda allalar voqeaband alla bulbul sayrar yozina, alla-yo alla, qulluq qush ovozina, alla-yo alla. manim bulbul shu o‘g‘lim, alla-yo alla, quloq qo‘ysin ovozima, alla-yo alla. bulbul kichkina qushdir, alla-yo alla, sahar ovozi xushdir, alla-yo alla. bermang bulbula ozor, alla-yo alla, bulbul beozor qushdir, alla-yo alla. bulbul sayrar chamanda, alla-yo alla, shu bag‘ri keng vatanda, alla-yo alla. uni aslo cho‘chitmang, alla-yo alla, sayrasin shu chamanda, alla-yo alla. bulbul uchar qo‘limdan, alla-yo alla, har kim qo‘rqar o‘limdan, alla-yo alla. shu bulbulim sayrasa, alla-yo alla, o‘lim qochar yo‘limdan, alla-yo alla. bolalar qo’shiqlari contents here contents here contents here contents here contents here qo‘shiq – xalq og‘zaki ijodida shakllangan lirik janr sifatida mashhur. uning muhim belgisi – ijro uchun mo‘ljallanganlik u turli fasl, holat va vaziyatlarda, yoxud har xil o‘yinlar jarayonida kuylanib, bolalarning aqliy va jismoniy kamolotga yetishuvida muhim omil sanaladi. “qo`shiq” keng ma’noda qo‘shiqshunoslikka, tor ma’noda folklorga oid atamadir “boychechak” – badavlat, muqaddas, …

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalar adabiyoti"

powerpoint presentation http://www.free-powerpoint-templates-design.com bolalar adabiyoti o’qituvchi: g.komiljonova.nizomovna 1 2 3 4 bolalar folklori bolalar folklori tabiati bolalar folklorining janriy tasnifi allalar bolalar qo`shiqlari 5 6 topishmoqlar maqollar bolalar folklori tabiati. xalq og‘zaki badiiy ijodiyoti xilma-xil adabiy tur va janrlarda namoyon bo‘lgan hodisa sifatida kishilik jamiyati tarixida ko‘p vazifali ijtimoiy-estetik mohiyatga ega so‘z san’ati hisoblanadi. u hamma zamonlarda ham o‘z ijodkori bo‘lgan xalqning orzu-armonlarini ifodalab keldi, qolaversa, xalqning o‘z-o‘zinigina emas, balki bolalarning ham ma’naviy-axloqiy jihatdan shakllanishlarida muhim tarbiyaviy vosita vazifasini bajarmoqda. bolalar folklori bolalar folklori – kichkintoylar olami bilan kattalar dun...

This file contains 42 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "bolalar adabiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalar adabiyoti PPTX 42 pages Free download Telegram