islom dinining aqidaviy yo`nalishlari va maktablari

PPT 34 pages 3.4 MB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.4 MB

File type PPT

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

министерство высшего и среднего специального образования республики узбекистан ташкентский государственный экономический университет islom dinining aqidaviy yo`nalishlari va maktablari режа: kalom ilmining shakllanishi islomda iymon, taqdir, rizq tushunchlarining talqini islom oqimlari va yo‘nalishlarining paydo bo’lishi sabablari, e’tiqodidagi bo‘linishlarning sabablari va oqibatlari sunniylik va shialik yo‘nalishlarining paydo bo‘lishi va ular e’tiqodidagi farqlar ақидавий таълимотлар фиқхий мазхаблар мазҳаб(йўналиш, оқим, йўл, таълимот) аҳли сунна вал-жамоанинг кўриниши: мазҳаблар тарқалган ҳудудлар сиёсий оқимлар тасаввуф тариқатлари * * асосий йўналишлар суннийлик (90 % мусулмонлар – суннийлар). vii асрда пайдо бўлган. шиалик (араб. тарафдор) vii асрда пайдо бўлган. * шиалик тарқалган мамлакатлар * суннийлик суннийлар: тўрт халифани тан оладилар; ҳадис тўпламларини тан оладилар; 4 мазхабдан бирига амал қиладилар. * мазхаблар ханифийлик – viii аср. асосчиси абу ханифа шофиийлик –ix аср боши. асосчиси абу абдуллоҳ аш-шофий моликийлик – ix аср боши. асосчиси молик ибн анас ханбалийлик – ix аср. асосчиси аҳмад ибн ҳанбал * хорижийлар али билан муовия ўртасидаги …

2 / 34

у бакр ва умар йўлидан юрмагани учун кофир дедилар. али, муовия, абу мусо, ибн ослар “сиффин” куни ўзаро сулҳда қатнашганлари учун улар наздида кофирдирлар; золим подшоҳга қарши чиқишни вожиб деб билдилар. шиаликдаги “тақия”, яъни ўз эътиқодини яширин сақлаш мумкинлиги ҳақидаги ақидани рад этдилар. ўзлари заиф бўлсалар ҳам, золим подшоҳ қудратли бўлса ҳам унга қарши чиқиш вожиб бўлаверади деб ҳисоблардилар; қурайш қабиласидан бўлмаса ҳам, араб бўлмаса ҳам мусулмонлар томонидан сайланган ҳар қандай одам халифа бўла олади. халифалик шиалар айтганидек, маълум жамоат ичида чекланмаган; қуръони каримни “махлуқ”, яъни “яратилган”, азалий эмас деб эътиқод қиладилар; намоз, рўза, закот ва бошқа амалларни имоннинг бир бўлаги ва киши то барча амалларни бажармагунча дили билан тасдиқлаб, тили билан айтиши кифоя эмас дедилар. vii аср иккинчи ярмида хаворижлар орасида йигирмага яқин турли гуруҳлар пайдо бўлди. улар ичида энг йириклари – ибодийлар, азрақийлар, ҳамда суфрийлардир. * шиалик шиалар 4- халифа али ибн абу толиб ва унинг авлодларини пайғамбар …

3 / 34

ини танлаб, уларни гуноҳлардан сақлагани ва уларга илми ладун (аллоҳ ҳузуридан берилган илм) бергани каби халифаларни ҳам шундай танлайди дейилади. абу бакр, умар ва усмонлар эса бу ҳуқуқни алидан зўрлик билан тортиб олишган. алининг халифалиги пайғамбар вафотининг биринчи кунидан бошланган, деб ҳисоблайдилар. * исноъашарийа имомлари қуйидагилар: али ибн аби толиб (ал-муртазо); ал-ҳасан ибн али (ал-мужтабо); ал-ҳусайн ибн али (аш-шаҳид); али зайн ал-обидин ибн ал-ҳусайн (ас-сажжод); муҳаммад ибн али (ал-боқир); жаъфар ибн муҳаммад (ас-содиқ); мусо ал-козим ибн жаъфар ас-содиқ (ал-козим); али ибн мусо (ар-ризо); муҳаммад ал-жавод ибн али (ат-тақий); али ал-ҳоди ибн муҳаммад ал-жавод (ан-нақий); ал-ҳасан ал-аскарий ибн али ал-ҳоди (аз-закий); муҳаммад ал-маҳдий ибн ал-ҳасан ал-аскарий (ал-ҳужжат ал-қо’им ал-мунтазир). * шиаликдаги оқимлар имомийлар - эрондаги аксар мусулмонлар, шунингдек ироқ, покистон, афғанистонда ҳам бор исмоилийлар - ҳиндистон, покистон, саудия арабистони, шарқий африкада яшайдилар алавийлар – асосан сурия ва туркияда мавжуд зайдийлар – шимолий яманда друзлар –ливан, сурия, исроилда гуруҳ, партия, тарафдорлари деган …

4 / 34

қўлган олган кишилар деб ҳисоблайдилар. булар алининг авлоди бўлган 12 имомдан иборат ўз сулолаларини уларга қарши қўйганлар. улар алини, унинг ўғиллари-ҳасан ва ҳусайнни ҳамда уларнинг авлодларини шаҳид, деб ҳисоблашган. ислом тарқалган мамлакатлардаги иқтисодий ва сиёсий ўзгаришлар натижасида турли даврларда мусулмонларнинг ҳар хил гуруҳлари, айниқса кўпроқ секталар пайдо бўла бошлаган. булар сунний ва шиа йўналишларидан ажралиб чиққан бўлиб, мусулмон секталари дейилади. буларнинг исломдаги ҳанафий, ҳанбалий, шофиъий, моликий каби мазҳаблар билан аралаштирмаслик керак. ислом секталари мусулмонларнинг диний уюшмалари бўлиб, уларнинг сони жуда кўп, ислом мамлакатларининг деярли ҳаммасида мавжуд. чунончи, аҳмадий, алавий, ибодий, идрисий, қодирий, муридий, рашидий, тижоний, ҳамолий, шодилий ва бошқалар суннийлар йўналишидан ажралиб чиққан секталардир. хорижий, исмоилий, зайдий, низорий, иснаъашарий, друз, баҳоий ва бошқа мазҳаблар эса шиалар оқимидан ажралиб чиққан. уларнинг кўплари тарқаб кетган. зайдийлар. феодал низолар заминида viii аср ўрталарида шиа мусулмонлари сафидан яна бир гуруҳ ажралиб чиқиб, мустақил зайдийлар сектасини ташкил этган. бу секта – алининг эвараси, ҳусайннинг набираси …

5 / 34

аъфар содиқнинг катта ўғли исмоил номи билан аталган. исмоилийлар диний таълимотида бутун оламни яратган «дунёвий ақл» ва «дунёвий руҳ»га эътиқод этиш асосий ўринни эгаллаган. уларнинг таълимотида неоплатончилар фалсафаси ва буддавийликнинг катта таъсири сезилади. исмоилийлар турли даврларда халқларга турли пайғамбарларнинг юборилиши – «дунёвий ақл»нинг ерда намоён бўлишидир деб ҳисоблашади. улар еттита пайғамбарни – одам ато, нух, иброҳим, исмоил, мусо, исо ва муҳаммад (с.а.в.)ни тан олишади. уларнинг фикрича, имомлар пайғамбарларнинг ворислари ҳисобланади. xi асрдан бошлаб исмоилийлар синфий зиддиятларнинг кучайиши натижасида турли қисмларга бўлиниб кетган. ҳозирги пайтда исмоилийлар ўрта шарқ мамлакатларида, ҳиндистон, уганда, кения, танзания, тожикистоннинг тоғли бадахшон вилоятида мавжуд. друзлар. ўз таълимотига кўра, бу секта исмоилийлардан ажралиб чиққан. друзлар ваҳдониятга – аллоҳнинг ягоналигига эътиқод этадилар ва 998-1021 йилларда ҳукмронлик қилган фотимийлар халифаси ҳакимни халоскор сифатида ерга иккинчи марта келади, деб ҳисоблайдилар. улар ўзларининг «муқаддас» ёзувларига эга. уларда диний маросимлар унчалик ривож топмаган, шу сабабли масжиди ҳам йўқ. барча секталар каби, друзлар ҳам …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom dinining aqidaviy yo`nalishlari va maktablari"

министерство высшего и среднего специального образования республики узбекистан ташкентский государственный экономический университет islom dinining aqidaviy yo`nalishlari va maktablari режа: kalom ilmining shakllanishi islomda iymon, taqdir, rizq tushunchlarining talqini islom oqimlari va yo‘nalishlarining paydo bo’lishi sabablari, e’tiqodidagi bo‘linishlarning sabablari va oqibatlari sunniylik va shialik yo‘nalishlarining paydo bo‘lishi va ular e’tiqodidagi farqlar ақидавий таълимотлар фиқхий мазхаблар мазҳаб(йўналиш, оқим, йўл, таълимот) аҳли сунна вал-жамоанинг кўриниши: мазҳаблар тарқалган ҳудудлар сиёсий оқимлар тасаввуф тариқатлари * * асосий йўналишлар суннийлик (90 % мусулмонлар – суннийлар). vii асрда пайдо бўлган. шиалик (араб. тарафдор) vii асрда пайдо бўлган. * шиалик тарқалган...

This file contains 34 pages in PPT format (3.4 MB). To download "islom dinining aqidaviy yo`nalishlari va maktablari", click the Telegram button on the left.

Tags: islom dinining aqidaviy yo`nali… PPT 34 pages Free download Telegram