qizil armiya va milliy qo‘shin masalasi

DOCX 23 pages 47.2 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 47.2 KB

File type DOCX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

4-mavzu. sovet armiyasi: mohiyati, faoliyati va inqirozi. (qizil armiya va milliy qoʻshin masalasi.oʻzbek xalqining fashizmga qarshi kurashdagi harbiy jasorati. sovet hokimiyatining inqirozi va armiyadagi salbiy holatlar). 1-mashulot. qizil armiya va milliy qoʻshin masalasi reja. 1.1917 yil boshlarida rossiya imperiyasining poytaxti petrogradda yuz bergan fevral inqilobi 2. turkistonda kizil armiyaning tashkil topishi. 3. o‘zbekiston ssrning gashkil topishi va xarbiy qo‘shin masalasi. 1.1917 yil boshlarida rossiya imperiyasining poytaxti petrogradda yuz bergan fevral inqilobi natijasida romanovlar sulolasining ag‘darib tashlanishi va podsho hukumati o‘rnida muvakkat xukumat tashkil etilishi ta’siri ostida turkistonda ham qizg‘in siyosiy jarayonlar boshlandi. turkistonda xx asr boshida faoliyat ko‘rsatgan tarakkiyparvarlar faoliyati siyosiy tuye olib, «sho‘roi islom», «sho‘roi ula- mo», keyinchalik esa, «turk adami markaziyat (federalist- lar) firkasi», «turon», «ittifoqi muslimin» va boshka siyosiy tashkilotlar tuzildi, turkistonning bo‘lg‘usi davlat kurilishi masalalari qizg‘in muhokama etila boshladi. shu munosabat bilan turkistonda yakin kelajakda uning manfa- atlarini ximoya kilish uchun milliy ko‘shin tuzish masalalari alohida …

2 / 23

yalaridan xarbiy kuchlar kelishi yanada kuchayishiga javoban milliy harbiy kuchlarni tashkil etish kunning muhim vazifasiga aylanadi. turkiston jadidlarining yetakchisi mahmudxo‘ja bexbu- diyning «biz asta-sekin o‘z milliy ko‘shinimizni tuzishimiz lozim. biz o‘zimiz milliy ko‘shinimizning vazifasini, fao- liyat darajasini, turmushini va tashki ko‘rinishini belgilab olamiz» degan fikrlari turkiston taraqqiyparvarlarining harbiy masalaga oid karashlarini yakkol ifodalaydi30*. ammo bolsheviklar petrogradda bo‘lgan oktabr to‘nta- rishidan keyin rossiyada hokimiyatni zo‘ravonlik bilan egal- lashi turkistondagi siyosiy jarayonlarni mutlako boshka ta- rafga burib yubordi. 1917 yil noyabr oyining boshlarida toshkentda xam hokimiyatni bolsheviklar va eserlar zo‘rlik bilan egalladilar. turkiston o‘lka sovetlarining 1917 yil 15-22 noyabrda toshkentda bo‘lib o‘tgan 111 syezdida bolipevi- stik hukumat - turkiston ulkasi xalk komiyesarlari soveti tuziladi. birok bu hukumat tarkibiga tub xalk vakillaridan birorta xam kishi kiritilmadi, u asosan yevropalik kelgindi millat vakillaridan iborat edi. 1917 yil noyabrda petrogradda bo‘lib o‘tgan davlat to‘n- tarishi natijasida turkistonda xam hokimiyat zo‘rlik bilan bolsheviklar ko‘liga o‘tgach, milliy …

3 / 23

a, millny xarbiy kuchlarni shakllantirishga imkon kadar xarakat kiladi. ulkaning barcha joylarida milliy qo‘shin va xalk militsiyasi safiga maxallny aholi jalb etila boshlandi. muxtoriyat xukumatiga xayrixoh bo‘lgan va xarbiy sohadan xabardor kishilarga, ayniqsa katta e’tibor karatildi. ular xalk mirshablari va xarbiy instruktorlar sifatida xizmat- ga jalb kilingan. 1918 yil boshlariga kelib, ko‘shin saflarida ming kishi- dan ortik askar to‘planadi. harbiy vazir ubaydulla xo‘jayev ishtirokida o‘tkazilgan ko‘rik paytida askarlar soni 2000 ki- shiga yetgan11". bundan tashkari, qo‘konda taxminan 2000 nafar mirshablar bor edi. harbiy ko‘shin asosan pilta miltiklar bilan kurollangan bo‘lib, o‘q-dori zaxirasi yetarli emas edi. 2.turkistonda kizil armiyaning tashkil topishi. dast labki kizil armiya kismlari 1918 yil fevralda petrograd shahrida tashkil etildi. aynan shu davrda, anikrogi 1917 yil noyabrda turkiston o‘lkasi xarbiy komissarlari, turkiston o‘lkasi ko‘shinlari qo‘mondoni tayinlanib, kizil gvardiya kismlari tuzila boshlanadi. 1918 yil 4 mayda esa turkiston xarbiy okrugi tashkil kilingan. 1918 yil 20 aprel - 1 mayda …

4 / 23

$ilan hisoblashmay, boy- mi, bechorami - \yech ajratmasdan yotkizdilar, taladilar, uldirdilar»’1 \ - deb kayd etilgan edi. sovet xokimiyati turkiston o‘lkasida o‘z hukmronligini kurol kuchi bilan saklab turish maksadida 1919 yil avgustda yagona turkiston fronti tashkil kilinadi. uning birinchi ko‘mondoni m.v. frunze edi. 1919 yil 20 noyabrda turkiston fronti xarbiy sh gabi samaradan toshkentga kelib o‘rnashadi. turknstonga markazdan doimiy ravishda katta mikdordagi kizil askarlar yuborilib turiladi. masalan, 1919 yil yozida turkiston respublikasidagi kizil armiya kismlarida 35.378 jangchi bo‘lgan bo‘lsa, turkiston fronti tashkil kilingandan keyin rossiyadan turkistonga 71.751 jangchi va 185 ga pulemyot jo‘natiladi. 1920 yil 1 sentabrda kizil askarlar- ning soni 182.800 kishiga yetgan'14. 1920 yil may oyida m.v.frunzening buyrugi bilan maxalliy axolidan 30.000 kishi kizil armiya safiga majburiy ravishda olingan'1". turkiston fronti 1920 yil fevralda xiva xonligini, 2 sentabrda esa, buxoro amirligini agdarib tashlab, bolsheviklar bu xududlarni xam egalladilar. kizil askarlar xorazm va buxoro xududlarida maxalliy axoliga nisbatan katagon …$

5 / 23

duch kelgan har kanday odamlar talash va tunash uchungina otib tashlandi. bu ishlarning boshida skalov turibdi...»316. g.b. skalov «xiva inkilobi» ning asosiy tashkilotchi- laridan biri bo‘lib, xivada xoilik tuzumini agdarib tash- lashgan edi. g. skalov keyinchalik buxorodagi kizil armiya saflarida raxbarlik lavozimida ishlagan. rsfsr ning xiva va amudaryo bo‘limidagi favkulodda va- kili g.i. broydoning e’tirof etishicha, kizil askarlar 12 va undan katta yoshdagi qizlarni to‘ilab, petro-aleksandrovskka jo‘natishgan, bu kizlarni gahkirlab, turli maksadlarda foy- dalanishgan, so‘ngra ularni yana kaytadan sotib yuborishgan317. buxoroda xam kizil armiya xuddi shunday zo‘ravonlik si- yosatini olib bordi. 1-turkiston otliklar diviziyasining komandiri spaskiy 1921 yil baxorida sharkiy buxoro- ning boshlangan ommaviy ko‘zgolonlarga kizil askarlarning boskinchilik va talonchiliklari yeabab bo‘lganligini ta’kid- lagan. turkiston frongi revvoyensovet a’zosi p.i. baranov- ga murojaatida kizil askarlar shaharni talon-taroj kilib, kolgan tinch aholini kirib yuborganligini ta’kidlaydi31*. 1920 yilda buxoro va xiva xonliklari bolsheviklar tomonidan zo‘rlik bilan agdarildi, ularning o‘rnida 1920 yil aprelda xorazm …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qizil armiya va milliy qo‘shin masalasi"

4-mavzu. sovet armiyasi: mohiyati, faoliyati va inqirozi. (qizil armiya va milliy qoʻshin masalasi.oʻzbek xalqining fashizmga qarshi kurashdagi harbiy jasorati. sovet hokimiyatining inqirozi va armiyadagi salbiy holatlar). 1-mashulot. qizil armiya va milliy qoʻshin masalasi reja. 1.1917 yil boshlarida rossiya imperiyasining poytaxti petrogradda yuz bergan fevral inqilobi 2. turkistonda kizil armiyaning tashkil topishi. 3. o‘zbekiston ssrning gashkil topishi va xarbiy qo‘shin masalasi. 1.1917 yil boshlarida rossiya imperiyasining poytaxti petrogradda yuz bergan fevral inqilobi natijasida romanovlar sulolasining ag‘darib tashlanishi va podsho hukumati o‘rnida muvakkat xukumat tashkil etilishi ta’siri ostida turkistonda ham qizg‘in siyosiy jarayonlar boshlandi. turkistonda xx asr boshida faol...

This file contains 23 pages in DOCX format (47.2 KB). To download "qizil armiya va milliy qo‘shin masalasi", click the Telegram button on the left.

Tags: qizil armiya va milliy qo‘shin … DOCX 23 pages Free download Telegram