qizil armiya va milliy qo’shin masalasi

DOC 78,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1695542547.doc qizil armiya va milliy qo’shin masalasi reja: 1. qizil armiyaning shakillanishi 2. qizil armiyaning milliy qo’shindan farqli tomonlari. maqsad talabalarga turkistonda sovet xokimiyatining o’rnatilishi, qizil armiya qo’shinlarini shakllanishi haqida ma’lumot berishdan iborat. 1917-yilgi fevral inqilobi rossiyada tub o’zgarishlarning yuz berishiga olib kelmadi. buning boisi shuki, burjua muvaqqat hukumati o’zining tor, xudbin manfaatlari doirasidan chetga chiqa olmay, yetilgan tub masalalarni hal etishga ojizlik qildi. natijada siyosiy tuzumda o’zgarish bo’lgani holda muhim ijtimoiy-iqtisodiy, agrar, milliy, sulh masalalari amalda yechilmay qola berdi. bu esa mamlakat hayotining yanada boshi berk ko’chaga kirib, tanglik, tanazzullik holatlarining kuchayib borishiga sabab bo’ldi. ayniqsa, rossiyaning birinchi jahon urushida ishtirokining davom etishi, rus armiyasining frontda ketma-ket mag’lubiyatga uchrayotganligi umumxalq noroziligi va qahr-g’azabini tobora kuchaytirmoqda edi. lenin boshliq bolsheviklar huddi mana shu qaltis vaziyatdan ustamonlik bilan foydalanib, ommani o’z tomoniga ag’darishni ko’zlovchi shiorlarni maydonga tashlab, siyosiy hokimiyatni egallash sari yo’l tutdilar. ular ommabop chaqiriqlarni ilgari surib, barcha tub masalalarni …

o’z hukmronligini qat’iy o’rnatish, yangicha sovet boshqaruvi tizimini shakllantirishni avvaldan o’z oldilariga maqsad qilib qo’ygandilar. garchand sovetlar davrida yaratilgan ko’plab tarixiy adabiyotlarda bu davr tarixi butunlay soxtalashtirilib, go’yo turkiston aholisi oktabr g’oyalariga qo’shilib, birinchilardan bo’lib o’lkada sovetlar hokimiyatini o’rnatdi, deb og’iz ko’pirtirib kelingan bo’lsada, biroq aslida bu xil fikrlar va qarashlar tarixiy haqiqatga mutlaqo zid edi. hatto muvaqqat hukumatning turkiston qo’mitasi qarorgohi joylashgan tuproqqal’a qo’rg’onining qizil askarlar tomonidan 1917-yil 1-noyabrda ishg’ol qilinganligi fakti ham turkistonda oktabr tub o’zgarishi yasalganidan darak bermasdi. bolsheviklar markazda siyosiy hokimiyatni qo’lga olar ekanlar, ular sobiq rossiya imperiyasi tarkibiga kirgan hududlarda, jumladan, turkistonda ham sovet tuzumini qaror toptirishga intildilar. turkistonda sovet hokimiyatini o’rnatish g’oyatda murakkab jarayonda kechdi. buning boisi, avvalo, oktabr g’oyalarining mahalliy aholining dili va shuuriga botmaganligidadir. negaki, bu zamin aholisi sotsialistik o’zgarishlar orqali hamma narsani umumlashtirish va milliylashtirishni, asrlar davomida shakllangan o’ziga xos turmush tarzini, yashash sharoitini, xo’jalik yuritish, idora qilish tartib qoidalarini bir …

g, bozorqo’rg’on va qo’qonqishloq (hozirgi paxtaobod tumani) atroflarida 4,5 mingdan ziyod begunoh kishilar qirg’in qilingan. bunday qirg’inlik turkistonning boshqa shahar va qishloqlarida ham sovet hokimiyatini o’rnatish chog’ida sodir etildi. sovet hokimiyati dohiylari bor ovoz bilan olamga jar solib, barcha mazlum xalqlar, elatlarga huquqiy tenglik, o’z taqdirini o’zi belgilash, milliy davlatchiligini tuzish va mustaqil davlat sifatida ajralib chiqishga qadar ularning haqli, huquqli ekanligini e’lon qilgan edilar. amalda zimdan boshqacha siyosat tutib, bu jarayonning yuzaga chiqishiga butun choralar bilan to’sqinlik qildilar. buning yorqin ifodasi turkistonda sovet hukumatini tuzish chog’ida to’la kuch bilan namoyon bo’ldi. o`lka hududlarida sovetlar hokimyatini zo’rlik bilan o’rnatish jarayoni davom etayotgan bir kezda turkiston bolsheviklari o’zlariga o’xshagan boshqa siyosiy partiyalar namoyondalari bilan til biriktirib, mahallliy millat namoyondalarini bu ishdan mustasno etib, o’z hukumatini tuzishga kirishadilar. bu hiylanayrangning hidini oldindan sezgan turkistonlik mahalliy taniqli arboblar mabodo yevropalik ozchilikning manfatini ko’zlaydigan hukumat tuziladigan bo’lsa, bu turgan – bitgan adolatsizlik bo’ladi va …

toptirayotgan bolsheviklar va ularning muvaqqat ittifoqchilariga zarracha ham ta’sir etmadi. ular o’z muddaolariga erishish maqsadida toshkentda 1917-yilning 15–22noyabr kunlari turkiston ishchi, askar va dehqon deputatlari sovetlarining iii-qurultoyini chaqirdilar. biroq uning ishida turkiston musulmonlari vakillari teng huquqli asosda ishtirok eta olmadilar. bu hol hukumat tarkibida ham aniq-ravshan namoyon bo’ldi. bolshevik f.i.kolesov raisligida tuzilgan 7 bolshevik va 8 so’l eser komissarlardan iborat turkiston xalq komissarlari soveti tarkibiga o’lka aholisining qariyb 95 foizini tashkil etgan mahalliy aholining birorta ham vakili kiritilmadi. bu endi sovet hokimiyati hukmdorlariga xos shovinistik va ulug’ davlatchilik siyosatining tipik namunasi sifatida mahalliy aholini mensimaslik, uning manfaatlarini sa riq chaqaga olmaslikni bildirar edi. shu bois ham yerli aholining ko’pchiligi yangi sovet hokimiyatidan hafsalasi pir bo’lib, unga nisbatan g’azab-nafrati oshib bordi. hukmron markaz va uning turkistondagi vakolatli hukmdorlari o’lka xalqlarining qonuniy muxtoriyat hokimiyatini zo’ravonlik bilan ag’darib tashlash uchun hamma vositalar ishga solindi. kerakli jangovar harbiy qismlar shunga yo’naltirildi. turkiston muxtoriyati ko’plab …

shqi olamdan ham ajralib qoldi. uni har tomonlama quvvatlaydigan biror-bir xorijiy davlat bilan bevosita aloqa o’rnatishga ulgurolmadi. bu omillar turkiston muxtoriyati ahvolini tanglashtirib, faoliyatsizlikka mahkum etdi. vaziyat sovet amaldorlariga qo’l kelib, ular bundan muxtoriyatni barbod etish uchun ustamonlik bilan foydalandilar. turkiston sovet hukumati 1918-yil 14-fevralda farg’ona viloyati hududida favqulodda holat joriy etdi. uning qo’qondagi mahalliy hokimiyati – ishchi va askar deputatlari soveti 17-fevralda muxtoriyat vakillarini taslim bo’lishga da`vat qildi. ayni vaqtda toshkentdan perfilev boshchiligida qurollangan qizil qo’shin olib kelindi va darhol ishga solindi. qo’qondagi millatchi arman dashnoqlari ham bu g’ayriqonuniy bosqinga jalb qilindi. 19–21-fevral kunlari qo’qon xalqi ustiga baloqazo yog’ildi. shahar o’t ichida qolib, kunpaya-kun bo’ldi. sovet hokimiyati turkiston muxtoriyati hukumatini shafqatsizlarcha tor-mor etdi. eng dahshatlisi shuki, bu beayov xunrezlik chog’ida hech bir gunohi bo’lmagan qo’qonlik ming-minglab oddiy fuqarolar qirg’in qilindi. turkiston muxtoriyati halokatga yuz tutgan bo’lsada, biroq u o’lka xalqlarining tarixiy taqdirida o’chmas iz qoldirdi. turkiston aholisi endilikda o’z …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qizil armiya va milliy qo’shin masalasi"

1695542547.doc qizil armiya va milliy qo’shin masalasi reja: 1. qizil armiyaning shakillanishi 2. qizil armiyaning milliy qo’shindan farqli tomonlari. maqsad talabalarga turkistonda sovet xokimiyatining o’rnatilishi, qizil armiya qo’shinlarini shakllanishi haqida ma’lumot berishdan iborat. 1917-yilgi fevral inqilobi rossiyada tub o’zgarishlarning yuz berishiga olib kelmadi. buning boisi shuki, burjua muvaqqat hukumati o’zining tor, xudbin manfaatlari doirasidan chetga chiqa olmay, yetilgan tub masalalarni hal etishga ojizlik qildi. natijada siyosiy tuzumda o’zgarish bo’lgani holda muhim ijtimoiy-iqtisodiy, agrar, milliy, sulh masalalari amalda yechilmay qola berdi. bu esa mamlakat hayotining yanada boshi berk ko’chaga kirib, tanglik, tanazzullik holatlarining kuchayib borishiga sabab bo’ld...

Формат DOC, 78,5 КБ. Чтобы скачать "qizil armiya va milliy qo’shin masalasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qizil armiya va milliy qo’shin … DOC Бесплатная загрузка Telegram