xiva xonligi va buxoro amirligining qizil armiya tomonidan tugatilishi

DOC 58,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1483551939_67234.doc xiva xonligi va buxoro amirligining qizil armiya tomonidan tugatilishi. xxsr va bxsrning tashkil topishi reja: 1. qizil armiya kuchlari tomonidan xivaning bosib olinishi. 2. xxsrning tashkil etilishi va undagi ijtimoiy-siyosiy o‘zgarishlar. 3. buxoroga qizil armiyaning bosqini va amir hokimiyatining ag‘darilishi. 4. buxoro xalq sovet respublikasidagi hokimiyat tizimi va g‘oyaviy-siyosiy vaziyat. 1. 1919 yilning oxirlariga kelib sovet hukumati xiva xonligini bosib olish bo‘yicha tayyorgarlik ishlarini nihoyasiga yetdi. bolsheviklar doimgidagidek xivani bosib olish jarayonida tub yerli aholi o‘rtasida birlik va hamjihatlikning yo‘qligidan, qabila va urug‘lar o‘rtasidagi ziddiyat va qarama-qarshiliklardan foydalandi. bu o‘rinda junaidxonga qarshi bo‘lgan turkman urug‘ boshliqlari qo‘shmamedxon, g‘ulomalixon va yaxshigeldilarning aldanib, 1919 yil noyabrida bolsheviklar tomoniga o‘tishlari muximdir. xiva xonligi hududlarini bosib olish moskva va toshkentdagi sovet hukumati tayyorlagan dastur asosida amalga oshirildi. turkiston respublikasi harbiy inqilobiy kengashi 1919 yil 22 dekabrda xiva xonligiga qarshi harbiy harakatlarni boshlash haqida qaror qabul qiladi. qarorga asosan qizil askarlardan ikkita otryad tuzilib, …
2
tomon chekindilar, bu yerda qattiq jang bo‘ldi. junaidxon mazkur jangda o‘zining 400 ga yaqin jangchilarini yo‘qotdi. junaidxon bu mag‘lubiyatdan keyin qoraqumga qochib o‘tishga majbur bo‘ldi. qizil armiya xonlik poytaxtini 1920 yil 1 fevral kuni egalladi. asosiy hukmronlik junaidxon qo‘lida bo‘lsa ham sayyid abdullaxon xivaning rasmiy xoni edi. u xali xivaga bosqinchilar kirmasidan oldinoq qizil armiyaning bosh qo‘mondoniga vakil yuborib, urushni to‘xtatishni talab qilgan edi. 2 fevralda u xonlikdan voz kechdi. qizil armiya xonlik poytaxti xivani deyarli qarshiliksiz egalladi. “yosh xivaliklar”ning toshkent va chorjo‘y qo‘mitalari xivaga hokimiyat bosib olinganidan ancha keyin keldilar. xiva inqilobiy qo‘mitasi hatto “yosh xivaliklar”ning toshkent tashkiloti raisi polvonniyoz yusupovni maxsus chaqirib oldi. rsfsr markaziy ijroqo‘mi va rossiya komfirqasi markaziy qo‘mitasining turkiston komissiyasi va turkiston inqilobiy harbiy kengashining maxsus vakili g. skalov muvaqqat hukumatni tuzdi. uning guvohlik berishicha, bu hukumat tarkibiga kirgan a’zolarni said abdullaxon taklif etgan. shundan so‘ng muvaqqat hukumat tarkibiga mulla jumaniyoz sultonmurodov (“yosh xialiklar”ning to‘rtko‘l …
3
lari xiva shahrida xalq vpakillarining butunxorazm 1-qurultoyi bo‘lib o‘tdi va unda xiva xonligi hududida xorazm xalq sovet respublikasi tuzilganligi e’lon qilindi. qurultoyda respublika hukumati – xalq nozirlar sho‘rosi tuzilib, hukumat raisi etib polvonniyoz xoji yusupov, rais muovinligiga bobooxun salimov va 15 nafar nozir (vazir) saylandi. bu saylanganlarning 10 tasi “yosh xivaliklar”ning vakillari edi. ular mamlakatda demokratik tuzumni o‘rnatish, mustaqil davlatni barqarorlashtirish borasida katta ishlarni amalga oshira boshladilar. ular hukumatni mahalliy sharoit, shariat va mustaqillik asosida boshqarishga harakat qildilar. p. yusupov boshliq hukumat xususiy mulk, vaqf yerlarini, diniy muassasalarni tarqatib yuborish o‘rniga ularni saqlab qolish va mustahkamlashga harakat qilayotgan edi. xxsrning konstitutsiyasida ham xususiy mulk e’tirof etilgan edi. bu esa rus sovet hukumatining xivadagi vakillariga yoqmadi. shu boisdan ham ularning faoliyati uzoqqa bormadi. sovet hukumati xxsrning ichki ishlariga qo‘pol ravishda aralasha boshladi, uning mustaqil ish olib borishiga deyarli imkon bermadi. sovet hukumatining xivadagi vakillari 1920 yil avgust oyida qo‘shmamedxon va g‘ulomalixonlarni …
4
t ichida respublika hukumati – xalq nozirlar sho‘rosi va xorazm mik raislari o‘n martadan o‘zgartirilganligi fikrimizning yaqqol isbotidir. xorazm respublikasi tuzilgan dastlabki oylardan boshlab g‘oyaviy-siyosiy vaziyat keskinlashib bordi. yosh xivaliklar hukumati, demokratik kuchlar mahalliy sharoitni tushungan holda aholining urf-odatlari va qadriyatlarini e’zozlab ish olib bordilar. ammo xivani bosib olish jarayonida kirib kelgan qizil armiya, uning qo‘mondonlari respublikadagi ijtimoiy-siyosiy hayotga salbiy ta’sir ko‘rsatdilar. ular mahalliy sharoitni, xalq ommasi kayfiyati va qarashlarini nazar-pisand qilmay tezkorlik bilan inqilobiy chora-tadbirlarni amalga oshirishga kirishdilar. bu ishlarni amalga oshirishda xorazm kompartiyasi (1921 yil dekabrda tuzilgan) ularning eng yaqin yordamchisiga aylandi. “yosh xivaliklar” hukumati tez orada o‘zlarining aldanganliklarini anglab yetdilar. natijada ular rus kommunistik bosqiniga qarshi istiqlolchilik harakatiga otlandilar. “yosh xivaliklar” qizil armiyaga qarshi kurash olib borayotgan junaidxon va boshqa kuchlarga yordam berdilar. xorazm respublikasida keyingi yillarda ham g‘oyaviy-siyosiy kurash davom etdi. respublikaning ko‘plab rahbarlari mustaqillik uchun kurashni to‘xtatmadilar. 1923 yil bahorida savdo-sanoat noziri nurullaev moskvada rsfsr …
5
i. 3. turkiston xks buxoro davlatiga g‘animlik qilib, amirlik tuzumini ag‘darishga harakat qilar edi. bolsheviklar shu maqsadda yosh buxoroliklarni qo‘llab-quvvatlab turdi. 1918 yil mart oyida amirlik poytaxti buxopro shahriga hujum qildilar. ularning hujumi muvaffaqiyatsiz tugagan bo‘lsa ham, buxorodagi siyosiy tuzumni o‘zgartirish uchun urinish to‘xtamadi. amir olimxon mamlakat taqdiri hal qilinayotgan bu paytda yosh buxoroliklar bilan til topisha olmadi. amirlikning turli hududlarida jadid vakillaridan juda ko‘pchilik o‘ldirildi va ta’qibga olindi. yosh buxoroliklarning bir qismi 1918 yilning yozida toshkentda buxoro kompartiyasini tuzishdi. 1920 yil yanvarda esa toshkentda f. xo‘jaev boshchiligidagi inqilobchi yosh buxoroliklar partiyasining turkiston markaziy byurosi tuzildi. mazkur byuroning 1920 yil 13-14 iyunda bo‘lgan konferensiyasida f. xo‘jaev tuzgan dastur qabul qilindi. dasturda amirlik tuzumini qurol kuchi bilan ag‘darib tashlash va buxoroni demokratik xalq respublikasi deb e’lon qilish talabi qo‘yildi. yosh buxoroliklar katta boylar qo‘lidagi yerlarni musodara qilish, bepul boshlang‘ich ta’limni joriy qilish, shuningdek, qishloq xo‘jaligi, hunarmandlar sanoati, ichki va tashqi savdoning …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xiva xonligi va buxoro amirligining qizil armiya tomonidan tugatilishi"

1483551939_67234.doc xiva xonligi va buxoro amirligining qizil armiya tomonidan tugatilishi. xxsr va bxsrning tashkil topishi reja: 1. qizil armiya kuchlari tomonidan xivaning bosib olinishi. 2. xxsrning tashkil etilishi va undagi ijtimoiy-siyosiy o‘zgarishlar. 3. buxoroga qizil armiyaning bosqini va amir hokimiyatining ag‘darilishi. 4. buxoro xalq sovet respublikasidagi hokimiyat tizimi va g‘oyaviy-siyosiy vaziyat. 1. 1919 yilning oxirlariga kelib sovet hukumati xiva xonligini bosib olish bo‘yicha tayyorgarlik ishlarini nihoyasiga yetdi. bolsheviklar doimgidagidek xivani bosib olish jarayonida tub yerli aholi o‘rtasida birlik va hamjihatlikning yo‘qligidan, qabila va urug‘lar o‘rtasidagi ziddiyat va qarama-qarshiliklardan foydalandi. bu o‘rinda junaidxonga qarshi bo‘lgan turkman urug‘ bos...

Формат DOC, 58,0 КБ. Чтобы скачать "xiva xonligi va buxoro amirligining qizil armiya tomonidan tugatilishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xiva xonligi va buxoro amirligi… DOC Бесплатная загрузка Telegram