qo’qon xonligida qo’shin: tarix va tahlil

PDF 5 pages 471.3 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 471.3 KB

File type PDF

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

issn (e): 2181-4570 researchbib impact factor: 6,4 / 2024 sjif 2024 = 5.073/volume-3, issue-1 263 qo’qon xonligida qo’shin: tarix va tahlil qoraboyev zohid bahodir o’g’li, namangan davlat universtiteti, tarix yo’nalishi talabasi qoraboyevzohid9gmail.com annotatsiya ushbu maqolada 1709 – 1876-yillarda o’rta osiyoning yirik davlatlaridan biri bo’lgan qo’qon xonligining harbiy tizimi, qo’shin tuzilishi, tarkibi, ta’minoti, bu sohadagi islohotlar va uning natijalari qo’shni xonliklar bilan solishtirilgan xolatda yoritilgan. kalit so’zlar qo’qon xonligi, qo’shin, lavozim, unvon, qal’a, qo’rg’on, to’pchi, sarbozlar, sipohiy, otaliq, qo’shbegi, qorovulbegi, qurchi, mingboshi, olimxon. kirish. qo’qon xonligi o’rta osiyo xonliklari ichida eng yoshi va dastavval, boshqalariga nisbatan erta tugatilingan xonlik hisoblanadi. o’z navbatida qo’qon xonligi o’rta osiyoda o’zining o’rnini topa olgan va tarixga muxrlangan xonlik hisoblanadi. aholisi qo’sni xonliklarga nisbatan ko’proq. sababi, katta hudud va aholi nisbatan zij joylashgan farg’ona vodiysi qo’qon xonligining markaziy hududlari hisoblangan. 1709-yili farg’ona muzofotiga qarashli pop tumanidagi chodak qishlog’ida (hozirgi namangan viloyati hududida) yashovchi xo’jalar bosh ko’tarib, …

2 / 5

ishloq o’rnida bino qurgan. abdurahimbiy qo’shinni kuchaytirishga asosiy e’tiborni qaratgan. otasi o’rnatgan rasm va qonunlarni davom ettirib, mamlakat harbiy salohiyatini yanada kuchaytirishga asosiy https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/2181-4570 issn (e): 2181-4570 researchbib impact factor: 6,4 / 2024 sjif 2024 = 5.073/volume-3, issue-1 264 e’tiborni qaratgan. qo’shin tartibi va ishiga, harbiy asbob va jihozlar bilan lashkarlarni ta’minlashga yanada ko’proq ahamiyat bergan. buxorodagi ichki kurashlarning avj olganligidan foydalangan abdurahimbiy hokimiyatni mustahkamlash maqsadida 20 000 kishilik qo’shin tuzgan. u 1725-yili o’z qaynotasi xo’jand hokimi oqbo’tabiyni o’ldirib, ushbu qo’shin bilan xo’jandni ham qo’shib olgan. shu tariqa bilan farg’ona vodiysida markazi xo’qand-qo’qand bo’lgan davlat tashkil topgan va asta-sekinlik bilan kengayib borgan. keyinchalik marg’ilon, andijon, namangan, samarqand, kattaqo’rg’on yerlarini qo’shib olgan. abdurahimbiy 33 yoshda vafot etgach, taxtga ukasi abdukarimbiy (1733-1750) o’tirgan. uning davrida qo’qon haqiqiy markazga aylngan. chunki u poytaxtni eski qo’qon yaqinidagi tepaqo’rg’on qishlog’idan hozirgi qo’qonga ko’chirgan va shahar atrofini devor bilan o’rattirgan. shaharga kirish va chiqishni nazorat qilish …

3 / 5

shi natijasida qalmiqlarning xviii asr o’rtalarida farg’ona vodiysiga bostirib kelishi yosh davlat oldiga qiyin ishni hal qilish vazifasini qo’ygan. mavzuga oid adabiyotlar tahlili (literature review). shu yerda savol tug’uladi. qo’qon xonligida muntazam qo’shin bo’lganmi ? xviii asrning ikkinchi yarmiga kelib xonliklardagi qo’shin asosan nomuntazam harakterga ega bo’lgan, ular ichki va tashqi xavfni bartaraf etishga qodir emas edi. bundan to’g’ri xulosa chiqargan ayrim hukmdorlar muntazam qo’shin tashkil etishga harakat qilganlar. natijada, xix asr boshlarida o’rta osiyo xonliklari qo’shini muntazam va nomuntazam qismlardan tashkil topgan harbiy kuchga aylangan. xonlik harbiy qo’shin tuzilishi quyidagicha bo’lgan: kavaleriya (sipohiylar), artilleriya (to’pchilar), infanteriya (sarbozlar). xix asr boshlarida xonlikda bo’lgan f.nazarov ma’lumotlariga ko’ra, sipohiylar 20 000 kishini tashkil etgan. qo’qon xoni 12 000 arava va 60 000 sipohiyni yig’a olgan. qo’shinda gala botirlar va merganlar ham bo’lgan ammo ular uncha ko’pchilikni tashkil qilmagan. qo’qon xonligida https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/2181-4570 issn (e): 2181-4570 researchbib impact factor: 6,4 / 2024 sjif 2024 …

4 / 5

ning hammasiga sarupo, asbob-yaroq berib, podsholik dafatriga nomlarini yozdirib, vazifalarini tayin qilganligi, yangi o’rda va ark atroflariga joylashtirib chiqqanligi” qayd etilgan. ularning soni o’rtacha 2000 kishiga yetmagan va asosan saroyda qorovullik qilganlar. bu qo’shin anchayin mergan bo’lgan. bundan ko’rinib turadiki qo’shin holati doim nazorat qilinib, maxsus daftarga qayd qilib borilgan. olimxon davrida xonlik qo’shinida 10 minglab suvori bo’lganligi tarixiy ma’lumotlarda keltirilgan. olimxon (1800-1810) va umarxon (1810-1822) davrlarini qo’qon xonligining eng gullagan davri deyishim mumkin ammo ulardan keyingi davr anchayin falokatli va xonlik xalqini juda ham og’ir ahvolga solgan davrlar bo’lgan. qaysiki davlat qudrat cho’qqisiga erishishni istasa albatta qo’shinga, ta’limga e’tibor qaratmog’i kerakligi bizga tarixdan ma’lum. tadqiqot metodologiyasi. (research methodology). qo’qon xonligida yuqori harbiy mansablar quyidagicha edi: otaliq, qo’shbegi, dodxoh, biy, eshik og’asi, to’qsoba, miroxur, qorovulbegi, qurchi, devachi, mirzaboshi, chor og’asi, botir yoki jangchilar. harbiy boshliqlarga yirik yer maydonlari va hatto kichik qishloqlar ham xon tomonidan hadya qilingan. misol uchun ponsodboshiga …

5 / 5

asosan yahudiy millatiga mansub bo’lgan. askarlarga harbiy yurishlar paytida 2 tillodan oylik maosh tarqatilgan, hatto qo’shimcha ustama ham tarqatilingan. ammo ba’zi ma’lumotlarda, yuzboshiga 2 tillo, ellikboshiga 1,5 tillo, oddiy askarga esa 1 tillo oylik maish berilganligi to’g’risida ma’lumotlar keltirib o’tilgan. tahlil va natijalar (analysis and results). qo’shin qudratiga to’sqinlik qilgan omillar: binobarin qo’qon xonligi harbiy feodal davlat bo’lgan. shu sababli uni boshqarish uchun xon harbiy zodagonlarga suyangan. xonlikda harbiy qo’shin salohiyati har doim ham rivojlanib borgan deb ayta olmaymiz . shu o’rinda bir qator kamchiliklarni ko’rib o’tishimiz mumkin . bunga sabablardan biri qo’qon xonligida qo’shin ta’minotining har doim ham yaxshi ta’minlanmaganligi, bunda asos qilib oziq-ovqat tanqisligi ya’ni och qolgan askarlarning oddiy aholiga bir dona non uchun shaxsiy otlari yoki egar-jabduqlarini almashib yuborganligi asosiy muammo hisoblangan. oddiy askarlar och qolgan vaqtlarida atrof qishloqlarga tarqalib ketgan holatlar ham doim uchrab turgan. xulosa va takliflar (conclusion/recommendations). qo’qon xonlida harbiy ta’lim beruvchi maktablar yoki …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qo’qon xonligida qo’shin: tarix va tahlil"

issn (e): 2181-4570 researchbib impact factor: 6,4 / 2024 sjif 2024 = 5.073/volume-3, issue-1 263 qo’qon xonligida qo’shin: tarix va tahlil qoraboyev zohid bahodir o’g’li, namangan davlat universtiteti, tarix yo’nalishi talabasi qoraboyevzohid9gmail.com annotatsiya ushbu maqolada 1709 – 1876-yillarda o’rta osiyoning yirik davlatlaridan biri bo’lgan qo’qon xonligining harbiy tizimi, qo’shin tuzilishi, tarkibi, ta’minoti, bu sohadagi islohotlar va uning natijalari qo’shni xonliklar bilan solishtirilgan xolatda yoritilgan. kalit so’zlar qo’qon xonligi, qo’shin, lavozim, unvon, qal’a, qo’rg’on, to’pchi, sarbozlar, sipohiy, otaliq, qo’shbegi, qorovulbegi, qurchi, mingboshi, olimxon. kirish. qo’qon xonligi o’rta osiyo xonliklari ichida eng yoshi va dastavval, boshqalariga nisbatan erta tugatilin...

This file contains 5 pages in PDF format (471.3 KB). To download "qo’qon xonligida qo’shin: tarix va tahlil", click the Telegram button on the left.

Tags: qo’qon xonligida qo’shin: tarix… PDF 5 pages Free download Telegram