дин ижтимоий маданиятҳодиса сифатидаги ахамият

PPT 44 pages 871.0 KB Free download

44 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 871.0 KB

File type PPT

Pages 44

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 44

“диншунослик” – динни ўрганувчи комплекс фан дин ижтимоий маданият ҳодиса сифатидаги ахамият тўхтаева матлуба “фалсафа ва миллий ғоя ” кафедраси катта ўқитувчиси (phd) режа: 1. дин, диншунослик, дин фалсафаси, теология, теософия, художоʻйлик, диний эʼтиқод, ақида, илоҳиёт тушунчаларининг моҳияти. 2. диннинг функсиялари ва ижтимоий аҳамияти. 3. диншуносликнинг фан сифатида шаклланиши, предмети, функсиялари, категориялари. кириш “диншунослик” фани бўлажак мутахассислар учун мўлжалланган махсус курс бўлиб, унда дин билан боғлиқ маълумотларни холис, илмий таҳлилий тадқиқ этиш кўникма ва малакалари шакллантирилади. зеро, дин диншунослик фанининг ўрганиш объекти бўлиш билан бирга, ҳар бир кишининг эътиқоди ҳамдир. эътиқод масаласига эса турли дин вакиллари орасида эътироз ва норозилик пайдо бўлмаслиги учун ҳурмат ва эҳтиёткорлик билан ёндашиш талаб этилади. 1. фаннинг мақсад ва вазифалари. фанни ўқитишдан мақсад: талабаларда дин ҳақида холис, тўғри дунёқарашни шакллантириш, турли динларнинг келиб чиқиши, мазмун-моҳияти таълимоти ва тарихи ҳақида умумий илмий тушунчалар беришдан иборат. 1. фаннинг мақсад ва вазифалари. кўзланган мақсадга эришиш учун талабаларга : …

2 / 44

сатмалар, қоидалар дастурул амал бўлиб хизмат қилади. динни илмий тадқиқ этишда қуйидагиларни билиш лозим бўлади: диншунос билиши лозим: динни ўрганишдаги ёндашувлар шарқ ва ғарбдаги диншунослик мактаблари диншуносликнинг соҳалари фаннинг асосчилари ва асарлари диншуносликнинг бошқа фан соҳалари билан боғлиқлиги диннинг жамият ва инсон ички дунёсида тутган ўрни фанни тўла ва пухта ўзлаштириш учун диншунос қуйидагиларга амал қилиши лозим бўлади: диншунос амал қилиши лозим: диннинг эзгулик моҳиятини тушуниш дунё динлари манбалари ҳақида атрофлича тасаввурга эга бўлиш динлар тарихини тарихий жараёнлар билан боғлиқ ҳолда ўрганиш муайян диндаги етакчи шахс ҳақида билимга эга бўлиш диншуносликка оид тадқиқотлар ва улардаги ёндашувларни билиш 2. диншуносликка кириш фанининг объекти ва предмети. “диншуносликка кириш” фани динни ҳар томонлама, холислик ва илмийлик асосида ўрганувчи фандир. унинг объекти дин билан боғлиқ барча тушунчаларни қамраб олади. “дин” тушунчаси араб тилидаги манбаларда қайд этилишича, дин сўзи “дâна” феълидан ясалган бўлиб, “кимгадир ёки нимагадир боғланмоқ, алоқадор бўлмоқ”, “динун” сўзи эса “дин, имон, ажр-мукофот, …

3 / 44

носабатларни ўз тасарруфида ушлаб турганига ишонишдир” (жеймс мартиньо); “дин – бир жамоатнинг вужудга келишини таъминловчи маросим ва эътиқодлар мажмуидир” (э.дюркгейм). “дин” таърифи абу наср форобий “фозил одамлар шаҳри” асарида дин ҳам фалсафа каби воқеликни ўрганишга қаратилганини таъкидлаган. форобийнинг фикрича, фалсафадаги масалалар исботини пайғамбарлар рамзлар шаклида баён қилганлар. абу райҳон берунийнинг динга нисбатан муносабатини ўзининг “қадимги халқлардан қолган ёдгорликлар” ва “ҳиндистон” асарларида баён қилган бўлиб, унинг фикрича, дин илм бўлиб, бундай илм воқеликдаги нарса ва ҳодисаларни далиллаш, исботлаш орқали ўрганиш мумкин бўлмаган жойда қўлланилади. “дин” таърифи “дин – муайян таълимотлар, ҳис-туйғулар, тоат-ибодатлар ва диний ташкилотларнинг фаолиятлари орқали намоён бўлиб, у олам, ҳаёт яратилишини тасаввур қилишнинг алоҳида тариқаси, уни идрок этиш усули, оламда инсоният пайдо бўлгандан то бизгача ўтган даврларни илоҳий тасаввурда акс этиш шакли, комил инсонни тарбиялашда асосий тарбияловчи қудратга эга бўлган маънавий-ахлоқий кучдир”. диннинг таркибий қисмлари диндор муқаддас манба урф-одат ва маросимлар ибодатхона эътиқод 2. диншуносликка кириш фанининг объекти ва …

4 / 44

тоний (1075-1153) - “китоб ал-милал ва-н-ниҳал” (“динлар ва мазҳаблар китоби”) ғарб диншунослиги европада динни комплекс тарзда ўрганувчи “диншунослик” алоҳида фан сифатида xix асрнинг иккинчи ярмида шаклланди. бунда: диншунослардан немис философи макс мюллер (1823-1900), француз позитивист-философи ва социологи эмиль дюркҳейм (1858-1917), инглиз этнологи ва диншуноси эдуард бернетт тайлор (1832-1917), инглиз философи, позитивист ва эволюция тарафдори герберт спенсер (1820-1903), француз философи ва социологи, позитивизм асосчиси огюст конт (1898-1957), м. вебер (1864-1920), ш. де сосей (1848-1920) каби европа олимларининг дин бўйича ёзган асарлари бу фанга асос бўлиб хизмат қилди. диншунослик комплекс фан сифатида юзага келиши дин ўша даврда тарих, археология, этнография ва лингвистика тўплаган конкрет метериалларга асосланди. динни тадқиқ этиш билан шуғулланган европа олимлари динни илоҳиётдан фарқли равишда табиий қонуниятлар асосида тушунтиришга ҳаракат қилдилар. “диншунослик”нинг комплекс фан сифатида хусусиятлари xix аср ўрталарида диншунослик фани дин фалсафасидан ажралиб чиқди; динни филологик тадқиқ этиш, йўқ бўлиб кетган динларни уларнинг ёдгорликларига қараб аниқлаш ва бунинг учун …

5 / 44

эътиқодини ўрганиш учун амалга оширадиган ҳаракатига нисбатан ишлатилади. масалан, ёш мусулмон бола мактабга бориб, қуръон тиловат қилиш қоидалари ва исломий қадриятлар ҳақида таълим олади. ушбу жараёнларда мутахассиснинг вазифаси ўқувчилардаги динга бўлган шубҳа-гумонларни бартараф этиб, уларда мустаҳкам эътиқод ва диний таълимотга нисбатан кучли муҳаббатни шакллантириш ҳисобланади. диний таълим таъсирида диндор кишида ўз диний жамоасига нисбатан садоқат, вафодорлик ва муҳаббат каби туйғулар, бир вақтда, бошқа дин вакилларига нисбатан “бегоналашув” кайфияти “барқ” уради. диншунослик диншунослик соҳаси тадқиқотчиси дин (ёки динлар)нинг барча жабҳаларини тадқиқ этишда илмий ва объектив шаклда ёндашишга ҳаракат қилади. бу соҳада фаолият олиб бораётган диншуносдан ўз ишини диний эътиқод ва анъаналардан ташқарида туриб олиб бориши ва соғлом маънодаги холис мавқеда юриши талаб қилинади. диншунос учун диндор бошдан кечираётган тажрибани ҳис қилиш мақсадида вақтинча шубҳа-гумон ва иккиланишни тўхтатиб, ўзида тадқиқ этаётган дунёга кириши тадқиқот объекти сифатида танланган мавзуни теран ва чуқур ўрганишга ёрдам беради. турли динларни ўрганишга тарғиб қилган немис файласуфи гёте …

Want to read more?

Download all 44 pages for free via Telegram.

Download full file

About "дин ижтимоий маданиятҳодиса сифатидаги ахамият"

“диншунослик” – динни ўрганувчи комплекс фан дин ижтимоий маданият ҳодиса сифатидаги ахамият тўхтаева матлуба “фалсафа ва миллий ғоя ” кафедраси катта ўқитувчиси (phd) режа: 1. дин, диншунослик, дин фалсафаси, теология, теософия, художоʻйлик, диний эʼтиқод, ақида, илоҳиёт тушунчаларининг моҳияти. 2. диннинг функсиялари ва ижтимоий аҳамияти. 3. диншуносликнинг фан сифатида шаклланиши, предмети, функсиялари, категориялари. кириш “диншунослик” фани бўлажак мутахассислар учун мўлжалланган махсус курс бўлиб, унда дин билан боғлиқ маълумотларни холис, илмий таҳлилий тадқиқ этиш кўникма ва малакалари шакллантирилади. зеро, дин диншунослик фанининг ўрганиш объекти бўлиш билан бирга, ҳар бир кишининг эътиқоди ҳамдир. эътиқод масаласига эса турли дин вакиллари орасида эътироз ва норозилик пайдо бўлм...

This file contains 44 pages in PPT format (871.0 KB). To download "дин ижтимоий маданиятҳодиса сифатидаги ахамият", click the Telegram button on the left.

Tags: дин ижтимоий маданиятҳодиса сиф… PPT 44 pages Free download Telegram