tarixiyo‘lkashunoslik fanining shakllanishi va rivojlanishi tarixidan

PPTX 30 sahifa 1,5 MB Bepul yuklash

30 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,5 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 30

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 30

ўрта осиёнинг россия империяси бошқаруви давридаги ва 1917-1924 йилларда туркистон тарихий географияси tarixiy o‘lkashunoslik faning shakllanishi va rivojlanishi tarixidan reja: 1. tarixiy o’lkashunoslik fanining fan sifatida shakllanishi va rivojlanishi. tarixiy o’lkashunoslik fanining tadqiqot obyektlari. 2. avesto va qadimgi manbalarda o’lkamizning nomlari. 3. arab manbalarida o’lkamiz haqidagi ma’lumotlar va ularning ahamiyati. 4. ix-xii asrlarda o’lkadagi siyosiy va iqtisodiy hayot. 5. amir temur va temuriylar davrida o’lkamiz. 6. shayboniylar davrida o’lkadagi siyosiy jarayonlar. xonliklar davri o’lkashunosligi. 7. rossiya imperiyasining o’lkamizdagi mustamlakachilik siyosati va o’lkani o’rganish masalasi. yevropa tadqiqotchilari tomonidan o’lkamizning o’rganilishi. 8. o’zbekiston respublikasining mustaqillik yillarida vatanimiz tarixini o’rganishga bo’lgan e’tibor. o’zbekiston respublikasi konstitutsiyasining xi bobi fuqarolarning butchlari deb ataladi. ushbu bobning 49- moddasida esa fuqarolar o’zbekiston xalqining tarixiy, ma’naviy va madaniy merosini avaylab asrashga majburdirlar. madaniyat yodgorliklari davlat muhofazasidadir deb belgilab qo’yilgan. tarixiy o‘lkashunoslik fani o`zbekiston tarixini, uning madaniy yodgorliklarini o`rganishning eng muhim vositalaridan biridir. o`lkashunoslikning asosiy manbalari quyidagilar sanaladi: 1. …

2 / 30

aylasuf, shoir va tabiatshunos olim bo`lgan. uning uch o’g’il va bir qizi bo`lgan. zardusht 30 yoshga yetganda o`zigacha bo`lgan ko`p xudolilik diniy aqidalariga hamda tabiat hodisalariga qarshi chiqib, yakka xudolikka asoslangan birinchi diniy kitob - «avesto»ni yaratgan. zardushtiylik dinining muqaddas kitobi «avesto»da yakkayu yagona xudo-axuramazda («axuramazda»-«yuksak daholi hukmron» demakdir) yaratgan 16 mamlakatning nomi berilgan. bu mamlakatlardan ikkitasi afsonaviy bo`lsa, to`qqiztasi o’rta osiyoga tegishli bo`lgan viloyat va shaharlardir. qolgan beshtasi hindiston, ozarbayjon, armaniston hududlariga qarashlidir. masalan: sug’diyona (gava), marg’iyona (mavru), baqtriya (baxdi), nisoya (ashg’abot atrofi), hirot, qobul, tus (xuroson), aryonvayjon (xorazm), varana (turkmaniston eron chegaralari oraligi) tilga olinadi. «avesto» kitobida yer dumaloq shaklda yaratilganligi, uning atrofi okeanlar o`ralganligi, nomlari keltirilgan mamlakatlarda xudo axuramazda ezgulik qonunlarini zardusht orqali vahiy qilganligi haqida yozilgan. beruniy yozgan rivoyatlarga qaraganda zardusht baqtriya podshohi vishtasp (gushtasp) huzuriga kelib, «avesto» ni unga tortiq qiladi. o’ng va so’l tomonlari kesilgan kuylak kiygan, yuziga parda tortilgan, qo’lida bir yeski qog’ozni …

3 / 30

lik miloddan oldingi vii asrdan milodimizning vii asrigacha qariyb ming yil o’rta osiyo, eron, ozarbayjon va boshqa o’lkalarda diniy e'tiqod sifatida yashadi. zardusht yashagan va «avesto» kitobi yozilgan davrda o’rta osiyoda aholining asosiy qismi o’troq hayotga, dehqonchilik va hunarmandchilikka o`ta boshlagan, ko’chmanchi chorvachilikka etibor kuchaygan, qadimgi shaharlar va dehqonchilik viloyatlari (sug’diyona, marg’iyona, baqtriya, parfiya, xorazm)ning shakllanish jarayoni kechayotgan vaqt edi. x asrning oxirlarida shimoliy afg‘onistondagi juzjon viloyatining hokimi abulhoris muhammad ibn ahmad uchun yozilgan, biroq hozirgacha muallifi noma’lum bo‘lgan “kitob hudud ul-olam min al-mashriq ila-l mag‘rib” (“olam (yer) ning mashriqdan mag‘ribgacha bo‘lgan chegaralari haqida kitob”) asarida movarounnahr tavsifida yurtimiz shaharlari haqidagi ma’lumotlar berilgan, ushbu ma’lumotlar shaharlar farovonligi, suvi mo‘l-ko‘l va bog‘lari serobligi, aholining xo‘jalik hayoti, mashg‘ulotlari kabi xabarlardan iborat. . bag‘dod xalifaligining sobiq hududida tashkil topgan eng yirik davlatlardan biri somoniylar davlati (819-999) edi. unga nuh ibn asad (819-842 yy.) asos soldi. bu davlat ayniqsa x asrning birinchi yarmida, ismoil …

4 / 30

g‘ol etib, somoniylar hukmronligiga barham berdilar. hisor hokimi bayon suldus va kesh (shahrisabz) hokimi hoji barlos tomonidan taxtga temurshoh o‘tkazildi. chig‘atoy xoni temurshoh zo‘rg‘a ikki yilga yaqin (1358-1359) hukmronlik qildi. shundan so‘ng o‘zlarini anchadan beri mustaqil tutayotgan bekliklar rasman shu darajaga da’vogar bo‘lib chiqa boshladilar. chig‘atoy ulusi mayda bekliklarga bo‘linib ketdi. keshda hoji barlos o‘zini mustaqil deb e’lon qilgach, so‘ngra xo‘jandda boyazid jaloyir, balxda o‘ljoy bug‘o suldus, shibirg‘onda muhammadxo‘ja apverdi nayman, xuttalon va arhang saroyda amir kayxusrav va o‘ljoy apverdi, totkand va saripulda xizr yasavuriy, qo‘histonda amir sotilmishlar o‘zlarini mustaqil deb e’lon qildilar. ayirmachilik harakati kuchayib, hokimiyat, boylik yo‘lida beklar o‘zaro kurashlar domiga tortildi. bu urushlar shundoq ham ahvoli nochor bo‘lgan aholi boshiga ko‘p kulfatlarni soldi. buyuk davlat arbobi va mahoratli sarkarda amir temur 1336 yil 9 aprelda (hijriy 736 yil, sha’bon oyining 25 - kunida) keshga qarashli xo‘ja ilg‘or (hozirgi qashqadaryo viloyatining yakkabog‘ tumani) qishlog‘ida barlos beklaridan biri amir …

5 / 30

ron sinflarning manfaati uchun xizmat qiladi. muhammad sharifning xuddi o‘sha davrni aks ettiruvchi “toj ut-tavorix” (“tarixlar toji”) nomli asarida mang‘itlar nasabnomasi, turkiy va mo‘g‘ul qabilalari, chingizxon, uning avlod-ajdodlari, shayboniylar, ashtarxoniylar sulolasining tarixi beriladi. umuman, asar ashtarxoniylar, ayniqsa mang‘itlar sulolasi vaqtida buxoro amirligidagi siyosiy, ijtimoiy - iqtisodiy voqeliklarni o‘rganishda muhim rol o‘ynaydi. qadimgi xorazm haqida gap ketganda ko‘z o‘ngimizda amudaryoning quyi havzasi tumanlari – qoraqalpog‘iston, xorazm va toshovuz viloyatlari keladi. bu qadimda bir butun yagona hudud, yaxlit madaniyat o‘chogi bo‘lgan. bu maskanda ilk xorazm davlati tashkil topgan. so‘g‘diyona qadimgi hozirgi samarqand, qashqadaryo, navoiy va buxoro viloyatlari hududida tashkil topgan. miloddan avvalgi vi-iv asrlarda so‘g‘d yerlari eron ahamoniylariga katta o‘lpon to‘lab turuvchi tobe yurtlardan biri bo‘lgan. so‘g‘diyona miloddan avvalgi iii-asr o‘rtalarida yunon-baqtriya podsholigi tarkibida keyinroq esa, buyuk kushonlar saltanati qo‘l ostida rivojlandi. markaziy osiyoda birinchi bo‘lib, iskandar zulqarnaynga bo’yin egdi. bu hududda miloddan avvalgi iii-asrda yunon-baqtriya davlati tashkil topdi. bu yurtda miloddan …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 30 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"tarixiyo‘lkashunoslik fanining shakllanishi va rivojlanishi tarixidan" haqida

ўрта осиёнинг россия империяси бошқаруви давридаги ва 1917-1924 йилларда туркистон тарихий географияси tarixiy o‘lkashunoslik faning shakllanishi va rivojlanishi tarixidan reja: 1. tarixiy o’lkashunoslik fanining fan sifatida shakllanishi va rivojlanishi. tarixiy o’lkashunoslik fanining tadqiqot obyektlari. 2. avesto va qadimgi manbalarda o’lkamizning nomlari. 3. arab manbalarida o’lkamiz haqidagi ma’lumotlar va ularning ahamiyati. 4. ix-xii asrlarda o’lkadagi siyosiy va iqtisodiy hayot. 5. amir temur va temuriylar davrida o’lkamiz. 6. shayboniylar davrida o’lkadagi siyosiy jarayonlar. xonliklar davri o’lkashunosligi. 7. rossiya imperiyasining o’lkamizdagi mustamlakachilik siyosati va o’lkani o’rganish masalasi. yevropa tadqiqotchilari tomonidan o’lkamizning o’rganilishi. 8. o’zbekiston re...

Bu fayl PPTX formatida 30 sahifadan iborat (1,5 MB). "tarixiyo‘lkashunoslik fanining shakllanishi va rivojlanishi tarixidan"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: tarixiyo‘lkashunoslik fanining … PPTX 30 sahifa Bepul yuklash Telegram