sharq mutaffakirlarining borliq haqidagi qarashlari

DOCX 17 pages 32.7 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 32.7 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

mavzu: sharq mutaffakkirlarining borliq haqidagi qarashlari. reja: i. kirish. 1. sharq mutafakkirlarining sotsiologik qarashlari. ii. asosiy qism 1. abu nasr forobfozil odamlar shahri asaridagi ijtimoiy qarashlar. 2. abu ali ibn sinoning satsial ogik qarashlari. 3. beruniyning ijtimoiy-falsafiy qarashlari. iii. xulosa iv. foydalanilgan adabiyotlar sotsial-gumanitar bilimlarni egallash jarayonlarida muhim orinni sotsiologik talimotlar egallaydi. sotsiologik talimning muhim funksiyalaridan biri – bu sotsial tafakkurni shakllantirish, sotsiologik muammolarni tushunish, ularning kelib chiqish manbalarini aniqlash va bartaraf etish yollari va imkoniyatlarini qidirib topishdan ham iboratdir. hayot bir joyda turgun bolmaganidek, sotsiologiya fani ham rivojlanishdan toxtab qolgani yoq. sotsiologiya fanini umuminsoniy qadriyatlar nuqtai nazaridan organish, pirovard amaliy maqsadga erishish, yani totalitar tartibotlar tizimini inkor etish va xalqchillik, adolat hamda keng jamoatchilik fikri, intilishi, maqsadlari asosida ijtimoiy faoliyat yuritish imkonini beradi. sotsiologaya boshqa ijtimoiy-gumanitar fanlar tizimida oziga xos oringa ega bolib, jamiyatni bir butun tizim sifatida hamda ijtimoiy mu-nosabatlarni va shaxs xulq-atvorini aniq shart-sharoit bilan bogliqlikda organuvchi …

2 / 17

i sotsial taraqqiyotning muhim dalilidir. shaxs yoki guruh oldida turgan muammolar u yoki bu darajada insoniy munosabatlar xarakteri, atrofdagilar bilan hamkorlikda yashay olish, qad-riyatlarga va axloqiy meyorlarga tayanish, ularni saqlab qolish, murosaga kirishish yoki murakkab nizoli vaziyatlarni hal qilish bilan uzviy bogliq boladi. inson oldida turgan muammolar qanchalik murakkab bolsa, ularni hal qilishda shaxsning ozini anglab yetishi, ozi yashayotgan jamiyatni chuqur va atroflicha bilishi shunchalik katta ahamiyat kasb etadi. mutaxassislar oz sohalarini bilishlari bilan bir qatorda odamlarning qi-ziqishlari, manfaat va intilishlarini, ijtimoiy munosabatlar bilan yaqindan tanish bolishi kerak. chunki ular asosida ijtimoiy guruhlar, jamiyat va umuman, butun dunyo hamjamiyati shakllanadi. sotsiologiyani bilish mu-rakkab ijtimoiy tizimlarni, ijtimoiy institutlarni tahlil qilishga tajriba va bilim bilan qurollanib, hayotni organishga yordam beradi. sotsiologik ta-fakkur orqali esa ijtimoiy hayotni ilmiy baholash va obyektiv axborot olish mumkin. 1. sharq mutafakkirlarining sotsiologik qarashlari sharq mutafakkirlarining sotsiologik qarashlari osha davr allomalari ijtimoiy hayotning turli sohalarini ilmiy asosda tadqiq …

3 / 17

i boshligi, - deb ta'kidlagan forobiy, shu shahar aholisiga imomlik qiluvchi oqil kishi bolib, u tabiatan un ikkita xislat – fazilatni ozida birlashtirgan bolishi zarur». u madaniy jamiyat va madaniy shahar shunday boladiki, shu mamlakatning aholisi ijtimoiy jixatlarini shaxsiy kuzatishlari, ilmiy jixatdan namunali, har bir odam kasb hunarda ozod, hamma barobar boladi, kishilar ortasida farq bolmaydi, har kim ozi istagan yoki tanlagan kasb-hunar bilan shugullanadi. odamlar chin ma'nosida ozod boladilar – degan fikrlari forobiyning jamiyat hayotini chuqur tahlil qilganligidan dalolat beradi. forobiy olamni anglashda vorisiylik omilini ham aloxida ta'kidlab otadi. uning fikricha, inson barcha haqiqatlarni ozini qisqa umri davomida anglashga, tabiat va jamiyatning barcha sir- asrorlarini tushunib, idrok eta olishga qodir emas. shuning uchun u uzidan oldingi allomalarning fikr-xulosalarini hech ikkilanmay ozlashtirish lozim deb ta'kidlaydi. forobiy bolardan tashqari ijtimoiy fikr masalalariga ham katta axamiyat beradi. abu rayxon beruniy ozining «qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar», «mineralogiya», «hindiston» kabi asarlarida ijtimoiy xayot masalalari …

4 / 17

un zarur bolgan sozlarga ehtiyoj tugilishidir. uzoq zamonlar utishi bilan haligi iboralar kopayib, yodda saqlanishi va takrorlanishi natijasida tarkib topib, tartibga tushgan»2. beruniy ilmiy ijodida, jamiyat hayotini organishda ilmiy kuzatish, taqqoslash, tavsiflash kabi sotsiologiyaning emperik usullaridan keng va oqilona foydalangan. forobiyning shogirdi ibn sino ( ) ham ijtimoiy hayotni organish va tadqiq qilishga harakat qilgan. uning aksariyat asarlari ahloqiy qarashlardan iborat bolgan. u oz asarlarida bir qancha ahloqiy fazilatlarga ta'rif beradi. chunonchi, iffat, himmat, adolat, saxiylik, qanoat, sadoqat va boshqalar shular jumlasidandir. alloma tasavvuf falsafasi va tasavvufiy axloqshunoslikka doir asarlar ham yozgan. u shuning uchun ham «shayx-ur-rais» ya'ni shayxlarning raisi degan nom olgani bejiz emas. ibn sino tabiat va jamiyat haqida fikr yurita turib, oz-ozini idora qilish, mustaqil boshqarish xususiyatining ishga tushishi va harakatlanishi deb ta'kidlaydi. jamiyat a'zolarining erkin yashashlari uchun osha jamiyat, davlat va odamlar birgalikda faoliyat korsatishi shartligini asoslaydi. yanada oddiyroq qilib aytganda, dunyo kamoloti uchun jamiyatdagi yashaydigan …

5 / 17

liklarning barchasidan ozod-pokdir. undan boshqa barcha mavjud narsa nuqsonlik bolishi holatidan holi emas. (nuqson) bir bolishi mumkin va yoki birdan kop bolishligi mumkin. ammo avvaliga kelsak, u barcha nuqsonlardan holidir. uning borligi barcha (borliq)dan afzal va boshqa borliqlar oldin kelur, uning borligidan yana ustun bolga va undan oldin keladigan boshqa borliqning bolishi ham mumkin emas. demak, u borliq ustunligi (fazilati) borasida eng yuksak darajadadur, borliq mukammalligi nuqtai nazaridan qarasak, u yuqori martabadadur. birinchi mavjud boshqa barcha mavjudod borligining birinchi sababidir. bolishi mumkin bolgan turli tuman kamchiliklarning barchasidan ozod-pokdir. undan boshqa barcha mavjud narsa nuqsonlik bolishi holatidan holi emas. (nuqson) bir bolishi mumkin va yoki birdan kop bolishligi mumkin. ammo avvaliga kelsak, u barcha nuqsonlardan holidir. uning borligi barcha (borliq)dan afzal va boshqa borliqlar oldin kelur, uning borligidan yana ustun bolga va undan oldin keladigan boshqa borliqning bolishi ham mumkin emas. demak, u borliq ustunligi (fazilati) borasida eng yuksak darajadadur, borliq …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sharq mutaffakirlarining borliq haqidagi qarashlari"

mavzu: sharq mutaffakkirlarining borliq haqidagi qarashlari. reja: i. kirish. 1. sharq mutafakkirlarining sotsiologik qarashlari. ii. asosiy qism 1. abu nasr forobfozil odamlar shahri asaridagi ijtimoiy qarashlar. 2. abu ali ibn sinoning satsial ogik qarashlari. 3. beruniyning ijtimoiy-falsafiy qarashlari. iii. xulosa iv. foydalanilgan adabiyotlar sotsial-gumanitar bilimlarni egallash jarayonlarida muhim orinni sotsiologik talimotlar egallaydi. sotsiologik talimning muhim funksiyalaridan biri – bu sotsial tafakkurni shakllantirish, sotsiologik muammolarni tushunish, ularning kelib chiqish manbalarini aniqlash va bartaraf etish yollari va imkoniyatlarini qidirib topishdan ham iboratdir. hayot bir joyda turgun bolmaganidek, sotsiologiya fani ham rivojlanishdan toxtab qolgani yoq. sotsiologiy...

This file contains 17 pages in DOCX format (32.7 KB). To download "sharq mutaffakirlarining borliq haqidagi qarashlari", click the Telegram button on the left.

Tags: sharq mutaffakirlarining borliq… DOCX 17 pages Free download Telegram