qadimgi dunyoning xo’jalik arxivlari

DOCX 27 pages 50.2 KB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 50.2 KB

File type DOCX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi andijon davlat universiteti tarix fakulteti arxivshunoslik yo’nalishi (306-guruh) mavzu: qadimgi dunyoning xo’jalik arxivlari kurs ishi talaba:s.yo’ldoshev rahbar: a.mirzayev. andijon-2024 kirish……………………………………………………………………………3-4 i.bob. o’rta osiyo davlatlaridagi arxivlar shakllanishiga umumiy tavsif……..5 1.1o’rta osiyo davlatlarida arxiv ishining shakillanishi………………………….........5-12 1.2.qadimgi so’g’diyona arxivi…………………………………………….……………………….13-15 ii.bob. qadimgi davlatlar arxivlari…………………..…………………………………….…..16 2.1.qadimgi kushon imperiyasi arxivi………………………………………..……………….16-20 2.2.qadimgi dunyonning xo’jalik arxivlari…………………………………………………...21-23 xulosa……………………………………………………………………………………..……………24-25 foydalanilgan adabiyotlar………………...…………………………..……….26 kirish. qadimgi xorazm-turon va eron mintaqalari oralig’ida joylashgan tarixiy o`lka va qadimgi davlat. xorazm hududi qadimda amudaryo adoqlaridan janubga tomon murg’ob va tajan daryolarining yuqori oqimlarigacha cho`zilgan. shu boisdan bu qadimgi tarixiy o`lka fanda 2 xil: kurs ishining dolzarblihgi. qadimgi xorazm va katta xorazm nomlari bilan mahlum. xorazm haqidagi ilk mahlumotlar avesto, doro i ning bihistun kitobalari, qadimgi yunon mualliflari (gekatey, gerodot, strabon va boshqalar) hamda ilk o`rta asrlarning arab geograflari asarlarida uchraydi. bihistun(bihishtun) kitobalari, besutun katibalari - doro topshirig’iga muvofiq hamadon viloyatidagi kirmon shahri yaqinida qoyaga bitilgan yozuv va …

2 / 27

omaniylar sulolasining shoxi kir ii vafotidan keyingi tarixiy voqealar bayon etiladi. doro i taxtni egallagandan sung unga qarshi isyon ko`tariladi. doro ularni qattiqqo`llik bilan bostiradi. kurs ishining obyekti. ana shu g’alabalari sharafiga u tosh yunuvchilarga yozuv va tasvir yaratishni buyuradi. tasvirda qadimgi sug’dlar, massagetlar, sak va boshqa elatlarning madaniyati, kiyim-kechagi, yuz tuzilishi, turmush tarzi haqida qimmatli mahlumotlar mavjud. bitik doro tilidan bayon etilgan, bunda axomaniylargacha o`tgan uning barcha ajdodlari sanab o`tiladi. fors, elam,bobil, ashshur, misr, lidiya va amubo`yidagi yurtlar nomi keltiriladi. kurs ishining predmeti. xorazmiylar, xorasmiylar- qadimgi xorazmda yashab, xorazmiy tilida so`zlashgan xalq. taxminlarga kura, xorazmiylar hilmand vodiysi (hirot atrofida)dan kurs ishining amaliy ahamiyati. amudaryoning quyi oqimidagi yerlarga miloddan avvalgi 1-ming yillik o`rtalarida ko`chib kelganlar va mahalliy massaget qabilalari bilan aralashib, ularga o`z nomlarini berganlar. xorazmiylar ilk bor bihistun kitobalari, shuningdek, gerodot, gekatey miletlik asarlarida qayd etilgan. jumladan, gerodotning yozishicha, xorazmiylar amudaryo delg’tasi (orol dengizi bo`yida) va hozirgi xiva vohasi …

3 / 27

shakillanishi avestoning «yasht» qismida xorazm «ming irmoqli daryo», «ko`llar va o`tloqlarga boy o`lka» sifatida madh etiladi. miletlik gekatey (miloddan avvalgi vi-asr) mahlumotlari asosida gerodot (miloddan avvalgi v-asr) axomaniypar davridan avval girkanlar (kaspiy dengizining janubiy-sharqi, gurgon daryosi havzasi), parfiyaliklar (shimoliy xuroson), dranglar va tamanaylar (g’arbiy afg’oniston)ning hududlari bilan tutashgan keng o`lkada xorazmiylar yashagani to`g’risida mahlumotlar keltiradi. gerodotning yozishicha, keyinchalik, o`lka axomaniylarga qaram bo`lib qolgach, tog’ daralaridan oqib tushadigan akes (herirud) o`zani darvozali to`g’on bilan bog’lanib, xorasmiylar (xorazmiylar)ning ekin yerlari suvsiz qolgan. ular shoh saroyiga borib arzidod qilib, suv uchun alohida soliq to`lagach, shoh to`g’on darvozalarini ochishga buyurgan. miloddan avvalgi vi-v-asrlarda xorasmiylar axomaniylar davlatining 16 ta satrapligi tarkibiga kirgan. miloddan avvalgi v-asr oxiri—4-asr boshlarida esa, u aloxidasatraplik hisoblangan. miloddan avvalgi iii-milodiy 3-asrlarda xorasmiylar sirdaryo havzasining o`rta qismida: 1. qalhaliqirdagi saroy xarobasi. miloddan avvalgi v-iv- asrlar; 2. ayozqalha. 1-ming yillik o`rtasi; 3. tuproqqalha. gipsdan ishlangan haykal parchasi. iii asr; 4. tuproqqalha. yog’ochga bitilgan …

4 / 27

aklari obod etilib, yirik sug’orish tarmoqlari va suv inshootlari- dambalar barpo etilgan, hunarmandchilikning barcha sohalari keng rivoj topgan. miloddan avvalgi iv-asrning 2-yarmida xorazmda mustaqil davlat qaror topadi. abu rayhon beruniyning yozishicha, xorazm davlatiga afsonaviy qahramon siyovush (siyovaxsh) asos solgan. miloddan avvalgi 328-yilning bahorida o`rta osiyoga yurish qilgan makedoniyalik aleksandr (iskandar) qarorgohiga muzokara qilish uchun xorazm hukmdori farasman 1500 suvoriy bilan tashrif buyurgan. fanda massagetlar konfederatsiyasi (turkumi) nomi bilan tilga olingan xorazm davlatini afsonaviy siyovushiylar, aslida esa afrig’iylar sulolasi boshqargan. davlat poytaxti dastlab tuproqqalha bo`lgan. keyinchalik (305 yil) esa kot shahriga ko`chirilgan. beruniy xorazmshoxlardan 22 tasining nomini qayd qiladi. aversi (beti)da tojdor xukmdor, reversi (sirti)da suvoriy tasviri tushirilgan dastlabki kumush tanga tuproqqalhadan topilgan. tanga miloddan avvalgi 1-asrga mansub. [footnoteref:2] [2: www.arxiv.uz] mamlakatimiz tarixiga oid eng kadimgi yozma guvohliklarni o`zida mujassamlashtirgan «avesto»da mintaqaning xorazm (kairizem, ayranam-vejo), so`g’diyona (so`g’dlar makoni gava), marv (mouru, niso (nisaya), ariya (xarayva), baktriya (baxdi) kabi bir kator tarixiy …

5 / 27

geografik makon sifatida uzoq muddat davomida shakllanib borgan. mazkur jarayon mintaqadagi amudaryo, zarafshon, atrek, my’g’o6, tajan (xarirud), qunduz kabi daryolar vohalarida kechgan. shunga kura miloddan avvalgi 1-ming yillik boshlaridayok o`lkada xorazm, baktriya, ariya (ariana), parfiya, girkaniya, marg’iyona hamda fargona kabi viloyatlar mavjud bo`lgan. to ahamoniylar bosqiniga qadar (miloddan avvalgi vi asr) o`lka asosiy qismini birlashtirib turuvchi siyosiy omil, markaz xorazm hisoblangan. afsuski, bu davrda xorazmda xukmronlik qilgan sulolalar to`g’risida biz bir nima deya olmaymiz. ammo rivoyat va afsonalarga ko`ra, xorazmning eng kadimiy siyosiy sulolalari sifatida siyovushiylar tilga olinadi.[footnoteref:3] [3: гафуров б. г., кушанская эпоха и мировая цивилизация, м., 1968;] ahamoniylar tajovuzi arafasida xorazm sirdaryodan o`rta afg’onistongacha bo`lgan yerlarni (baktriya va girkaniya bundan mustasno) o`z tahsir doirasida tutib turgan asosiy kuch sifatida gavdalanadi. miloddan avvalgi vi asr o`rtalarida midiyaga tobe hisoblangan eronning janubi-g’arbidagi qabilalardan biri ahamoniylar kuchga kirib, avval fors viloyatida, midiyani yenggach, eronda butunlay xukmronlik qila boshlaydilar. endi o`z-o`zidan ahamoniylar …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi dunyoning xo’jalik arxivlari"

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi andijon davlat universiteti tarix fakulteti arxivshunoslik yo’nalishi (306-guruh) mavzu: qadimgi dunyoning xo’jalik arxivlari kurs ishi talaba:s.yo’ldoshev rahbar: a.mirzayev. andijon-2024 kirish……………………………………………………………………………3-4 i.bob. o’rta osiyo davlatlaridagi arxivlar shakllanishiga umumiy tavsif……..5 1.1o’rta osiyo davlatlarida arxiv ishining shakillanishi………………………….........5-12 1.2.qadimgi so’g’diyona arxivi…………………………………………….……………………….13-15 ii.bob. qadimgi davlatlar arxivlari…………………..…………………………………….…..16 2.1.qadimgi kushon imperiyasi arxivi………………………………………..……………….16-20 2.2.qadimgi dunyonning xo’jalik arxivlari…………………………………………………...21-23 xulosa……………………………………………………………………………………..……………24-25 foydalanilgan adabiyotlar……………...

This file contains 27 pages in DOCX format (50.2 KB). To download "qadimgi dunyoning xo’jalik arxivlari", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi dunyoning xo’jalik arxi… DOCX 27 pages Free download Telegram