qadimgi rim imperiyasi arxivlari

DOCX 35 pages 52.5 KB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 52.5 KB

File type DOCX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi andijon davlat universiteti tarix fakulteti arxivshunoslik yo’nalishi (306-guruh) mavzu:qadimgi rim imperiyasi arxivlari kurs ishi talaba:i.mirzabaxramov rahbar: a.mirzayev. kirish……………………………………………………………………………3-4 i.bob.rim imperiyasi davri arxivlari haqida umumiy tasnif…………………….…..5 1.1.respublika davrining tarixchilari va printsipatning boshlanishi………………..5-14 ii.bob.qadimgi rim imperiyasi arxivlari haqida…………….…………………………15 2.1.senat arxivi.qadimgi rim imperiyasi arxivlari……………….……………………….15-23 2.2.qadimgi rim arxivlarida boshqaruv shakli…………………………..……………….24-29 xulosa……………………………………………………………………………………………..30.31 foydalanilgan adabiyotlar………………...……………………….32 kirish rim tarixchilari respublika boshlanishini miloddan avvalgi 509 yilni kelib chiqishi etrusk bo`lgan so`nggi rim podshosi tarkviniy mag’rurning rimdan haydalishi bilan belgilaydilar. mavzuning dolzarbligi. respublika tuzumi o`rnatilishi bilan oliy hokimiyat bir yil muddatga saylanadigan ikki konsul qo`liga o`tdi. dastlab ular pretor (oldinda yuruvchilar) deb atalar edilar. konsullarni tsenturiy yig’inlarda patritsiylar ichidan saylar edilar. konsullar roziligisiz senat komisiyalari to`plana olmas edi. o`zlari esa o`z majburiyat vazifalarini bajarish davrida har qanday sud javobgarligidan ozod edilar. kurs ishining maqsadi. konsullar hokimiyati faqat biri ikkinchisini qaroriga veto (tahqiq) qo`yishi bilangina cheklangan edi. amaliy hayotda esa konsullar patritsiylar …

2 / 35

bo`ldilar. ular davlatning moliyaviy ishlari bilan shug’ullanar edilar. kvetsorlar arxivni boshqardilar, harbiy yurishlar davrida konsullarga hamroxlik qilib qo`shin xazinasini boshqarar edilar. kurs ishining predmeti. miloddan avvalgi 507 yilda rim tarixida ilk bor favqulodda vakolatlar berilgan mansabdor shaxs – diktator sayladilar. diktatorni rimliklar favqulodda xavf tug’ilib qolgan paytda yoki o`ta xavfli vaziyat tug’ilgan paytda yagona boshliqqa ehtiyoj tug’ilgandagina saylar edilar. diktatorni rasman konsullar, amalda esa senat saylar edi. diktator hokimiyati cheklanmagan edi. unga konsullar kabi 12 liktor emas balki 24 liktor hamrohlik qilar edi. kurs ishining amaliy ahamiyati.rim respublikasi aristokratik xarakterda edi. qonunchilik tashabbusiga ega bo`lmagan tsenturiy yig’ilishlarini, jamiyatni patritsiy qatlamlarini vakili bo`lgan konsul chaqirishi mumkin edi. bu komissiyalarni biror bir qarorini “patres” – senat tomonidan tasdiqlanmasa kuchga kirmas edi. kurs ishining tarkiyiy tuzilishi va xajmi.er.avv. 471 yildan kuriya va tsenturiy yig’inlari namunasidagi plebey yig’inlari chaqirila boshlandi. plebey yig’inlarida qabul qilingan qarorlar “plebitsit” faqat plebeylar uchun majburiy edi. rim davlatiga oid …

3 / 35

`xshash monarxiya rejimini tashkil etdilar, uning o`rniga miloddan avvalgi 509-yilda ilk respublika keldi. rim respublikasida oliy davlat organi xalq yig’ini hisoblangan. xalq yig’ini qonunlarni qabul qilish va bekor qilish, urush ehlon qilish va sulh tuzish, oliy mansabdor shaxslar magistratlarni saylar edi. shu bilan birga u oliy sud tashkiloti edi. rimda xalq yig’inlarini yoki komissiyalarni uch ko`rinishi mavjud edi. serviy tulliy islohotlarigacha kuriya komissiyalari mavjud edi. serviy tulliy qurolli xalq yig’ini - tsenturiy komissiyalarini kiritdi. tezda ular kuriya komissiyalarini siqib chiqardi. tsenturiy komissiyalari konsullar tomonidan rim shahridan tashqaridagi mars maydonida chaqirilar edi. barcha rim fuqarolari 193 tsenturiy, eng boy birinchi toifa 98, yarmidan ko`p tsenturiy qo`yar edi. ovoz berish tsenturiylar bo`yicha o`tkazilib, har biri bir ovozga ega edi.[footnoteref:1] ovoz berish qathiy qabul qilingan tartibda dastlab birinchi toifa tsenturiylari, keyin 2-, 3- va h. k. ovoz berilar edi. agar taklif qilinayotgan masala bo`yicha tsenturiylar ovozining 50% idan ko`proq ovoz berilsa, ovoz berish …

4 / 35

komissiyalarida edillar, kvetsorlar va plebey tribunlari saylanar edi. [1: утченко с. л. политические учения древнего рима. – м., 1977.] rim xalq yig’inlarini demokratik mohiyati va ularning keng vakolatiga qaramay eng demokratik tribut komissiyalari ham aristokratiya qo`lida qurol bo`ldi. xalq yig’ini faqat senatda muhokama qilingan magistratlar kiritgan masalalarnigina muhokama qilar edi. komissiyalar qonunchilik tashabbusi huquqiga ega emas edi. rim davlat hayotida 300 ahzodan tashkil topgan senat muhim o`rinnni egallagan edi. u hukumat vazifasini amalga oshirdi. miloddan avvalgi 287-yilgacha har qanday qonun loyihasi senatda muhokama qilinganidan keyingina xalq yig’ini muhokamasiga olib chiqilar edi. xalq yig’inida qabul qilingan qonun faqat senat tasdiqlaganidan keyingina qonun kuchiga kirar edi. shunday qilib senat o`ziga kerakli yo`nalishda xalq yig’ini faoliyatiga rahbarlik va nazorat qilar edi. senat tashqi siyosatga rahbarlik qilib, davlat moliyasini egasi edi. mansabga saylangan magistratlar o`z faoliyati uchun senat oldida hisobot berar edilar, shu bilan senatning irodasiga tobe edilar. miloddan avvalgi iv asrdan vakolatlari muddati …

5 / 35

eb baholanar edi. barcha magistraturalar kollegial bo`lib odatda bir yil ijro etilgan (faqat tsenzorlar bir yarim yil, diktatorlar yarim yil). konsullar, pretorlar,kvetsor va edillar lavozimga birinchi martda (miloddan avvalgi 153-yilgacha., keyin-birinchi yanvardan) plebey tribunlari esa 10-dekabrdan lavozimga kirishar edilar. rim respublikasi magistraturasi birdaniga emas, asta-sekin shakllandi. farazlarga ko`ra respublikaning birinchi yillarida ijroiya hokimiyatni boshida bir oliy magistrat-pretor (oldinda yuruvchi) bo`lib, unga o`rinbosari - kvetsor yordam bergan. plebeylarning muqaddas toqqa birinchi chiqib ketishlaridan keyin xalq tribunlari va plebey edillari, ularning yordamchilari lavozimlari joriy qilindi. ammo ijroiya hokimiyatni pretorning yagona rahbarligi u tomonidan hokimiyatni bosib olinish imkoniyati mavjudligi xavfi tug’ildi. shuning uchun miloddan avvalgi v asr o`rtalarida bir oliy magistrat o`rniga ikkitasi saylanadigan bo`ldi, ular bir xil hokimiyatdan foydalandilar va birgalikda boshqardilar. ular bir-birlari bilan maslahatlashuvlari lozim edi, shuning uchun konsullar (maslahatlashaman konsulo so`zidan olingan) deb ataldilar. oliy magistratlar konsullar, tsenzorlar va pretorlar edi. konsullar odatda urush vaqtida qo`shin qo`mondoni, senat va …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qadimgi rim imperiyasi arxivlari"

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi andijon davlat universiteti tarix fakulteti arxivshunoslik yo’nalishi (306-guruh) mavzu:qadimgi rim imperiyasi arxivlari kurs ishi talaba:i.mirzabaxramov rahbar: a.mirzayev. kirish……………………………………………………………………………3-4 i.bob.rim imperiyasi davri arxivlari haqida umumiy tasnif…………………….…..5 1.1.respublika davrining tarixchilari va printsipatning boshlanishi………………..5-14 ii.bob.qadimgi rim imperiyasi arxivlari haqida…………….…………………………15 2.1.senat arxivi.qadimgi rim imperiyasi arxivlari……………….……………………….15-23 2.2.qadimgi rim arxivlarida boshqaruv shakli…………………………..……………….24-29 xulosa……………………………………………………………………………………………..30.31 foydalanilgan adabiyotlar………………...……………………….32 kirish rim tarixchilari respublika boshlanishini miloddan avvalg...

This file contains 35 pages in DOCX format (52.5 KB). To download "qadimgi rim imperiyasi arxivlari", click the Telegram button on the left.

Tags: qadimgi rim imperiyasi arxivlari DOCX 35 pages Free download Telegram