so‘nggi rim imperiyasi

DOC 59,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1555408838_74117.doc so‘nggi rim imperiyasi reja: 1. so‘nggi imperiya davri. 2. iii asrda tushkunlik davri.. 3. rim imperiyasining ikkiga bo‘linishi. so‘ngi imperiya davri. ill asr tushkunligi kommod o‘ldirilganidan so‘ng turli guruhlar o'rtasidagi kurash fuqarolar urushiga olib keldi ( 193—197-yillar ) turli provinsiyalardagi nishonlar o‘z nomzodlarini imperator deb e’lon qildilar: suriyada imperator deb legat pestsenniy niger e’lon qilindi, uni sharqdagi provinsiyalar tan oldi; britaniyada, gall zodagonlari ham qo‘llab-quwatlagan kladiy olbin, pannoniyada dunay provinsiyalari bilan legat lutsiy septimiy sever hokimiyatini da’vo qildilar. da’vogarlar o‘rtasidagi kurashda shimoliy afrikada tug'ilgan septimiy g‘olib chiqdi va imperatorlik hokimiyatini egalladi (193—2ii-yillar). septimiy severlar sulolasiga asos soldi (193—235-yillar). uning davrida imperiya qo‘shinga tayanib boshqarildi. septiley sever qo‘shinda bir necha islohotlar o‘tkazdi. rim qo‘shinlari dunay va suriya legionlaridan tashkil topa boshladi. qo'shinni varvarlashuvi jarayoni chuqurlashdi. legionerlar, turli lavozimdagi harbiylar qator imtiyozlarga ega bo‘ldilar. oddiy legioner xizmat davomida yuqori harbiy lavozimlaigacha ko'tarilishigacha suvoriylar toifasi tarkibiga kirish, qonuniy oila ko‘rish huquqlariga ega …

quwatlash maqsadida davlat jamg‘armasi ixtiyoridagi yerlarni hadya qilish va sotishni yo‘lga qo‘ydi. tashqi siyosatda u parfiya bilan 195—199-yillar g‘olibona urush olib bordi. mesopotamiya bosib olinib, ktesifon talandi. britaniyada 208—211-yillarda kaledon qabilalari bilan g'olibona urush olib borildi. severlarni navbatdagi vakili karakalla (211—217-yillar) qo'shin va boshqaruv xarajatlarini qoplash maqsadida soliq to'lovchilar sonini oshirishni ko‘zlab 212-yilda provinsiyalarni barcha erkin aholisini rim fuqarosi deb e’lon qildi, lekin ular immunitetdan mahrum qilinib soliq to'lovchilarga aylandilar. senatning mavqeyini pasaytirish va qo‘shinlarga tayanishni imperatorning o‘g‘li mark avreliy antoniy karakalla davom ettirdi. karakalla 212-yilda imperiyaning barcha erkin aholisiga rim fuqarolik huquqini bergan mashhur ediktini e’lon qildi. imperator 215-yilda aleksandriyada undan norozi boigan aholisidan qattiq o‘ch oldi. keyingi yil karakalla parfiyaga tinchlik va do'stlikni taklif qidi. ammo u parfiyaga bostirib kirib ko‘pgina parfiya zodagonlarini qirib tashladi. arbela shahrini talon-taroj qildi. karakalla 35 yoshida fitna qurboni boidi . tez orada karakallaning o‘gay onasini singlisi mezani nevarasi variy avit bassian legionlar …

tersiydan kam turmas edi. imperator-kohin jamoa g'ashini keltirib oltin iplar bilan tikilgan, qimmatbaho toshlar bilan bezalgan ipak tunika kiyar edi. u aktyor, aravakash va turli firibgarlami oliy davlat mansablariga tayinlab, qullar va ozod qo‘yilganlami provinsiya noiblari qildi. barchaning nafratiga sazovoi bo‘lgan geliogabal 222-yil mart oyida onasi bilan harbiylar tomonidan oldirildi. aqlsiz hukmdorning o'ligi rim ko‘chalarida ilmoq bilan sudralib, keyin axlatga cho‘miltirilib, emiliy ko‘prigidan tibiga tashlandi. severlar sulolasining so'nggi imperatori aleksandr 235-yil o‘idirilganidan so‘ng qo'shin davlat nazoratidan chiqdi. legionerlar birin-ketin tarixshunoslikda «askar imperatorilari» deb atalgan hukmdorlami taxtga chiqardilar. ular taxtda uzoq o‘tira olmadilar. imperator filipp arab (244—249-yillar) davrida 248-yil aprelida abadiy shahar deb atalgan rimning 1000 yilligi hashamatli bayram qilindi. publiy litsiniy valeriyan (253—260- yillar) va uning o‘g‘li 35 yoshli gallien (253—268-yillar) davrida tushkunlik eng yuqori cho‘qqisiga chiqib, imperiya amalda bir necha qismlarga parchalandi. galliya, ispaniya va britaniyada hokimiyatni kassian postum (258—268-yillar) bosib olib gall imperiyasini, sharqda septimey odinat (26i—267-yillar) qudratli …

berdi. shu yilda imperator dakiya provinsiyasiga safar qilib, imperiyaning dunay chegaralarini barqaror qilishga harakat qildi. palmirada odinatning bevasi zenobiya hukmronlik qilar edi. zenobiya qo'shinlari suriya, falastin, kichik osiyo va mismi nazorat qilar edi. avrelian 272—273-yillarda zenobiya qo'shinlarini tor-mor qilib, sharqiy provinsiyalarda rim hokimiyatini tikladi. u gall imperiyasini ham nisbatan qiynalmay bo‘ysundirdi. shundan so‘ng rim imperiyasining yaxlitligi tiklandi. hukmdor davlatning iqtisodiy ahvolini yaxshilash uchun pul islohotini o‘tkazdi va o'zini ilohiy homiysi sifatida «yengilmas quyosh» xudosini joriy qilib, unga e’tiqod qilishga buyruq berdi (274-yil). avrelianning hokimiyati mutlaq edi. u «janob va xudo» deb ulugianib, «davlatni qayta tiklovchi» unvoniga ega edi. qattiqqoi imperator forslarga qarshi yurish vaqtida uyushtirilgan fitna natijasida 275-yilda o‘ldirildi. imperiyada yana siyosiy beqarorlik, tartibsizliklar boshlandi. davlat tizimini yemirilishi, ichki o‘zaro nizolar, german qabilalari hujumi va iii asrda sharqda tashkil topgan qudratli sosoniylar davlati bilan uzoq muvoffaqiyatsiz olib borilgan urushlar rim imperiyasining tushkunligiga olib keldi. ishlab chiqarish hajmlari keskin kamayib ketdi. …

i keskin oshdi, bu kolonlarni xonavayron bo'lishiga olib keldi. qarz majburiyati oshdi. qullarning soni kamayib ishchi kuchiga bo'lgan ehtiyoj ortdi. provinsiyalarda quyi tabaqa vakillarining qo‘zg‘olonlari ko'tarildi. jumladan, iii asrning 50-yillarida galliyada dehqonlar va qullar qo‘zg‘oloni, shimoliy afrikada dehqonlarning qurolli chiqishlari yuz berdi. ill asrning 70—80-yillarida german qabilalarining imperiyaga hujumi kuchaydi. dakiyani gotlar, sarmatlar va markomanlar bosib oldi. imperiyaning shaharlariga tegishli bo'lgan juda ko'p yerlar qarovsiz qoldi. shaharlar savdo-hunarmandchilik markazlari sifatida o‘z ahamiyatini yo'qotdi. imperator buyrug‘i bilan bo‘sh yotgan yerlar qo‘shni shahar yoki magnatlar mulkiga qo‘shib berildi. davlat hokimiyati g'arbiy provinsiyalaming magnatlariga urushda olingan asirlarni ishchi kuchi sifatida ishlatish uchun taqsimlab berdi. bu asirlar kolonlarga aylantirildi. dominat davrida imperiya 235-yilda navbatdagi imperator aleksandr sever o‘ldirilishi bilan hokimiyat uchun turli da’vogarlar o‘rtasida kurash boshlanib, bu siyosiy tushkunlik yarim ar.r davom etdi. oddiy jangchilar ichida ham imperatorlikka da’vogarlar chiqdi. jangchi imperatorlar bir- birlarini tez-tez almashtirdilar. odatda, ularning barchasi o‘ldirilar edi. 284-yil kuzida tarixda …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "so‘nggi rim imperiyasi"

1555408838_74117.doc so‘nggi rim imperiyasi reja: 1. so‘nggi imperiya davri. 2. iii asrda tushkunlik davri.. 3. rim imperiyasining ikkiga bo‘linishi. so‘ngi imperiya davri. ill asr tushkunligi kommod o‘ldirilganidan so‘ng turli guruhlar o'rtasidagi kurash fuqarolar urushiga olib keldi ( 193—197-yillar ) turli provinsiyalardagi nishonlar o‘z nomzodlarini imperator deb e’lon qildilar: suriyada imperator deb legat pestsenniy niger e’lon qilindi, uni sharqdagi provinsiyalar tan oldi; britaniyada, gall zodagonlari ham qo‘llab-quwatlagan kladiy olbin, pannoniyada dunay provinsiyalari bilan legat lutsiy septimiy sever hokimiyatini da’vo qildilar. da’vogarlar o‘rtasidagi kurashda shimoliy afrikada tug'ilgan septimiy g‘olib chiqdi va imperatorlik hokimiyatini egalladi (193—2ii-yillar). septimiy sev...

Формат DOC, 59,5 КБ. Чтобы скачать "so‘nggi rim imperiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: so‘nggi rim imperiyasi DOC Бесплатная загрузка Telegram