so‘nggi rim imperiyasi

DOC 59.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1555408838_74117.doc soânggi rim imperiyasi reja: 1. soânggi imperiya davri. 2. iii asrda tushkunlik davri.. 3. rim imperiyasining ikkiga boâlinishi. soângi imperiya davri. ill asr tushkunligi kommod oâldirilganidan soâng turli guruhlar o'rtasidagi kurash fuqarolar urushiga olib keldi ( 193â197-yillar ) turli provinsiyalardagi nishonlar oâz nomzodlarini imperator deb eâlon qildilar: suriyada imperator deb legat pestsenniy niger eâlon qilindi, uni sharqdagi provinsiyalar tan oldi; britaniyada, gall zodagonlari ham qoâllab-quwatlagan kladiy olbin, pannoniyada dunay provinsiyalari bilan legat lutsiy septimiy sever hokimiyatini daâvo qildilar. daâvogarlar oârtasidagi kurashda shimoliy afrikada tug'ilgan septimiy gâolib chiqdi va imperatorlik hokimiyatini egalladi (193â2ii-yillar). septimiy severlar sulolasiga asos soldi (193â235-yillar). uning davrida imperiya qoâshinga tayanib boshqarildi. septiley sever qoâshinda bir necha islohotlar oâtkazdi. rim qoâshinlari dunay va suriya legionlaridan tashkil topa boshladi. qo'shinni varvarlashuvi jarayoni chuqurlashdi. legionerlar, turli lavozimdagi harbiylar qator imtiyozlarga ega boâldilar. oddiy legioner xizmat davomida yuqori harbiy lavozimlaigacha ko'tarilishigacha suvoriylar toifasi tarkibiga kirish, qonuniy oila koârish huquqlariga ega …

oâshin saflarini toâldiradigan ijtimoiy qatlamlarni qoâllab-quwatlash maqsadida davlat jamgâarmasi ixtiyoridagi yerlarni hadya qilish va sotishni yoâlga qoâydi. tashqi siyosatda u parfiya bilan 195â199-yillar gâolibona urush olib bordi. mesopotamiya bosib olinib, ktesifon talandi. britaniyada 208â211-yillarda kaledon qabilalari bilan g'olibona urush olib borildi. severlarni navbatdagi vakili karakalla (211â217-yillar) qo'shin va boshqaruv xarajatlarini qoplash maqsadida soliq to'lovchilar sonini oshirishni koâzlab 212-yilda provinsiyalarni barcha erkin aholisini rim fuqarosi deb eâlon qildi, lekin ular immunitetdan mahrum qilinib soliq to'lovchilarga aylandilar. senatning mavqeyini pasaytirish va qoâshinlarga tayanishni imperatorning oâgâli mark avreliy antoniy karakalla davom ettirdi. karakalla 212-yilda imperiyaning barcha erkin aholisiga rim fuqarolik huquqini bergan mashhur ediktini eâlon qildi. imperator 215-yilda aleksandriyada undan norozi boigan aholisidan qattiq oâch oldi. keyingi yil karakalla parfiyaga tinchlik va do'stlikni taklif qidi. ammo u parfiyaga bostirib kirib koâpgina parfiya zodagonlarini qirib tashladi. arbela shahrini talon-taroj qildi. karakalla 35 yoshida fitna qurboni boidi . tez orada karakallaning oâgay onasini singlisi mezani …

s va bulbullar tilini yedi, baliq va tryufelni ustiga tuz oâmiga marvarid sepdi; uning bir tushlik ovqati 100 ming sestersiydan kam turmas edi. imperator-kohin jamoa g'ashini keltirib oltin iplar bilan tikilgan, qimmatbaho toshlar bilan bezalgan ipak tunika kiyar edi. u aktyor, aravakash va turli firibgarlami oliy davlat mansablariga tayinlab, qullar va ozod qoâyilganlami provinsiya noiblari qildi. barchaning nafratiga sazovoi boâlgan geliogabal 222-yil mart oyida onasi bilan harbiylar tomonidan oldirildi. aqlsiz hukmdorning o'ligi rim koâchalarida ilmoq bilan sudralib, keyin axlatga choâmiltirilib, emiliy koâprigidan tibiga tashlandi. severlar sulolasining so'nggi imperatori aleksandr 235-yil oâidirilganidan soâng qo'shin davlat nazoratidan chiqdi. legionerlar birin-ketin tarixshunoslikda â«askar imperatorilariâ» deb atalgan hukmdorlami taxtga chiqardilar. ular taxtda uzoq oâtira olmadilar. imperator filipp arab (244â249-yillar) davrida 248-yil aprelida abadiy shahar deb atalgan rimning 1000 yilligi hashamatli bayram qilindi. publiy litsiniy valeriyan (253â260- yillar) va uning oâgâli 35 yoshli gallien (253â268-yillar) davrida tushkunlik eng yuqori choâqqisiga chiqib, imperiya amalda bir necha …

27i- yilda u shimoliy italiyaga bostirib kirgan german qabilalari hujumini qaytardi va rim atrofini 18â18 km. uzunlikdagi mustahkam mudofaa istehkomlarini qurishga buyruq berdi. shu yilda imperator dakiya provinsiyasiga safar qilib, imperiyaning dunay chegaralarini barqaror qilishga harakat qildi. palmirada odinatning bevasi zenobiya hukmronlik qilar edi. zenobiya qo'shinlari suriya, falastin, kichik osiyo va mismi nazorat qilar edi. avrelian 272â273-yillarda zenobiya qo'shinlarini tor-mor qilib, sharqiy provinsiyalarda rim hokimiyatini tikladi. u gall imperiyasini ham nisbatan qiynalmay boâysundirdi. shundan soâng rim imperiyasining yaxlitligi tiklandi. hukmdor davlatning iqtisodiy ahvolini yaxshilash uchun pul islohotini oâtkazdi va o'zini ilohiy homiysi sifatida â«yengilmas quyoshâ» xudosini joriy qilib, unga eâtiqod qilishga buyruq berdi (274-yil). avrelianning hokimiyati mutlaq edi. u â«janob va xudoâ» deb ulugianib, â«davlatni qayta tiklovchiâ» unvoniga ega edi. qattiqqoi imperator forslarga qarshi yurish vaqtida uyushtirilgan fitna natijasida 275-yilda oâldirildi. imperiyada yana siyosiy beqarorlik, tartibsizliklar boshlandi. davlat tizimini yemirilishi, ichki oâzaro nizolar, german qabilalari hujumi va iii asrda sharqda …

ill asr oxiriga kelib, kumush denariy mis tanga qiymatiga ega boâlib qoldi. pulning qadrsizlanishi iqtisodiyotga salbiy taâsir ko'rsatdi, savdo- hunarmandchilik tushkunlikka uchradi. yerga ijara haqi keskin oshdi, bu kolonlarni xonavayron bo'lishiga olib keldi. qarz majburiyati oshdi. qullarning soni kamayib ishchi kuchiga bo'lgan ehtiyoj ortdi. provinsiyalarda quyi tabaqa vakillarining qoâzgâolonlari ko'tarildi. jumladan, iii asrning 50-yillarida galliyada dehqonlar va qullar qoâzgâoloni, shimoliy afrikada dehqonlarning qurolli chiqishlari yuz berdi. ill asrning 70â80-yillarida german qabilalarining imperiyaga hujumi kuchaydi. dakiyani gotlar, sarmatlar va markomanlar bosib oldi. imperiyaning shaharlariga tegishli bo'lgan juda ko'p yerlar qarovsiz qoldi. shaharlar savdo-hunarmandchilik markazlari sifatida oâz ahamiyatini yo'qotdi. imperator buyrugâi bilan boâsh yotgan yerlar qoâshni shahar yoki magnatlar mulkiga qoâshib berildi. davlat hokimiyati g'arbiy provinsiyalaming magnatlariga urushda olingan asirlarni ishchi kuchi sifatida ishlatish uchun taqsimlab berdi. bu asirlar kolonlarga aylantirildi. dominat davrida imperiya 235-yilda navbatdagi imperator aleksandr sever oâldirilishi bilan hokimiyat uchun turli daâvogarlar oârtasida kurash boshlanib, bu siyosiy tushkunlik yarim …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "so‘nggi rim imperiyasi"

1555408838_74117.doc soânggi rim imperiyasi reja: 1. soânggi imperiya davri. 2. iii asrda tushkunlik davri.. 3. rim imperiyasining ikkiga boâlinishi. soângi imperiya davri. ill asr tushkunligi kommod oâldirilganidan soâng turli guruhlar o'rtasidagi kurash fuqarolar urushiga olib keldi ( 193â197-yillar ) turli provinsiyalardagi nishonlar oâz nomzodlarini imperator deb eâlon qildilar: suriyada imperator deb legat pestsenniy niger eâlon qilindi, uni sharqdagi provinsiyalar tan oldi; britaniyada, gall zodagonlari ham qoâllab-quwatlagan kladiy olbin, pannoniyada dunay provinsiyalari bilan legat lutsiy septimiy sever hokimiyatini daâvo qildilar. daâvogarlar oârtasidagi kurashda shimoliy afrikada tug'ilgan septimiy gâolib chiqdi va imperatorlik hokimiyatini egalladi ...

DOC format, 59.5 KB. To download "so‘nggi rim imperiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: so‘nggi rim imperiyasi DOC Free download Telegram