umumiy genetika asoslari

PPTX 48 pages 5.7 MB Free download

48 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.7 MB

File type PPTX

Pages 48

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 48

презентация powerpoint «тиббий биология. умумий генетика» фанидан маъруза № 4 умумий генетика асослари маърузачи: максумова мунира абдуганиевна тошкент “toshkent kimyo xalqaro universiteti” kimyo international university in tashkent маърузанинг мақсади ирсият ва ўзгарувчанлик -тирикликнинг асосий хусусияти эканлигини, генетиканинг ривожланиш босқичлари, текшириш усуллари, вазифаси, асосий бўлимларини ва генетиканинг тиббиётдаги аҳамиятини тушунтириш. монодурагай ва дидурагай чатиштиришда белгиларнинг ирсийланиши, мендель қонунлари, доминантликнинг нисбийлиги хамда анализ қилувчи чатиштириш ҳақида маълумот бериш. генларнинг ўзаро таъсири, плейотроп таъсирни, генларнинг экспрессивлиги ва пенетрантлигини тушунтириш. белгилар ажралиши қоидасини бузилишлари, доминантликнинг бошқарилиши ҳақида маълумот бериш. доминантликнинг нисбийлик ҳолатларининг ирсий касалликларнинг олдини олишдаги аҳамиятини тушунтириш. маърузанинг тарбиявий аҳамияти ва вазифалари: генетика тирик организмларнинг энг мухим хоссалари бўлган ирсият ва ўзгарувчанликни ўргатади. барча генетик қонунларнинг ҳамма тирик организмлар шу жумладан одам учун бир хил эканлигини билиш, одамнинг социал (ижтимоий) имкониятлари билан бир қаторда, уларнинг генетик хилма – хиллиги тўғрисида билим ва тушунчаларга эга бўлиш, ирсиятнинг турғунлиги нисбий бўлиб айрим холатларда белгилар кейинги …

2 / 48

усиятлар ҳосил қилиш хоссаси бўлиб, эволюциянинг асосий ҳаракатлантирувчи кучи. барча тирик организмлар учун универсал бўлган ирсият ва ўзгарувчанлик қонуниятларини генетика фани ўрганади. белгиларнинг наслланишида асосий ирсий омил бу днк молекуласидир. ирсий белгилар турғун масалан, англияда граф шрюсберининг 14 авлодида ирсий белги бўлган синдактилия кузатилган. масалан, австралиялик император габсбурглар авлодининг кўпчилигининг пастки лаби пастки жағи олдинга туртиб чиққан бўлган (инбридинг натижаси). . . ирсият ва ўзгарувчанлик тирик организмларнинг фундаментал хоссасидир. ирсиятнинг турғунлиги нисбий бўлиб айрим холатларда белгилар кейинги авлодларда ўзгариши мумкин. ирсиятнинг ўзгарувчанлигини биринчи бўлиб 1901-йили де фриз кўрсатган ўзгарувчанлик одатда ташқи ва ички омиллар таъсирида генотипнинг ёки фенотипнинг ўзгариши хисобига юзага чиқади ирсият ва ўзгарувчанлик бир-бирига узвий боғлик. генетикани ривожланиш этаплари г. мендель т.х.морган классик давр (1900-1930 йй) синтетик давр (1953 – ҳ.в.) неоклассик давр (1930-1953 йй) генетиканинг ривожланиш босқичлари 1. классик давр: (1900-1930) 1865й. г. мендель “ўсимлик гибридлари устида тажриба” мақоласида ирсийланиш қонуниятларини очиб беради, дурагайлаш усулига асос солади; …

3 / 48

ан нурлантириб, ирсиятининг ўзгаришини аниқлади; 1928 й. и.л.стадлер маккажўхорини рентген нури билан нурлантириб, ирсиятининг ўзгаришини аниқлади. 1920 й. н.и.вавилов ирсий ўзгарувчанликнинг гомологик қаторлар қонуниятини яратди ва бу қонун асосида маданий ўсимликларнинг келиб чиқиш ва жойлашиш марказларини аниқлади; 1920-1930 йй. с.с.четвериков эндигина ривожланаётган генетикани эволюцион таълимот билан боғлади. хулоса: ген тўғрисидаги тушунчалар мустахкамланди ва ген таълимоти яратилди. а. с. серебровский (1892 – 1948 гг.) популяция генофонди атамасини киритди геногеографияга асос солди дрозофила пашшасига рентген нурини таъсир эттириб босқичли аллелизм ҳодисасини кузатди н.и. вавилов (1887 - 1943 гг.) ирсий ўзгарувчанликнинг гомологик қаторлар қонуниятини яратди маданий ўсимликларнинг келиб чиқиш ва жойлашиш марказларини аниқлади 2. неоклассицизм (1930-1953) ирсиятни молекулар даражада ўрганишга биринчи бўлиб асос солган олим н.к.колсов ирсий ахборотни ўзида сакловчи ва уни юзага чикарувчи омил оқсил деб ҳисоблайди; 1929 й. а.с.серебровский дрозофила пашшасига рентген нурини таъсир эттириб боскичли аллелизм ҳодисасини кузатди; 1930 йй. с.н.давиденко биринчилардан бўлиб тиббий-генетик маслахат (консультация)га катта эътибор берди ва …

4 / 48

идлардан ташкил топган днк нинг бир бўлаги эканлигини кашф этди; 1956 й. а.коренберг днк синтезида қатнашувчи ферментни, яъни днк полимеразани топди; 1961-1965 йй. генетик код (днк коди) аниқланди; шу йилларда ф.жакоб ва ж.мано оқсил синтезининг бошқарилиши ҳақидаги таълимотни яратдилар; 1970 й. х.темин ва д.балтимор рнк асосида днк молекуласини синтез қиладиган ферментни топишди ва тескари транскрипцияни исботладилар; 1968 йй. келиб одам хромосомаларидаги айрим генларнинг жойлашиши аниқланди; 1968 й. м.ниренберг, р.холли, г.коран - генетик код расшифровкаси 1972 й. г. коран т-рнк нинг функционал генларини тўлиқ кимёвий синтезини тушунтирди. ирсият қонуниятлари ирсий омилнинг (генларнинг) жуфт (аллел) холатда бўлиши қонунияти ирсий омилнинг (генларнинг) нисбатан доимий бўлишлиги қонунияти. белгиларнинг ирсий омиллар (генлар) орқали юзага чиқиши қонунияти белгиларнинг ирсийланиш қонуниятлари иккинчи авлод дурагайларида белгиларнинг ажралиш қонунияти ирсий омилларнинг (генларнинг) мустакил таксимланиши қонунияти биринчи авлод дурагайлар-нинг бир хиллик қонунияти цитогенетик молекуляр генетик дурагайлаш онтогенетик популяцион соматик ҳужайралар генетик усули генетик инженерия дурагай авлодларда ота-она белгиларининг ирсийланиши ўрганилади …

5 / 48

ол, эгизакларнинг икки тури борлигини билмас эди (гарчи унинг даврида шунга ўхшаш фаразлар аллақачон ифодаланган бўлса ҳам): монозиготик (бир хил) эгизаклар бир хил генотипга эга ва гетерозиготали эгизаклар бир хил эмас… соматик ҳужайралар генетик усули. одам ва сичкон соматик хужайраларини бирга ўстирилиб, уларнинг бир-бирига кўшилишидан дурагай хужайралар олинган. шу дурагай хужайраларни ўстиришни давом эттирилганда, улардаги одам хромосомалари секин аста йўк бўла бориб, факат тўккизинчи хромосомагина қолган. шундай хужайрага вирус туширилганда хужайрада вирусга қарши одам интерферони хосил бўлган. бу билан одамнинг тўққизинчи хромосомасида интерферон синтезини бошқарувчи ген жойлашганлиги аниқланган. генетика фанининг вазифалари ирсиятнинг моддий асослари – хромосомалар, генлар, днк ва рнк нинг тузилиши ва функциясини текшириш; одамларда турли ирсий касалликларнинг пайдо бўлишини ўрганиш, уларнинг олдини олиш ва даволашнинг самарали методларини яратиш; экологик муҳит шароитини соғломлаштириш, унинг ирсиятга салбий таъсир этувчи омилларидан организмлар генофондини асраб қолишнинг генетик методларини яратиш; организмлар белги ва хусусиятларининг келгуси авлодларга берилиши ва ривожланиш қонуниятларини аниқлаш; турли физик …

Want to read more?

Download all 48 pages for free via Telegram.

Download full file

About "umumiy genetika asoslari"

презентация powerpoint «тиббий биология. умумий генетика» фанидан маъруза № 4 умумий генетика асослари маърузачи: максумова мунира абдуганиевна тошкент “toshkent kimyo xalqaro universiteti” kimyo international university in tashkent маърузанинг мақсади ирсият ва ўзгарувчанлик -тирикликнинг асосий хусусияти эканлигини, генетиканинг ривожланиш босқичлари, текшириш усуллари, вазифаси, асосий бўлимларини ва генетиканинг тиббиётдаги аҳамиятини тушунтириш. монодурагай ва дидурагай чатиштиришда белгиларнинг ирсийланиши, мендель қонунлари, доминантликнинг нисбийлиги хамда анализ қилувчи чатиштириш ҳақида маълумот бериш. генларнинг ўзаро таъсири, плейотроп таъсирни, генларнинг экспрессивлиги ва пенетрантлигини тушунтириш. белгилар ажралиши қоидасини бузилишлари, доминантликнинг бошқарилиши ҳақида м...

This file contains 48 pages in PPTX format (5.7 MB). To download "umumiy genetika asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: umumiy genetika asoslari PPTX 48 pages Free download Telegram