umumiy genetika asoslari

PPTX 16 pages 1.6 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

19-§. irsiyatning xromosoma nazariyasi umumiy genetika asoslari. genlarning o‘zaro ta’siri. irsiyatning xromosoma nazariyasi. o‘zgaruvchanlik. 1 1906-yilda u. betson va r. pennet xushbo‘y hidli no‘xat o‘simliklarini cha tish tirib, chang donasining shakli va gulning rangi keyingi avlodda mustaqil holda irsiylanmasligini, duragaylarda ota-ona formalarining belgilari takrorlanishini aniqlashdi. avlodlarda belgilarning mustaqil holda irsiylanishi va erkin kombinatsiyalanishi barcha belgilar uchun xos emasligi ma’lum bo‘ldi. tomas morgan va uning shogirdlari mustaqil holda irsiylanmaydigan genlar belgilarining avloddan avlodga o‘tishini o‘rgandilar. agar g. mendel o‘z tajribalarini no‘xat o‘simligida o‘tkazgan bo‘lsa, morgan uchun meva pashshasi drozofi la asosiy obyekt bo‘lib xizmat qildi. drozofi lalar tajriba o‘tkazish uchun juda qu lay obyektdir. chunki ular laboratoriya sharoitida tez ko‘payadi, xromosomalar soni 8 ga teng. genlarning mustaqil kombinatsiyalanishi qonuni o‘rganilayotgan genlar nogomologik xromosomalarda joylashsagina o‘rinli bo‘ladi. genlar soni xromo somalar sonidan ancha ko‘p bo‘lganligi sababli bitta xromosoma da juda ko‘p genlar joylashadi va birikkan holda irsiylanadi. bir xromosomada joylashgan genlar majmuyi …

2 / 16

rsak, birinchi avlod bir xilliligi yuzaga chiqadi, ya’ni kulrang tanali, normal qanotli pashshalar hosil bo‘ladi. agar urg‘ochi digeterozigota pashshani tahliliy duragaylash usulida tekshirsak, avvalgi tajribaga nisbatan boshqacharoq natijani kuzatamiz. bunda 4 xil variantda belgilarga ega bo‘lgan avlod hosil bo‘ladi. lekin g. mendel tajribalarida kuzatilgan 1:1:1:1 nisbatdan farq qilib, ota-onalarinikiga o‘xshagan belgilar ko‘proq (kulrang tanali, uzun qanotli – 41,5%, qora tanali, kalta qanotli – 41,5%), yangi hosil bo‘lgan belgilar esa ancha kam (kulrang tanali, kalta qanotli – 8,5%, qora tanali, normal qanotli – 8,5%) uchraydi. genlar birikishining bu xili chala birikish deb ataladi genlar chala birikishining sababini tushunish uchun jinsiy hujayralarning yetilishida kuzatiladigan meyoz jarayonini eslash kerak. meyoz i ning profazasida muhim jarayon – krossingover kuzatiladi. gomologik xromosomalar konyugatsiyalashib allel genlarning almashinuvi sodir bo‘ladi. natijada gametalarning bir qismi yangi genlar kombinatsiyasiga ega bo‘ladi. shuning uchun yangi avlodda ota-onalarnikidan farq qiluvchi yan gi belgilar kombinatsiyasi vujud ga keladi. krossingover natijasida hosil bo‘lgan …

3 / 16

nazariyasini yaratdi. uning mazmuni quyidagicha: genlar xromosomalarda ma’lum bir chiziqli ketma-ketlikda joylashadi; har bir gen xromosomada o‘z o‘rni (lokus)ga ega; allel genlar gomologik xromosomalarning aynan bir xil lokuslarida joylashadi; bitta xromosomada joylashgan genlar birikish guruhini hosil qilib, birgalikda irsiylanadi; birikish guruhlari soni xromosomalarning gaploid to‘plamiga teng va har bir tur uchun doimiydir. krossingover jarayonida genlarning birikishi buzilishi mumkin, bunda rekombinant xromosomalar hosil bo‘ladi; krossingover chastotasi genlar orasidagi masofaga bog‘liq: masofa qanchalik uzoq bo‘lsa, krossingover shuncha ortadi; rekombinatsiya foizi asosida genlar orasidagi masofa aniqlanadi, bu esa xromosomalar xaritasini tuzishga imkon beradi. bu sohadagi tadqiqot natijalari xromosomaning genetik va sitologik xaritasini yaratish imkonini vujudga keltirdi. ma’lum birikish guruhga kirgan genlarning joylashish tasviri genetik xarita deyiladi. genetik xaritada organizmning har bir birikish guruhi alohida tasvirlanadi va ularda joylashgan genlarning qisqartirilgan nomi beriladi, genlar orasidagi masofa krossingover foizlari natijalariga qarab belgilanadi. savol va topshiriqlar birikkan holda irsiylanish hodisasi dastlab kimlar tomonidan aniqlangan? t.morgan o‘z …

4 / 16

5 / 16

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "umumiy genetika asoslari"

19-§. irsiyatning xromosoma nazariyasi umumiy genetika asoslari. genlarning o‘zaro ta’siri. irsiyatning xromosoma nazariyasi. o‘zgaruvchanlik. 1 1906-yilda u. betson va r. pennet xushbo‘y hidli no‘xat o‘simliklarini cha tish tirib, chang donasining shakli va gulning rangi keyingi avlodda mustaqil holda irsiylanmasligini, duragaylarda ota-ona formalarining belgilari takrorlanishini aniqlashdi. avlodlarda belgilarning mustaqil holda irsiylanishi va erkin kombinatsiyalanishi barcha belgilar uchun xos emasligi ma’lum bo‘ldi. tomas morgan va uning shogirdlari mustaqil holda irsiylanmaydigan genlar belgilarining avloddan avlodga o‘tishini o‘rgandilar. agar g. mendel o‘z tajribalarini no‘xat o‘simligida o‘tkazgan bo‘lsa, morgan uchun meva pashshasi drozofi la asosiy obyekt bo‘lib xizmat qildi. dr...

This file contains 16 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "umumiy genetika asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: umumiy genetika asoslari PPTX 16 pages Free download Telegram