husayn voiz kashifiyning axloqiy qarashlari

PPTX 14 pages 9.3 MB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.3 MB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

презентация powerpoint oriental universiteti tarix fakulteti tarix yònalishi sirtqi 2-kurs 204-guruh talabasi mirfayozova durdonaning uzluksiz ta`lim pedagogikasi fanidan tayyorlagan taqdimoti topshirdi: mirfayozova durdona qabul qildi: mirsagatova nargiza ayy 1 mavzu: husayn voiz kashifiyning axloqiy qarashlari 1.xusayin voiz koshifiyning axloqiy qarashlari. 2.xusayn voiz koshifiyning "futuvvatnomai sultoniy" asarini. 3. xusayin voiz koshifiyning nutq va notiqlik san'ati. reja: xv asrning ikkinchi yarmida xurosonda alisher navoiy atrofida to’plangan alloma, shoir va donishmandlar orasida mashhur va qomusiy talant egalaridan biri voiz koshifiydir. kamoliddan husayn voiz koshifiy tahminan 1440 yillarda xuroson viloyatidagi sabzavor shahrining bayhaq kentida tug‘ilgan, uning ota-onasi, bolaligi haqida hozircha hech qanday aniq ma’lumot yo‘q. bizningcha, u boshlang’ich ma’lumotni sabzavorda olgan. u arab, fors, turkiy tili, matematika, astronomiya, kimyo, musiqa, adabiyot, fiqhdan to‘liq ma’lumotga ega bo‘lgan. yoshligidanoq voizlik - so‘z san’ati bilan shug‘ullangan. koshifiy sabzavorda tez orada ko‘zga ko‘ringan voiz - notiq bo‘lib tanilgan. keyinchalik nishopurda 1455-1468 yillarda esa mashhadda yashab, voizlik qilgan. 1468 …

2 / 14

sarlari bor. husayn voiz koshifiy 1505 yilda xirotda vafot etadi. kamoliddin husayn - allomaning ism-sharifi, voiz (notiq) - laqabi, koshifiy (kashf qilmoq, yaratmoq) - adabiy taxallusidir. husayn voiz koshifiy asarlarini o‘z davrining ilmiy tili - fors tilida yozgan bo‘lib, undan ko‘pgina ilmiy, badiiy tarjima asarlari ham meros qolgan. u falsafa, axloq, tilshunoslik, adabiyotshunoslik, siyosat, tarix, kimyo, astronomiya, matematika, musiqa, voizlik, she’r san’ati, din tarixi, fiqh, tibbiyot kabi fanlarga oid 200 dan ortiq asar yozganligi manbalardan ma’lum. ko¬shifiyning o‘zbekiston fanlar akademiyasi abu rayhon beruniy nomidagi sharqshunoslik va h sulaymonov nomidagi qo‘lyozmalar institutlarida 45 nomdagi asarlarining 197 qo‘lyozma va 75 toshbosma nusxalari saqlanmoqda. bundan tashqari u o‘z davrining ko‘zga ko‘ringan iloxiyotchi olimi bo‘lib, hadisni, qur’oni karimni yoddan bilgan, hatto qur’onga to‘rt kitobdan iborat sharh ham yozgan. koshifiyning "axloqi muhsiniy", "risolai xotamiya", "anvori suxayliy", "futuvvatnomai sultoniy", "tavsiri husayniy", "javohirnoma" kabi undan ortiq asari arab, tatar, eski o‘zbek, o‘rdu, turk, nemis, ingliz, fransuz va …

3 / 14

ta’birlari qazo o‘qi singari bexatar bo‘lardi. uning balog‘atoyotlik hamda fasohatsifatlik kitoblari ko‘p va behisob bo‘lib, ularning ko‘pi oliymaqom amir alisherning atoqli nomi bilan ziynatlangan. amir alisherning inoyati va iltifoti ul janobning hol sahifasiga hamma vaqt tushib turardi..." - deb ta’riflaydi. alisher navoiy "majolis un-nafois" asarining to‘rtinchi majlisida: "mavlono "husayn voiz - "koshifiy" taxallus qilur, savzavorlikdur. yigirma yilga yaqin borkim, shahardadur va mavlono zufunun va rangin va purkor voqe’ bulubtur. on fan bulg‘aykim, dahli bo‘lmagay. xususan va’z, insho va nujumki, aning haqidadur va har qaysida muttayyin va mashhur ishlari bor..." - deb yuksak baholagan. husayn voiz koshifiy xirot madrasalarida talabalarga ta’lim-tarbiya bergan, xuroson shaharlarida axloq-odobdan va’z aytgan. koshifiy o‘z asarlarida ijtimoiy-axloqiy hayot, ma’naviyat masalalariga katta o‘rin ajratadi, siyosat, davlatni boshqarish, shoh bilan fuqarolar o‘rtasidagi munosabat, jamoani idora etish, yetuk insonni tarbiyalash muammolari uning ijodida katta o‘rin egallaydi. ularda insonparvarlik, xalqparvarlik, yuqori ma’naviyatga ega bo‘lish, madaniy yuksalish g‘oyalarini ilgari suradi. uning "axloqi …

4 / 14

hifiy insonni dunyodagi eng yuksak olijanob mavjudot deb biladi. “odam nomi yaxshilik bilan eslash tufayli boqiydir, xayotlik ayyomining hosili yaxshi nom orttirishdir”- deydi. bu voiz koshifiy axloqiy ta’limotining yetakchi g‘oyasidir. u salbiy axloqiy xislatlarni qoralaydi va ularning inson hayotida va jamiyat uchun katta zarar olib kelishini kator hikoyat va rivoyatlar bilan ko‘rsatadi. husayn voiz koshifiy yaxshilik va yomonlik, adolat, vijdon, burch tushunchalari haqida ham atroflicha fikr yuritadi. axloq normasi - insonlarning xulq, fe’l-atvorlarini tartibga solib turuvchi axloqiy talablardir. koshifiy ijobiy xislatlarni kishilarda bo‘lishi shart bo’lgan insoniy fazilat deb tushunadi va sabr, hayo, iffat, pokizalik, sobiqqadamlik, saxiylik, sahovat, rostguylik, shijoat, kamtarlik, hushyorlik, baland himmatlik, diyonatlilik, ahdiga vafolik, andishalilik, izzat-hurmatni bilish, sir yashira olish kabi fazilatlarni birma-bir ta’riflab o‘tadi. ko¬shifiy axloqli inson deganda, ilm-ma’rifatga intiluvchi, haqiqat va adolatni sevuvchi, adolatsizlikka qarshi kurashuvchi, mard, harakatchan, olijanob, sahiy, ochiq qalb insonni tushungan. axloq masalalarini yoritishda koshifiyning "axloqi muxsiniy" (husayn boyqaroning o‘g‘li - abdulmuhsin mirzoga …

5 / 14

oflarni osoyishtalik bilan xal etish zarurligi to‘g‘risidagi fikrlari hozir ham o‘z ahamiyatini saqlab kelmoqda. voiz koshifiy alisher navoiyning ma’naviy davrasida bo’lgan xv asr xuroson va movarounnahr madaniyatining rivojiga katta hissa qo‘shgan hamda o‘z asarlari bilan so‘nggi avlodlarga katta ta’sir ko‘rsatgan mashhur allomalardan bo‘lib tarixda qoldi. u qomusiy ijodi bilan o‘z davri ma’naviy yuksalishi yo‘lida faol xizmat qildi va nafaqat markaziy osiyo, balki bugun sharq umuminsoniy, madaniy boyliklarini kuchaytirishga sezilarli ta’sir ko‘rsatdi. temuriylar davri axloqshunosligida navoiyning nazari tushgan alloma, uning zamondoshi husayn voiz koshifiyning (1440-1505) siymosi alohida diqqatga sazovor. hondamirning ta`rifiga ko`ra, u «ma`qul va mahsus ilmlarning barchasidan to`la naflangan va bahramanddir». koshifiyning axloqshunoslikka doir eng mashxur asari «axloqli muhsiniy»dir. husayn boyqaroning o`g`li, marv hokimi shahzoda muhsin mirzoga bag`ishlangan bu kitobda koshifiy axloqshunoslikning juda ko`p tushunchalariga sharh beradi, ularni jonli, hayotiy misollar, shuningdek, qadimgi hikoyalar asosida talqin etadi. u yahsxilik va yomonlik haqida fikr yuritar ekan, yahsxilikni asosan ezgulik ma`nosida tushunadi. …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "husayn voiz kashifiyning axloqiy qarashlari"

презентация powerpoint oriental universiteti tarix fakulteti tarix yònalishi sirtqi 2-kurs 204-guruh talabasi mirfayozova durdonaning uzluksiz ta`lim pedagogikasi fanidan tayyorlagan taqdimoti topshirdi: mirfayozova durdona qabul qildi: mirsagatova nargiza ayy 1 mavzu: husayn voiz kashifiyning axloqiy qarashlari 1.xusayin voiz koshifiyning axloqiy qarashlari. 2.xusayn voiz koshifiyning "futuvvatnomai sultoniy" asarini. 3. xusayin voiz koshifiyning nutq va notiqlik san'ati. reja: xv asrning ikkinchi yarmida xurosonda alisher navoiy atrofida to’plangan alloma, shoir va donishmandlar orasida mashhur va qomusiy talant egalaridan biri voiz koshifiydir. kamoliddan husayn voiz koshifiy tahminan 1440 yillarda xuroson viloyatidagi sabzavor shahrining bayhaq kentida tug‘ilgan, uning ota-onasi, bolal...

This file contains 14 pages in PPTX format (9.3 MB). To download "husayn voiz kashifiyning axloqiy qarashlari", click the Telegram button on the left.

Tags: husayn voiz kashifiyning axloqi… PPTX 14 pages Free download Telegram