husayn voiz koshifiy

PPTX 15 pages 1009.0 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1009.0 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

презентация powerpoint mavzu: husayn voiz koshifiy notiq va axloq targ‘ibotchisi reja: 1.husayn voiz koshifiy mashhur axloq targ‘ibotchisi va adib. 2.husayn voiz koshifiy - alisher navoiy nigohida. 3. “axloqi muhsiniy”, “futuvvatnomai sultoniy” asarlarida so‘z san’ati va so‘zlovchi madaniyati haqidagi fikr-mulohazalar. kamoliddin husayn voiz koshifiy xv asrda yashab ijod etgan atoqli olim va adib, axloq va ma’rifat targ‘ibotchisidir. uning nomi o‘z zamonidayoq mashhur bo‘lib el og‘ziga tushgan edi. husayn voiz koshifiy taxminan 1440-yillarda sabzavor viloyatining bayhaq nohiyasida tavallud topgan. dastlabki ta’limni o‘z vatanida olgan bo‘lg‘usi olim keyinchalik nishopur, mashhad shaharlarida o‘qishni davom ettirgan. xv asming ulug‘ allomasi hazrat jomiyning nazariga tushgan koshifiy uning tavsiyasi bilan o‘sha davming madaniy markazlaridan bo‘lgan hirot shahriga keladi. husayn voiz koshifiyning ilmiy qiziqishi va salohiyati bag‘oyat keng bo‘lib, u ilmi nujum, tafsir, falsafa, adabiyotshunoslik, tilshunoslik, fiqh bo‘yicha xilma-xil asarlar yozib qoldirgan. uning “axloqi muhsiniy”, “anvori suhayliy”, “risolai xotamiya”, “tafsiri husayniy”, “javohir ut-tafsir”, “futuvvatnomai sultoniy yoxud javonmardlik tariqati”, …

2 / 15

va purkor voqe’ bo‘lubtur. oz fan bo‘lg‘aykim, daxli bo‘lmag‘ay. xususan, va’z, insho va nujumki, aning haqqidur va har qaysida mutaayyin va mashhur ishlari bor”. alisher navoiyning zamondoshi mashhur tarixchi xondamir esa, “habib us-siyar” nomli kitobida voiz koshifiy faoliyati haqida shunday m a’lumot beradi: “voiz nujum ilmi va inshoda o‘z zamonasining yagonasi edi va ko‘p ilmlar bo‘yicha namunalar yaratib, asosli gaplar aytib, haqlida volar qilardi. chiroyli ovoz va dilkash ohangda va’z va nasihatlar bilan shug‘ullanardi”. darhaqiqat, va’z va pandu nasihat so‘zlarini aytib, xalqni to‘g‘ri va haq yo‘lga boshlashda husayn voiz koshifiy o‘z zamonasining yagonasi bo‘lgan. shuning uchun unga “voiz” degan unvon berilgan. o‘rta asrlarda voizlik katta san’at hisoblanardi, ulkan maydonlar, masjid va madrasa sahnalarida odamlar yig‘ilishib, donishmand allomalar, ulamo va davlat arboblarining va’zlarini tinglaganlar. husayn voiz notiq sifatida shu qadar hurmat va e’tiborga sazovor bo‘lganki, buning asosiy sabablaridan biri, avvalo, ovozining yoqimliligi, jozibador ohangi, ichki ruhiy holatni o‘rinli harakatlar bilan ifoda …

3 / 15

hifiyga mahliyo bo‘lib, qatnashishi lozim. adibning “futuvvatnomai sultoniy yoxud javonmardlik tariqati” asari ham uning boshqa asarlari singari asrlar davomida axloq va odob dasturi sifatida insonlar qalbini ezgulik nurlari bilan yoritib kelgan. asarda javonmardlik ilmi qonun-qoidalari va tasavvuf falsafasi haqida qimmatli fikr-mulohazalar ilgari surilgan. “futuvvatnomai sultoniy...”ning oltinchi fasli suhbat odobi masalasiga bag‘ishlangan bo‘lib, unda muallif kattayu kichik - hammaga birdek zarur bo‘lgan nihoyatda ibratli fikrlami bayon etadi: “bilgilki, odamizodning sharafi nutqi bilan va nutq odobiga rioya qilmagan odam bu sharafdan bebahradir. so‘z hamma vaqt savob uchun ishlatilishi, to‘g‘ri va haqqoniy bo‘lishi kerak. agar shunday bo‘lmasa, jim turgan ma’qul”. adib suhbat odobi haqida chuqur fikr-mulohaza yuritar ekan, shayxlar va boshqa martabaga erishgan kishilaming amal qilishi lozim bo‘lgan qoidalami birma-bir ko‘rsatib beradi: “birinchidan, har kimning ahvoliga qarab mutunosib so‘z aytsin. ikkinchidan, dag‘allik qilmasdan, lutf va muloyimlik bilan gapirsin. uchinchidan, gapirayotganda tabassum qilib, ochilib gapirsin. to‘rtinchidan, ovozini baland ko‘tarmasin, eshituvchilarga malol keltirmaydigan qilib gapirsin. …

4 / 15

amlar gapini bo‘ib so‘z qotmasin. sakkizinchidan, ko‘p gapirmasin. chunki ko‘p gapirish aqli noqislik belgisidir. oz bo‘lsa ham, soz gapirishni shior etsin”. koshifiyning o‘ziga xos yana bir jihati u juda kuchli va taʼsirli notiq edi. manbalarda alisher navoiy o‘zi yozgan madhiya yoki marsiyalarini faqat unga o‘qitibgina ko‘ngli taskin topgani haqida maʼlumotlar uchraydi. chunonchi, jomiy vafotiga navoiy yozgan quyidagi marsiya bunga yaqqol isbot bo‘la oladi. «ul jumladin huruf roqimi bu marsiya bilan tarixni aytib, yili oshi tortarda sultoni sohibqiron (husayn bayqaro) oliy majlislarida o‘tkardi va hukm bo‘ldikim, mavlono husayn voiz minbar ustida o‘qidi ...”. yuqorida keltirilgan maʼlumotlardan shunday fikrga kelish mumkinki, voiz koshifiyning nafaqat ilmi, balki uning odobu axloqi ham yuksak darajada bo‘lgani uchun alisher navoiy va husayn bayqarolar uni hurmat va ehtirom qilib, o‘z majlislarida uning vaʼz - nasihatlarini tinglaganlar. bu borada mirsaid sharif roqim: “mavlono kamoliddin husayn ali voiz koshifiy baland ovozda yaxshi vaʼz qilgani uchun olimlar va fozillar o‘zlarining …

5 / 15

ustoz oldida boshqalarni g‘iybat qilmaslik; • o‘tirib turishda hurmat saqlash. 1-topshiriq. husayn voiz koshifiyning nutq odobi haqidagi qarashlarini daftaringizga ko‘chirib yozing va mazmunini izohlang. 2-topshiriq. “axloqi muhsiniy”, “futuvvatnomai sultoniy” ikki asarni birgalikda o‘rganib, so‘z san’ati va so‘zlovchi madaniyatini tahlil qiling va bu tahlil orqali so‘zning ta’sirini va uning axloqiy maqsadlar uchun qanday ishlatilishini aniqlang. 3-topshiriq. navoiy va koshifiyning nafs va ma'naviyatga bo‘lgan qarashlari qanday umumiy xususiyatlarga egaligini asoslab yozing. o‘quvchilar nutqini o‘stirishda va dunyoqarashini kengaytirishda badiiy asarlarning o‘rni nimada? savol va topshiriqlar: 1. husayn voiz koshifiy qayerlarda tahsil olgan, hirotga kelishiga kim sabab bo‘lgan? 2. koshifiy asosan qaysi fanlami chuqur o‘rgangan, uning xalq o‘rtasida mashhur bo‘lgan asarlarining nomlarini ayting. 3. navoiy va koshifiy o‘rtasidagi o‘zaro do‘stlik va ilmiy hamkorlik munosabatlari haqida qanday fikrdasiz? 4. husayn voiz koshifiy va’zlarining shuhrat qozonishiga, asosan, qanday omillar sabab bo‘lgan? 5. “axloqi muhsiniy” asarining g‘oyaviy mazmuni nimalardan iborat? 6. husayn voiz koshifiy notiqlik san’atiga doir …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "husayn voiz koshifiy"

презентация powerpoint mavzu: husayn voiz koshifiy notiq va axloq targ‘ibotchisi reja: 1.husayn voiz koshifiy mashhur axloq targ‘ibotchisi va adib. 2.husayn voiz koshifiy - alisher navoiy nigohida. 3. “axloqi muhsiniy”, “futuvvatnomai sultoniy” asarlarida so‘z san’ati va so‘zlovchi madaniyati haqidagi fikr-mulohazalar. kamoliddin husayn voiz koshifiy xv asrda yashab ijod etgan atoqli olim va adib, axloq va ma’rifat targ‘ibotchisidir. uning nomi o‘z zamonidayoq mashhur bo‘lib el og‘ziga tushgan edi. husayn voiz koshifiy taxminan 1440-yillarda sabzavor viloyatining bayhaq nohiyasida tavallud topgan. dastlabki ta’limni o‘z vatanida olgan bo‘lg‘usi olim keyinchalik nishopur, mashhad shaharlarida o‘qishni davom ettirgan. xv asming ulug‘ allomasi hazrat jomiyning nazariga tushgan koshifiy uning ...

This file contains 15 pages in PPTX format (1009.0 KB). To download "husayn voiz koshifiy", click the Telegram button on the left.

Tags: husayn voiz koshifiy PPTX 15 pages Free download Telegram