ovqat hazm qilish fiziologiyasi

PPTX 22 стр. 2,4 МБ Бесплатная загрузка

22 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 2,4 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 22

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 22

mavzu: ovqat hazm qilish fiziologiyasi. rеja: 1.ovqat hazm qilish a`zolarining tuzilishi 2.og’iz bo’shlig’ining tuzilishi. 3.halqum va qizilo’ngachning tuzilishi. 4.mе'daning tuzilishi. 5.ingichka ichaklarning tuzilishi. 6.yo’g’on ichakning tuzilishi. kirish ovqat hazm qilish fiziologiyasi — inson va hayvon organizmlarida ovqat moddalari qabul qilinganidan boshlab, ular mexanik va kimyoviy usullarda parchalanishi, so‘rilishi va organizm ehtiyojlari uchun o‘zlashtirilishi jarayonlarini o‘rganadigan fan sohasi hisoblanadi. ovqat hazm qilish jarayoni turli bosqichlarda sodir bo‘lib, bunda og‘iz bo‘shlig‘i, qizilo‘ngach, oshqozon, ingichka va yo‘g‘on ichaklar kabi organlar ishtirok etadi. har bir bosqichda o‘ziga xos fiziologik va biokimyoviy jarayonlar ro‘y beradi. odam hazm organlar sistemasida ovqat moddalarining parchalanib shimilishi uchun bir kecha kunduzda o’rtacha 10 l gacha (taxminan 1,5 l so’lak, 2,5 l me’da shirasi, 1 l me’da osti bezi shirasi , 1,2 l jigar o’ti , 2,5 l ichak shiralari va 1,5-2 l iste’mol qilingan suyuqlik) suyuqlik kerak bo’ladi. shira tarkibidagi fermentlar spetsifik xususiyatga ega bo’lib, tananing optimal (qulay) (360-370) …

2 / 22

a seroz qavatlari mezenxima to‘qimasidan rivojlanadi. ovqat hazm qilish kanali pushtada birlamchi ichak nayi shaklida bo‘lib, homilada u og‘iz bo‘shlig‘i, halqum, qizilo‘ngach, me’da va ichaklarga bo‘linadi. hazm tizimi homila hayotining 4-oyidan faoliyat ko‘rsata boshlaydi. bu davrda homila ichagida bargrang mekoniy bo‘lib, uning tarkibiga epiteliy hujayralari, shilliq, o‘t, hamda homila yotgan amnion suyuqligi tarkibidagi moddalar bo‘ladi. homila davrining so‘ngida hazm tizimi yangi tug‘ilgan bolaning hayotiy vazifalarini bajarish qobiliyatiga ega bo‘ladi. birlamchi ichak nayining boshlang‘ich qismidan rivojlanuvchi a’zolar hazm tizimining oldingi uchi ektodermadan taraqqiy etadi. bosh miyaning oldingi qismi tez o‘sishi natijasida peshona bo‘rtig‘i, uning ostida esa botiqlik – og‘iz ko‘rfazi hosil bo‘ladi. og‘iz ko’rfazi chuqurlashib entodermadan hosil bo‘lgan birlamchi ichak nayini oldingi uchiga yaqinlashadi va uni qoplagan ektoderma birlamchi ichak entodermasi bilan qo‘shilib epitelial halqum pardasini hosil qiladi. homila hayotining 3-haftasida bu parda so‘rilib, og‘iz ko‘rfazi birlamchi ichak bo‘shlig‘i bilan qo‘shiladi. og‘iz ko‘rfazi yon va past tomondan i visseral ravoq hosilalari …

3 / 22

ish og’iz tirqishi lablar bilan chegaralanadi. tishlar (dentes) ovqat hazm qilishda ishtirok etib qolmay, odamda so’z bo’g’inlarini hosil qilishda ham qatnashadi. ular yuqori va pastki jag’ning tish katakchalarida milklarning yuqorigi chekkasida joylashadi. tishlar kimyoviy tarkibi va fizik xususiyatlari jihatidan suyaklarga o’xshaydi va ulardan kelib chiqishi bilan farq qiladi. tish uch qismdan: toji, bo’yni va ildizidan iborat. tish toji (corona dentes) og’iz bo’shlig’ida ko’rinib turgan qismi bo’lib, to’rtta yuzasi bor. tilga qaragan yuzasi (facies lingualis), og’iz dahliziga qaragan yuzasi (facies vestibularis) kesuv va kurak tishlarda lablarga qaragan (facies labialis), kichik va katta oziq tishlarda lunjga qaragan (facies buccalis) bo’ladi. tishlarning o’zaro yondoshgan yuzasi (facies contactus) va chaynov yuzasi (facies occlusalis) tafovut qilinadi. ovqat moddalari dastlab og’iz bo’shlig’ida mexanik va ximik o’zgarishlarga duchor bo’ladi. ovqatning tami, sifati uning organizmi uchun zararsizligi og’iz bo’shlig’ida joylashgan sezuvchi nerv oxirlari (retseptorlar) orqali aniqlanadi. organizmga zararli sifatsiz ovqat darxol chiqarib tashlanadi i. p pavlov og’iz bo’shlig’ini …

4 / 22

fosfatlar anionlardan va natriy, kaliy, kalsiy, magniy kationlaridan, hamda temir, mis, nikel va boshqa mikroelementlardan tashkil topgan. so‘lak tarkibidagi organik moddalar asosan oqsillardan iborat. halqum — ogʻiz boʻshligʻini qiziloʻngach bilan tutashtiruvchi meʼda-ichak yoʻlining oldingi qismi; shakli egri naysimon; orqa yuzasiga qarab yassilangan, pastki qismiga qarab toraygan boʻladi. yutinish vazifasini bajaradi va nafas olishda ishtirok etadi. halqum devorlaridan oʻpka, shuningdek, ayrisimon, qalqonsimon bez, qalqon oldi bezlari rivojlanadi. halqumning uznligi 12-14 sm . halqum burun va ogʻiz boʻshligʻining davomi boʻlib, pastdan hiqildoq va yevstaxiy naylari orqali oʻrta quloqdagi nogʻora boʻshligʻi bilan tutashadi. halqumning old devori deyarli yoʻq; halqumdan oldin burun, ogʻiz boʻshligʻi va hiqildoq joylashadi. shuning uchun halqumning yuqorigi — burun yoki burun-halqum qismi, oʻrta — ogiz qismi va pastki — hiqildoq qismi ajratiladi. burun-halqum qismi burun va oʻrta quloq boʻshligʻi bilan; ogʻiz qismi tomoq teshigi orqali ogʻiz boʻshligʻi bilan; hiqildoq qismi esa hiqildoq bilan tutashadi. h.ning hiqildoq qismi hiqildoqning orqa tomonida …

5 / 22

esa kekirdakning parda qismiga tegib turadi. me’da hazm kanalining eng kengaygan qismi bo‘lib, qorin bo‘shlig‘ining yuqori sohasida joylashgan. uning ko‘p qismi chap tomondagi qovurg‘a osti sohasida, oz qismi esa qorin bo‘shlig‘i tepa bo‘lagining o‘rta qismida joylashgan. me’daning shakli nokka yoki laboratoriyadagi retorta idishga o‘xshaydi. o‘rta yoshdagi odamlarda hajmi taxminan 1–3 litr (ba’zida undan ko‘proq) bo‘ladi. me’daning old va orqa devorlari , yuqorida kichik, pastda katta egriliklarni hosil qiladi. me’daning kirish va chiqish qismlari tafovut qilinadi. uning kirish – kardiya qismidagi teshik xi ko‘krak umurtqasi qarshisida bo‘lib, yurakka yaqin joylashgan. me’daning chiqish qismi i bel umurtqasining ro‘parasida, o‘ng tomonda o‘n ikki barmoq ichakka qo‘shilib ketadi. me’daning chiqish qismi ikkiga ajralgan: kengaygan qismi g‘orcha deyilsa, uning teshig, torayib davom etgan joyi kanal bo‘lagi deyiladi. yo‘g‘on ichak ingichka ichakdan keyin boshlanib, orqa chiqarish teshigi bilan tugaydi. yo‘g‘on ichakning uzunligi 1,5–2 m bo‘lsa, diametri ingichka ichak diametridan deyarli ikki baravar katta. shuning uchun ham …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 22 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ovqat hazm qilish fiziologiyasi"

mavzu: ovqat hazm qilish fiziologiyasi. rеja: 1.ovqat hazm qilish a`zolarining tuzilishi 2.og’iz bo’shlig’ining tuzilishi. 3.halqum va qizilo’ngachning tuzilishi. 4.mе'daning tuzilishi. 5.ingichka ichaklarning tuzilishi. 6.yo’g’on ichakning tuzilishi. kirish ovqat hazm qilish fiziologiyasi — inson va hayvon organizmlarida ovqat moddalari qabul qilinganidan boshlab, ular mexanik va kimyoviy usullarda parchalanishi, so‘rilishi va organizm ehtiyojlari uchun o‘zlashtirilishi jarayonlarini o‘rganadigan fan sohasi hisoblanadi. ovqat hazm qilish jarayoni turli bosqichlarda sodir bo‘lib, bunda og‘iz bo‘shlig‘i, qizilo‘ngach, oshqozon, ingichka va yo‘g‘on ichaklar kabi organlar ishtirok etadi. har bir bosqichda o‘ziga xos fiziologik va biokimyoviy jarayonlar ro‘y beradi. odam hazm organlar sistemas...

Этот файл содержит 22 стр. в формате PPTX (2,4 МБ). Чтобы скачать "ovqat hazm qilish fiziologiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ovqat hazm qilish fiziologiyasi PPTX 22 стр. Бесплатная загрузка Telegram