harbiy kommunizm siyosati va uning oqibatlari

DOCX 21 sahifa 53,4 KB Bepul yuklash

21 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 53,4 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 21

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 21

mundarija: kirish i.bob 1. 1 ilk davlatlar paydo bo'lishining ijtimoiy, iqtisodiy va siyosiy asoslari. qadimgi aholi. 1.2 qadimgi baqtriya, xorazm va sug'diyona davlatlari. 1.3 ahamoniylar huqmronligi davrida o'rta osiyo. ii.bob 2.1 aleksandr makedonskiyning harbiy yurishlari va unga qarshi kurash. antik davr davlatlari. 2.2 buyuk ipak yo'li – muloqot va hamkorlik yo'li. kirish xx asr boshlarida rossiyada yuzaga kelgan siyosiy beqarorlik, fuqarolar urushi va inqilobiy silkinishlar natijasida hukumat tepasiga kelgan bolsheviklar mamlakatda yangi iqtisodiy va ijtimoiy tartib o‘rnatishga harakat qilishdi. bu jarayonda 1918–1921-yillar oralig‘ida tatbiq etilgan harbiy kommunizm siyosati rossiya tarixida muhim, ammo bahsli sahifa bo‘lib qolgan. bu siyosat dastlab fuqarolar urushi sharoitida iqtisodiy resurslarni to‘liq safarbar etish va bolsheviklar hokimiyatini saqlab qolish maqsadida joriy etilgan bo‘lsa-da, amalda keng xalq ommasining manfaatlariga zid, majburiy va repressiv uslublarga tayangan edi. harbiy kommunizm siyosatining asosiy belgilari – oziq-ovqat rekwizitsiyasi (ya’ni dehqonlardan mahsulotni majburan tortib olish), sanoatning to‘liq milliylashtirilishi, xususiy mulk huquqining yo‘q qilinishi, …

2 / 21

ilmiy va amaliy ahamiyatga ega. 1. 1 ilk davlatlar paydo bo'lishining ijtimoiy, iqtisodiy va siyosiy asoslari. qadimgi davlat boshqaruvining paydo bo'lishi insoniyat tarixida muhim uvaffaqiyat va sifatiy yangi bosqich bo'ldi. dunyo tarixidagi qadimgi davlatlarning paydo bo'lishi va takomillashuvida o'rta osiyo va unga qo'shni hududlarda yashagan xalqlarning ham hissasi katta bo'ldi. dunyo tarixida shaharlar, siyosiy birlashmalar, uyushmalar, keyinroq esa davlatlarning paydo bo'lishi uzoq davom etgan jarayondir. e.v.rtveladzening fikricha, bu jarayon turli xalqlarda turli yo'llar bilan bo'lib o'tgan. birinchidan, davlatlar paydo bo'lishining osiyocha ishlab chiqarish usuliga asoslangan «sharq yo'li» bo'lib, unda iqtisodiyotning asosini sug'orma dehqonchilik tashkil etgan; dehqonchilik jamoasi jamiyatning birlamchi yacheykasi edi; aholining katta qismini safarbar etish zarauriyati printsipial boshqaruvchilarni taqazo etgan. ishlab chiqarishning osiyocha usuli mil.avv. iv ming yillikdan milodiy i srgacha yirik daryolar vodiylarida joylashgan misr, bobil, xitoy, hindiston, o'rta osiyo kabi hududlarda yoyilgan. davlat tuzilmasining ikkinchi, «yevropacha yo'li» yevropa hududida mil.avv. v asrdan boshlab milodiy iii asrgacha qadimgi …

3 / 21

n bahslar sabab bo'lib kelmoqda. bu o'rinda ushbu jarayonga asosiy turtki bo'lib yanada jadallashtirgan omillarni aniqlash nihoyatda muhimdir. bronza davridayoq sun'iy sug'orishga asoslangan dehqonchilik o'rta osiyo xo'jaligining asosini tashkil etgan. sug'orma dehqonchilikning yuqori unumdor shakllari jamiyatda hal qiluvchi o'zgarishlarga olib keldi. xususan, dehqonchilik rivoji natijasida qo'shimcha mahsulot va hususiy mulk ko'rinishlari paydo bo'ldi. o'rta osiyoda ilk davlat uyushmalari sun'yi sug'orish birlamchi qulay bo'lgan amudaryo (yuqori, o'rta, quyi) oqimlari bo'ylarida, murg'ob vohasida, zarafshon va qashqadaryo vohalarida shakllanib rivojlanadi. bunday holatni dunyo tarixidagi dastlabki davlatlar – misr (nil) va mesopotamiya (dojla va frot) misolida ham kuzatishimiz mumkin. yuqorida ta'kidlaganimizdek, dastlabki yirik shahar markazlarining paydo bo'lish muammolari davlatlar paydo bo'lishi masalalari bilan uzviy bog'liq muammo hisoblanadi. ta'kidlash joizki, bizga qadar yetib kelgan yozma manbalar o'rta osiyo hududlarida ilk davlatlar paydo bo'lishi haqida nisbatan aniq ma'lumotlar bermaydi. bu o'rinda arxeologik ma'lumotlarning ahamiyati beqiyosdir. jamiyat hayotida metallning keng yoyilishi – dastlabki shaharlar va davlatchilikning asosiy …

4 / 21

payishiga turtki bo'ldi. ilk davlatlarning paydo bo'lishida ilk shaharlardagi o'zaro ayirboshlar, savdo-sotiq va madaniy aloqalarning ham ahamiyati nihoyatda katta bo'lgan. so'nggi bronza davriga kelib shimoldagi ko'chmanchi chorvador qabilalar va janubdagi o'troq dehqonchilik aholisi o'rtasida o'zaro mol ayrboshlash va madaniy aloqalar yanada jadallashadi. janubiy va shimoliy hududlaridan topilgan topilmalardagi juda ko'pgina o'xshashliklar bu hududlar o'rtasidagi o'zaro iqtisodiy va madaniy aloqalardan, qadimgi yo'llarning taraqqiy etganligidan dalolat beradiki, bu jarayonlar ham dastlabki shaharlar bilan birga ilk davlatchilikning asosiy omillarilan hisobalanadi. ko'pchilik tadqiqotchilarning fikrlariga qaraganda, o'rta osiyoda eng qadimgi davlatlarning shakllanish jarayoni dehqon-chorvachilik iqtisodiyoti, ixtisoslashgan hunarmandchilik va shahar markazlarining paydo bo'lishi bilan uzviy bog'liqdir. hozirgi kunga qadar olib borilgan arxeologik tadqiqotlar natijalari bu hududlarda ilk temir davridagi ijtimoiy-siyosiy rivojlanishning ayrim muhim masalalarini yangi asosda izohlashga imkoniyat yaratadi. ammo, shunga qaramasdan bu masala to'liq yechimini topmagan bo'lib, xususan, o'rta osiyo qadimgi davlatlari tipologiyasi va xronologiyasi, davlatchilik taraqqiyotida ilk shaharlarning ahamiyati muammosi shular jumlaschidandir. xix asrning …

5 / 21

'linib ketishiga olib keladi. bunday sharoitda chorvador aholining ma'lum bir qismi xo'jalikning yarim o'troq va chorvachilik shakliga o'tishga majbur bo'ladilar. shuning uchun ham o'rta osiyodagi mill.avv.vi-iv asrlarga oid ko'chmanchilar yodgorliklari o'troq aholi hududlari chegaralarida (orolbo'yi, shimoliy turkmaniston, zarafshonning quyi oqimi, pomir va boshq.)joylashganligi tasodifiy hol emas. aholi aralash joylashuvi hududlarida o'troq viloyatlar siyosiy uyushmalarining shakllanishiga turtki bo'lgan omillardan biri - o'rta osiyoning janubidagi dasht hududlarda joylashgan ko'chmanchi qabilalar hujumi xavfli edi. mil.avv.vii-vi asrlarga kelib bunday hujumlar tez-tez bo'lishi muqarrar edi. chunki, o'rta osiyoning ko'pgina tog' va dasht hududlarida yilqichilik keng tarqalib, ko'chmanchilarning o'zlari esa katta jangovar uvaffaqiyatlarga erishib, jiddiy xavf tug'dira boshlaydilar. mil.avv. 1. 2 qadimgi baqtriya, xorazm va sug'diyona davlatlari hozirgi afg'onistonning shimoli-sharqi, o'zbekistonning janubi va tojikistonning janubi-g'arbida joylashgan hududlar turli yozma manbalarda bahdi, baqtrish, baqtriyona, baqtriya, baxli, baxlika, tuxolo kabi nomlar bilan eslatib o'tiladi. zamonaviy adabiyotlarda uni baqtriya deb atash e'tirof etilgan (“shohnoma”da baxtar zamin, qadimgi turkiylarda bahodirlar …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 21 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"harbiy kommunizm siyosati va uning oqibatlari" haqida

mundarija: kirish i.bob 1. 1 ilk davlatlar paydo bo'lishining ijtimoiy, iqtisodiy va siyosiy asoslari. qadimgi aholi. 1.2 qadimgi baqtriya, xorazm va sug'diyona davlatlari. 1.3 ahamoniylar huqmronligi davrida o'rta osiyo. ii.bob 2.1 aleksandr makedonskiyning harbiy yurishlari va unga qarshi kurash. antik davr davlatlari. 2.2 buyuk ipak yo'li – muloqot va hamkorlik yo'li. kirish xx asr boshlarida rossiyada yuzaga kelgan siyosiy beqarorlik, fuqarolar urushi va inqilobiy silkinishlar natijasida hukumat tepasiga kelgan bolsheviklar mamlakatda yangi iqtisodiy va ijtimoiy tartib o‘rnatishga harakat qilishdi. bu jarayonda 1918–1921-yillar oralig‘ida tatbiq etilgan harbiy kommunizm siyosati rossiya tarixida muhim, ammo bahsli sahifa bo‘lib qolgan. bu siyosat dastlab fuqarolar urushi sharoitida iqt...

Bu fayl DOCX formatida 21 sahifadan iborat (53,4 KB). "harbiy kommunizm siyosati va uning oqibatlari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: harbiy kommunizm siyosati va un… DOCX 21 sahifa Bepul yuklash Telegram