biokimyo fanining tarixi

PPTX 9 sahifa 421,3 KB Bepul yuklash

9 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 421,3 KB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 9

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 9

fan rivojlanishiga o’zbekiston olimlarining qo’shgan xissalari fan rivojlanishiga o’zbekiston olimlarining qo’shgan xissalari zamonaviy biokimyo fan sifatida faqat xix asr oxiri va xx asr boshlarida shakllana boshladi. biroq eng qadimgi davrlardanoq odamlar biokimyoviy jarayonlarga asoslangan non pishirish, pishloq tayyorlash, vino va pivo tayyorlash, terini oshlash va boshqa xil texnologik ishlab chiqarish jarayonlarini bilishgan. o‘ninchi asrning mutafakkir olimi abu ali ibn sino o‘zining mashhur “tib qonunlari” nomli kitobida ko‘plab dorivor moddalar, ularning ta’sir etish yo‘l-yo‘riqlari haqidagi ma’lumotlar batafsil tavsiflab berilgan edi. o‘rta asrlarda yevropada alkimyogarlar davrida bu fanga oid dastlabki bilimlar shakllana boshlandi. lekin alkimyogarlar tomonidan olingan ma’lumotlarni shu davrda hukm surgan noto‘g‘ri talqin qilish asosidagi umumlashtirish va tushunchalardan ajratish qiyin edi. keyinchalik, ya’ni xvi-xvii asrlarga kelib kimyoda yangi yatrokimyo (yunoncha, “yatros” ‒ “tabib”, “hakim”) yo‘nalishi maydonga keldi. bu yo‘nalish vakili nemis vrach-tabiatshunosi t.paratsels bo‘lib, u kimyoning meditsina bilan o‘zaro bog‘liqligi g‘oyasini ilgari surdi. u odamlarning hayot faoliyati kimyoviy jarayonlarga asoslanganligini va …

2 / 9

hini izohlashi) fanning rivojlanishida ijobiy rol o‘ynadi, chunki bu narsa kimyoda eksperimental yo‘nalishni rivojlantirishga sababchi bo‘ldi. ushbu nazariyaning rad etilishi fanda m.v.lomonosov va a.lavuazyelar tomonidan materiyaning (moddalar og‘irligining) saqlanish qonunini kashf etilishi va tasdiqlanishi bilan bog‘liq. bundan tashqari, a.lavuazye nafas olishda, shuningdek, organik moddalarning yonishi jarayonida kislorodning yutilishi va karbonat angidridning chiqarilishini isbotlab berdi. rus olimi k.s.kirxgof (1814) arpa maysasi ekstrakti kraxmalni shakarga aylanishini ta’minlovchi fermentativ jarayonni fanga ma’lum qildi. mixail lomonosov rus tabiatshunosi jahon kimyogar olimlari qatorida o‘zbekistonlik kimyogar olimlar ham kimyo fani va sanoatining rivojlanishiga o‘z hissalarini qo‘shib kelmoqdalar. o‘zbekiston fanlar akademiyasining umumiy va anorganik kimyo instituti, polimerlar kimyosi va fizikasi instituti, bioorganik kimyo instituti, o‘simlik moddalari kimyosi instituti hamda bir qator ilmiy tadqiqot laboratoriyalarida, oliy o‘quv yurtlarining kimyo fakultetlari va kafedralarida kimyo sohasining turli yo‘nalishlari bo‘yicha ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda. o.s. sodiqov(1913–1987). o‘zfa akademigi, kimyo fanlari doktori, professor. 600 dan ortiq ilmiy maqolalari, 100 dan ortiq ixtirolari …

3 / 9

ik mod- dalari kimyosi institutiga asos solgan va o‘simlik moddalari kimyosi maktabini yaratgan. o‘zbekiston- da uchraydigan 3600 dan ortiq o‘simlikda 2000 dan ortiq alkaloidlarni aniqlagan. s.y. yunusov (1909–1991). n.a. parpiyev (1931). o‘zfa akademigi, kimyo fanlari doktori, professor. o‘zbekistonda xizmat ko‘rsatgan fan arbobi. 700 dan ortiq maqola, 11 ta monografiya, 22 ta mualliflik guvohnomasi, 3 ta darslik muallifi. ilmiy ishlari koordinatsion birikmalar stereokimyosi, ular ning tuzilishiga bag‘ishlangan. molibden, reniy,volfram va simobni aniqlash hamda yuqori darajada toza molibden olish - ning termik usulini ishlab chiqqan. n.a. parpiyev (1931). yolqin to‘raqulov — o‘zbekiston fan arbobi, taniqli biokimyogar olim, biologiya fanlari doktori, professor. u biokimyo sohasida muhim ilmiy izlanishlar olib borgan va o‘zbekistonda bu fanning rivojiga katta hissa qo‘shgan. quyida uning biokimyo faniga qo‘shgan asosiy hissalari keltirilgan: oziq-ovqat va fermentativ biokimyo yo‘nalishlari:yolqin to‘raqulov oziq-ovqat mahsulotlari tarkibidagi biologik faol moddalar va ularning inson organizmiga ta’sirini chuqur o‘rgangan. ayniqsa, fermentlar ishtirokidagi biokimyoviy jarayonlar va ularning texnologik …

4 / 9

kimyoviy tahliliy usullar va diagnostika sohasidagi ishlari ancha muhim va chuqur ilmiy asosga ega. quyida u bu yo‘nalishda qilgan ishlarga aniqroq to‘xtalaman:---1. biokimyoviy markerlar asosida kasalliklarni aniqlash:yolqin to‘raqulov yurak, jigar va buyrak kasalliklarini erta aniqlash uchun biokimyoviy markerlar (masalan, alt, ast, kreatinin, karbamid, ldh, glukoza, xolesterin va boshqalar) asosida samarali diagnostika tizimlarini ishlab chiqqan.u bu markerlarning o‘zaro nisbatlari, ularning fermentativ faolligi va patologik holatlarda qanday o‘zgarishini chuqur tahlil qilgan. ayniqsa, yurak infarkti va gepatitlar kabi kasalliklarda fermentlar darajasidagi o‘zgarishlar diagnostik qiymatiga alohida e’tibor bergan. yolqin xolmatov to'raqulov a.p. ibragimov — o‘zbekiston faniga, xususan, biokimyo sohasiga katta hissa qo‘shgan olimlardan biri hisoblanadi. uning ishlari asosan o‘simlik biokimyosi, enzimologiya, hamda metabolik jarayonlarni chuqur o‘rganishga bag‘ishlangan. oziq-ovqat biokimyosi sohasidagi ishlari: ibragimov oziq-ovqat mahsulotlarining kimyoviy tarkibi, ularning fermentatsiyasi va biologik faol moddalar bilan boyitilishi bo‘yicha tadqiqotlar olib borgan. fermentlar va ularning faoliyati: u o‘z ishlarida fermentlarning metabolizm jarayonlaridagi rolini o‘rgangan, bu orqali turli kasalliklarning …

5 / 9

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 9 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"biokimyo fanining tarixi" haqida

fan rivojlanishiga o’zbekiston olimlarining qo’shgan xissalari fan rivojlanishiga o’zbekiston olimlarining qo’shgan xissalari zamonaviy biokimyo fan sifatida faqat xix asr oxiri va xx asr boshlarida shakllana boshladi. biroq eng qadimgi davrlardanoq odamlar biokimyoviy jarayonlarga asoslangan non pishirish, pishloq tayyorlash, vino va pivo tayyorlash, terini oshlash va boshqa xil texnologik ishlab chiqarish jarayonlarini bilishgan. o‘ninchi asrning mutafakkir olimi abu ali ibn sino o‘zining mashhur “tib qonunlari” nomli kitobida ko‘plab dorivor moddalar, ularning ta’sir etish yo‘l-yo‘riqlari haqidagi ma’lumotlar batafsil tavsiflab berilgan edi. o‘rta asrlarda yevropada alkimyogarlar davrida bu fanga oid dastlabki bilimlar shakllana boshlandi. lekin alkimyogarlar tomonidan olingan ma’lumotl...

Bu fayl PPTX formatida 9 sahifadan iborat (421,3 KB). "biokimyo fanining tarixi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: biokimyo fanining tarixi PPTX 9 sahifa Bepul yuklash Telegram