biokimyo fanining predmeti, rivojlanish tarixi va istiqbollari

PPTX 54 pages 2.9 MB Free download

54 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.9 MB

File type PPTX

Pages 54

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 54

slayd 1 reja: 1. biologik kimyo fanining ahamiyati va boshqa fanlar bilan bog`liqligi. 2. biokimyo fanining rivojlaninsh tarixi. 3.o’zbekistonda biokimyo fani rivojlanishi. 4.tadqiqot yo’nalishlari. 5. biokimyo fanining bo’limlari biokimyo fanining maqsadi fanning maqsadi to`qima va a’zolarda, hujayra hamda uning tarkibiy tuzilmalari (strukturalar)dagi doimiy modda va energiya almashinuvini o`rganishdan iborat bo`lib, organizmda tinimsiz o`zgarib, yangilanib turadigan oqsillar, nuklein kislotalar, uglevodlar, lipidlar, vitaminlar hamda anorganik birikmalarning kimyoviy tuzilishlari, xossalari, ularni organizm qismlarida, jumladan, hujayra va uning elementlarida tarqalishi, joylashishini tadqiq qilish bilan shug`ullanadi. o’zbekiston respublikasi hukumati fanlar - biokimyo, shuningdek biotexnologiya, mikrobiologiya, virusologiya sohalarining rivojlanishiga katta ahamiyat bermoqda. jumladan, o’zbekiston respublikasi prezidenti sh.m.mirziyoyevning 2017-yil fevral oyida akademiklar bilan bo’lib o’tgan uchrashuvida bu sohalami rivojlantirish kerakligi alohida ta’kidlab o’tildi. biologik kimyo, ya’ni biokimyo biologiya fanining eng muhim sohalaridan biri bo’lib, u tirik organizmlar qanday kimyoviy moddalardan tashkil topganligini va ular hayotiy jarayonlarda qanday o’zgarishini tekshiradi. biokimyo biologiya bilan kimyoni bir-biriga bog’lovchi oraliq fan …

2 / 54

ika, radiobiologiya, molekulyar biologiya biotexnologiya sitologiya mikrobiologiya hamda boshqa fanlaming yutuqlaridan foydalanadi. bu esa o’z navbatida umumbiologik muammolarni majmuali ravishda hal qilishga imkon beradi. biologik kimyo fanining boshqa fanlar bilan bog`liqligi. biologik kimyoning kimyo fanlari bilan umumiy o`xshashlik tomonlari bor. bu ayniqsa, ularning tabiiy moddalarni o`rganishda qo`llaniladigan usullari uchun taalluqlidir. ammo biologik kimyo va kimyo fanlari oldidagi vazifalari turlichadir. organik va fizik kimyo fanlarini ko`proq kimyoviy birikmalarning tuzilishi va xossalari, masalan ularning elektron strukturalari, bog`lanish tabiati va hosil bo`lish mexanizmi, izomeriyasi, konformasiyasi va boshqalar qiziqtiradi. biologik kimyo uchun esa barcha kimyoviy moddalarning biologik (funksional) vazifalari va tirik organizmdagi fizik-kimyoviy jarayonlarni kechishi, shuningdek turli kasalliklarda bu vazifalarning buzilish mexanizmlarini tushunish asosiy vazifa hisoblanadi. antuan loran lavuaze inson o’zining amaliy faoliyatida xilma-xil oziq-ovqat tayyorlashda, turli xil ichimliklar tayyorlashda, teri oshlash va boshqalarda qadim zamonlardan biokimyoviy jarayonlardan foydalanib kelgan. biroq faqat xix asrda biokimyo alohida fan sifatida vujudga keldi. 1814 yilda peterburg universitetining …

3 / 54

lardagi oʻzgarishlarni tadqiq qilishga asoslandi. xususan 19-asrning 4-choragida yogʻlar, nukleoproteidlar va oqsillarning tuzilishi ustida emil fisher, butlerov, kosell, fridrix misher va boshqa tomonidan olib borilgan tadqiqotlar hujayralarning tarkibiy qismlarini va almashinuv jarayonida ularning ahamiyatini aniqlash imkonini berdi. murakkab birikmalarning, ayniqsa, oqsillaming kimyoviy tuzilishini aniqlashda nemis olimi e.fisherning (1852— 1919) ishlari alohida ahamiyatga ega. u uglevodlar, yog’lar, oqsillarning struktura tuzilishini aniqlash ustida ko’pgina ishlar qildi. aminokislotalar bir-biri bilan peptid bog’lar orqali birikishini juda ko’p tajribalarda aniqladi. fisher sun’iy yo’l bilan bir qator polipeptidlarni sintezlab oldi e.fisherning tadqiqotlari 1875 yil - fenilgidrazinning sintezi, 1882 yil - purin birikmalarining tuzilishini o'rganish, 1884 yildan - uglevodlarni keng ko'lamli o'rganish, tarkibi va tuzilishini aniqlash, nomenklaturani ishlab chiqish. 1890 yil - uzum va meva shakarining sintezi 1894 yil - kimyoviy birikmalarni sintez qilish uchun fermentlardan foydalanish 1899 yildan - oqsillar kimyosi bo'yicha tadqiqotlar 1901 yil - aminokislotalarni tahlil qilish uchun efir usulini ishlab chiqish, valin, prolin …

4 / 54

ilar. bax nafas olish kimyosiga oid muhim tadqiqotlar olib borib, o’zining bir qancha asarlarida tirik organizmlar tarkibidagi organik moddalarning oksidlanishida hamda nafas olish jarayonlarida erkin kislorod ishtirok etishini isbotlab berdi. palladin esa organizmlardagi oksidlanish-qaytarilish reaksiyalarining mohiyatini aniqladi, nafas olish jarayonida suv ishtirok etishini isbotladi hamda biologik oksidlanish jarayonida asosiy reaksiya hisoblangan vodorodning ko’chishini kashf etdi libix, yustus fon biokimyoning yirik namoyandalaridan biri a.n.belozyorskiydir (1905— 1972). biokimyoning eng muhim sohalaridan biri bo’lgan nuklein kislotalar biokimyosining rivojlanishi uning nomi bilan bog’liq, o’simliklar olaraida dnk mavjudligini aniqladi va shu bilan barcha hayvonlar, o'simliklar, mikroorganizmlar yadrosining kimyoviy tuzilishi bir-birinikiga o’xshashligini isbotlab berdi. akademik v. a. engelgard biokimyoning muhim sohalaridan biri bo’lgan bioenergetikaga asos solgan olimdir. u 1930 yilda oksidlanish bilan bog’liq bo’lgan fosforlanish jarayonini kashf etdi. keyinchalik esa atf (adenozintrifosfat kislota) barcha tirik organizmlami energiya bilan ta’minlovchi universal birikma ekanligini isbotladi. respublikamizda biokimyo keng ko’lamda rivojlanib bormoqda. bu sohada bevosita katta xizmat qilgan olimlardan …

5 / 54

bag’ishlangan. qalqonsimon bez kasalliklarida radioaktiv yod yordamida o’tkazilgan klinik-biokimyoviy ishlari uchun nufuzli davlat mukofotiga sazovor bo’lgan. o’zbekistonda xizmat ko’rsatgan fan arbobi, professor d.n.sohibov respublikamizning birinchi kimyogar olimlaridandir. olimning ilmiy ishlari asosan ilon zaharidan turli biologik faol moddalar ajratib olish, ularning organizmga ta’sir etish mexanizmini o’rganishga bag’ishlangan. a.a.imomaliyevning ilmiy ishlari o’simliklar defoliatsiyasi va o’simliklarda meva shakllanishi va to’kilishi fiziologiyasi, g’o’zada hosil to’planishi, oziqlanish jarayonlari, paxta tolasi sifatini oshirish, paxtachilikda defoliantlar, gerbitsidlar, o’sishni boshqaradigan kimyoviy moddalarni qo’llash va nazariy asoslash masalalariga bag’ishlangan. o’zbekistonning paxtachilikda erishgan ilmiy va xo’jalik yutuqlarini ko’pgina xorijiy mamlakatlarda taqdim etgan. beruniy nomidagi o’zbekiston davlat mukofoti laureati (1985). j.x.xamidovning ilmiy ishlari endokrin sistemasi organlarining nurlanish kasalligiga bag’ishlangan. uning rahbarligida tireoid gormonlar faolligini genetik boshqarish mexanizmi ishlab chiqilgan, radioaktiv nurlarning kichik dozada rivojlanayotgan organizmda qalqonsimon bez funksiyasini oshirishi aniqlangan. a.p. ibroximovning ilmiy ishlari “g’o’za turlari va navlarida oqsil va nuklein kislotalar biosintezining molekulyar - genetik xususiyatlari, g’o’za vertitsilyoz viltga chidamliligini …

Want to read more?

Download all 54 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biokimyo fanining predmeti, rivojlanish tarixi va istiqbollari"

slayd 1 reja: 1. biologik kimyo fanining ahamiyati va boshqa fanlar bilan bog`liqligi. 2. biokimyo fanining rivojlaninsh tarixi. 3.o’zbekistonda biokimyo fani rivojlanishi. 4.tadqiqot yo’nalishlari. 5. biokimyo fanining bo’limlari biokimyo fanining maqsadi fanning maqsadi to`qima va a’zolarda, hujayra hamda uning tarkibiy tuzilmalari (strukturalar)dagi doimiy modda va energiya almashinuvini o`rganishdan iborat bo`lib, organizmda tinimsiz o`zgarib, yangilanib turadigan oqsillar, nuklein kislotalar, uglevodlar, lipidlar, vitaminlar hamda anorganik birikmalarning kimyoviy tuzilishlari, xossalari, ularni organizm qismlarida, jumladan, hujayra va uning elementlarida tarqalishi, joylashishini tadqiq qilish bilan shug`ullanadi. o’zbekiston respublikasi hukumati fanlar - biokimyo, shuningdek biote...

This file contains 54 pages in PPTX format (2.9 MB). To download "biokimyo fanining predmeti, rivojlanish tarixi va istiqbollari", click the Telegram button on the left.

Tags: biokimyo fanining predmeti, riv… PPTX 54 pages Free download Telegram