jigar haqida biokimyo fanining tavsifasi

PPTX 24 pages 1.6 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

osiyo xalqaro universiteti tibbiyot fakulteti 38-dav-23 guruh musurmonov xo’jamurod fan; biokimyo. o’qituvchi; boltayeva sh mavzu; jigarda garmonlarni zararsizlantirilishi,klinik ahamiyati. reja; 1. jigar uning inson organizimdagi vazifalari va ahamiyati. 2. jigar metobolizmdagi ahamyati 3. jigar kasalliklari jigar toksik moddalar, zaharlarni va boshqa zaharli moddalardan qonni tozalash, filtr vazifasini bajaradigan eng muhim ichki organ hisoblanadi. u inson organizmidagi eng kata bez bo’lib, protein, yog’ va uglevod almashinuvi bilan bevosita shug’ullanadi. detoksifikatsiya, qon, ovqat hazm qilish va chiqarilishiga javob beradi. ushbu organ bo’lmasa inson tanasi ishlamaydi. shu sababli tabiatni ifloslanishini oldini olish, atrof-muhit salbiy ta’sirlari tufayli organizm zararlanishini oldini olish zarur. atrof — muhitning antropogen omil ta’sirida ifloslanishi bugungi kundagi eng dolzarb muammolardan biri hisoblanadi. bu o’z navbatida inson organizmiga jiddiy ta’sir qiladi hozirgi kunda tobora avj olgan ifloslanishlar butun dunyoda har hil kasalliklarni keltirib chiqarishda asosiy omil bo’lib kelmoqda. birgina o’zbekiston misolida qaraydigan bo’lsak, atmosferaning 40 % gacha bo’lgan qismii zaharli gazlar …

2 / 24

lar va sutemizuvchilarga nisbatan kattaroq. jigar shakli hayvonlarning gavda tuzilishiga ham bog’liq. jigar organizmdagi eng yirik bez (1200–2200). rangi qizg’ish-qo’ng’ir rang bo’lib, katta o’ng bo’lagi kichikroq chap bo’lagidan farq qiladi. jigar ko’plab alohida hujayralardan — gepototsitlardan tashkil topgan. gepototsitlarning o’rtasida o’t yo’llarining boshlang’ich qismi bo’lgan o’t kanalchalar joylashgan. gepototsitlar ko’p burchakli (poligonal) shakldagi yirik hujayralar (20–25 mkm) bo’ladi. jigar hujayra elementlarining 60 % tashkil qiladi va a’zoning ko’pchilik asosiy vazifasini bajaradi. har bir bunday hujayra — kichik «kimyoviy laboratoriya» bo’lib, u organizmga tushuvchi barcha zararli moddalarni va zaharlarni zararsizlantiradi. jigarning maxsus yulduzchasimon hujayralari fagositlarga va antitelalar hosil qilishga qodir. jigar qonni yig’ib tura oladi, embryonal rivojlanishda qon elementlari va gemoglobin hosil qilishda ham ishtirok etadi. organizmdagi qonning 1/5 qismi jigar tomirlariga sig’ishi mumkin. qondagi ortiqcha suv qisman jigardan ajalib chiqib, o’t va limfa hosil bo’lishiga ketadi jigar o’tni uzluksiz ishlab o’zining o’t yo’li orqali chiqaradi. o’n ikki barmoqli o’t kirish …

3 / 24

igar to’qimasi o’rnini biriktiruvchi to’qima tolalari bilan almashtirilishi. har qanday jarohatni tuzatishda bo’lgani kabi, jigardagi shikastlanish joyida ham chandiq paydo bo’ladi. u kollogen, elastin va odatda hujayralararo bo’shliqda joylashadigan boshqa moddalarga boy bo’lgan mustahkam to’qimadan iborat. chandiq to’qima yangi nobud bo’lgan jigar hujayralarining vazifalarini bajara olmaydi. fibroz jarayoni tez bo’lishi va juda uzoq vaqtgacha cho’zilishi mumkin. fibrozning yakuniy natijasi sirrozdir. shikastlanishlardan eng ko’p uchraydigani gepatitdir. gepatit — bu jigar hujayralarining yallig’lanishi. yallig’lanish — bu organizmning shikastlanishiga bo’lgan universal reaksiyadir. bunda organism zararlangan xududni cheklashga va potogen bakteriyalar kabi kasalliklarning sababchilarini yo’q qilishga intiladi. gepatit o’tkir va surunkali ko’rinishda bo’lishi mumkin. o’tkir gepatit tezda yuzaga keladigan yallig’lanish, agar ta’sir qiluvchi salbiy omil bartaraf etilsa, oqibatlarsiz tuzalib ketishi mumkin. agar yallig’lanish jarayoni 6 oy yoki undan ko’proq vaqtga cho’zilsa va surunkali shaklga o’tsa, unda o’lik gapatotsitlar o’rnida asta sekin fibroz paydo bo’lishi boshlaydi. uglevod almashinuvi jarayonida jigar galaktoza va fruktozadan glyukoza hosil …

4 / 24

rganizmda hosil bo'lgan oqsil birikmalarining yarmidan ko'pi jigarda miqdoriy va sifat o'zgarishlariga uchraydi. shuning uchun uning normal ishi boshqa tizimlar va organlarning bir xil ishlashini belgilaydi. jigar kasalligi tufayli oqsillar va inson tanasining himoya funktsiyasi uchun mas'ul bo'lgan boshqa moddalarning sintezi darajasi pasayadi. ushbu organ tomonidan bajariladigan vazifalar orasida bu, ehtimol, eng muhimi. bu erda qon ta'minoti maxsus anatomiya tufayli noyobdir, chunki qon bu erga to'g'ridan-to'g'ri vena va arteriyadan keladi. jigar to'siqni funktsiyasi toksik va kimyoviy moddalarning zararli ta'sirini cheklaydi. bu fermentlar tomonidan amalga oshiriladigan bir nechta biokimyoviy jarayonlar (suvda erishi, glyukuron kislotasi va taurin tomonidan xavfli birikmalarning oksidlanishi va parchalanishi) bilan bog'liq. agar tanada jiddiy zaharlanish rivojlansa, jigarda kreatin sintezi boshlanadi va undan karbamid bilan birga bakteriyalar va parazitlar chiqariladi. ushbu organda qisman bajariladigan gomeostaz yordamida unda sintezlangan iz elementlari qonga chiqariladi. karbonsuvlar almashinuvida jigar rolining buzilishi. bir tomondan, gepatotsitlarning glyukozani glikogenga aylantirish qobiliyati pasaysa, ikkinchi tomondan, glikogenning glyukozagacha …

5 / 24

ishi uchun kulay sharoit yaratiladi. gepatotsitlarda albumin sintezining pasayishi natijasida gipoalbuminemiya va konda onkotik bosimning pasayishi vujudga keladi, portal gipertenziya boskichining rivojlanishida esa astsit vujudga keladi. onkotik bosimning pasayishi shishning rivojlanishiga olib keladi;b) kon ivishida katnashuvchi oqsil (fibrinogen) va fermentlar (prokoagulyantlar-prot rombin, proaktselerin, prokonvertin) sintezining pasayishi kon ketishiga moyillik bilan kechuvchi koagulopatiyalarning rivojlanishiga olib keladi. bu xolatning zurayishiga yogda eruvchi k vita mini surilishining buzilishi ham sababchidir, chunki jigar etishmovchiligi ut hosil kilish va ajratib chikarish vazifalarining buzilishi bilan kechadi;v) aminokislotalarning dezaminlanishi va ammiak xamda aminoguruhlardan siydikchil sintezi jarayonlaridagi faollikning pasayishi qonda siydikchil mikdorining kamayishi va giperammoniemiyaning rivojlanishiga olib keladi jigar kasalliklarini shartli ravishda bir necha guruhga bo’lish mumkin. gepatit va gepatozlar: virusli gepatitlar; jigarning alkogolsiz yog’ kasalligi; alkogolli gepatit; autoimmun gepatit; jigarning toksik shikastlanishlari (dorilar, zaharli qo’ziqorinlar, kimyoviy moddalar bilan). jigarning boshqa infektsion kasalliklari: jigar tuberkulyozi, sifilitik shikastlanishlar; parazitar invaziyalar (alveokokkoz, exinokokkoz, opistorxoz, leptospiroz, askaridoz); jigar abstsessi. irsiy kasalliklar: …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jigar haqida biokimyo fanining tavsifasi"

osiyo xalqaro universiteti tibbiyot fakulteti 38-dav-23 guruh musurmonov xo’jamurod fan; biokimyo. o’qituvchi; boltayeva sh mavzu; jigarda garmonlarni zararsizlantirilishi,klinik ahamiyati. reja; 1. jigar uning inson organizimdagi vazifalari va ahamiyati. 2. jigar metobolizmdagi ahamyati 3. jigar kasalliklari jigar toksik moddalar, zaharlarni va boshqa zaharli moddalardan qonni tozalash, filtr vazifasini bajaradigan eng muhim ichki organ hisoblanadi. u inson organizmidagi eng kata bez bo’lib, protein, yog’ va uglevod almashinuvi bilan bevosita shug’ullanadi. detoksifikatsiya, qon, ovqat hazm qilish va chiqarilishiga javob beradi. ushbu organ bo’lmasa inson tanasi ishlamaydi. shu sababli tabiatni ifloslanishini oldini olish, atrof-muhit salbiy ta’sirlari tufayli organizm zararlanishini oldi...

This file contains 24 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "jigar haqida biokimyo fanining tavsifasi", click the Telegram button on the left.

Tags: jigar haqida biokimyo fanining … PPTX 24 pages Free download Telegram