qarag'aytoifao'simliklar

PPTX 16 pages 1.6 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi zahiriddin muhammad boburnomidagi andijon davlat universiteti. tabiiy fanlar fakulteti ekologiya va botanika kafedrasi biologiya taʼlim yoʻnalishi i bosqich 101-guruh talabasi jamoliddinova mohigulning botanika fanidan “qarag’aytoifa o’simliklar ” mavzusi asosida tayyorlangan mustaqil ishi. mavzu: qarag'aytoifa o‘simliklar reja: 1.o‘simliklar dunyosining xilma-xilligi qarag'aytoifa o‘simliklarning umumiy tavsif 2. qarag'aytoifa o‘simliklarning tuzilishi va xususiyatlari 3. tasnifi asosiy sinflari va turkumlari 4. tarqalgan joylari o‘zbekiston va markaziy osiyo jahondagi asosiy qarag‘ay o‘rmonlari 5. qarag'aytoifa o‘simliklarning ekologik ahamiyati 6. qarag‘aytoifa o‘simliklarning xo‘jalikdagi ahamiyati 7. himoya va saqlash muammolari 8. xulosa 1.o‘simliklar dunyosining xilma-xilligi tabiatda mavjud bo‘lgan o‘simliklar dunyosi nihoyatda boy va xilma-xildir. ular nafaqat tabiat muvozanatini saqlashda, balki inson hayoti va xo‘jaligida ham beqiyos ahamiyatga ega. o‘simliklar orasida qarag‘aytoifa o‘simliklar alohida o‘rin tutadi. ular qadimiy o‘simliklar guruhi bo‘lib, asosan ignabargli, doimiy yashil daraxtlar yoki butalardan tashkil topgan. qarag‘aytoifa o‘simliklar quruq va sovuq iqlim sharoitlariga moslashganligi sababli, yer yuzining turli …

2 / 16

imga moslashgan, namlikka ehtiyoji nisbatan kam, bardoshli o‘simliklardir. ularning asosiy tuzilmalari quyidagicha: ildiz tizimi: chuqur va keng tarqalgan bo‘lib, tuproqdan suv va oziqa moddalarni yaxshi so‘rib oladi. bu xususiyat ularning qurg‘oqchilikka bardoshli bo‘lishini ta’minlaydi. poya (tanasi): yog‘ochsimon va mustahkam. tanasi baland bo‘lishi mumkin (ba’zi qarag‘aylar 30–40 metrga yetadi). barglari: uzoq, ingichka va ignasimon shaklda bo‘ladi. ular silliq, qalin qoplama bilan qoplangan bo‘lib, suvning bug‘lanishini kamaytiradi. qarag‘aytoifa o‘simliklar urug‘pallali o‘simliklar sirasiga kiradi. ular gulli emas, ya’ni gullari oddiy shaklda bo‘lib, changlanish ko‘pincha shamol yordamida sodir bo‘ladi. urug‘lar maxsus shoxchalarda (shishachalarda) rivojlanadi. ular vegetativ (ildiz, poya orqali) va generativ (urug‘ orqali) yo‘llar bilan ko‘payadi. sporalar orqali ko‘payish ba’zi qadimiy qarindosh guruhlarida kuzatiladi. qarag‘aytoifa o‘simliklar ayniqsa tabiatdagi barqarorlikni saqlashda, biosfera muvozanatini ta’minlashda katta rol o‘ynaydi. 3. qarag‘aytoifa o‘simliklarning tasnifi qarag‘aytoifa o‘simliklar botanika fanida ignabarglilar (pinophyta) bo‘limiga kiradi. ular qadimgi davrlardan beri mavjud bo‘lib, hozirgi kungacha saqlanib qolgan eng qadimiy urug‘pallali o‘simliklardan hisoblanadi. ularning …

3 / 16

ari mevasimon ko‘rinishda bo‘ladi. ko‘proq dekorativ va dorivor o‘simlik sifatida ishlatiladi. mashhur vakillari: qarag‘ay (pinus sylvestris) – sovuq iqlimli hududlarda keng tarqalgan, yog‘ochi mustahkam. archa (juniperus communis) – o‘zbekistonda keng uchraydi, havoni tozalovchi xususiyatga ega. kedr (cedrus libani) – o‘rta yer dengizi atrofida o‘sadi, tarixiy va madaniy ahamiyatga ega. saksovul (haloxylon) – cho‘l va yarim cho‘l hududlarda o‘sadi, yer eroziyasining oldini olishda muhim. bu tasnif, o‘simliklarni ilmiy o‘rganishda va ularning har xil iqlimlarga moslashuvchanligini tushunishda muhim rol o‘ynaydi. 4. tarqalgan joylari qarag‘aytoifa o‘simliklar yer yuzining turli geografik mintaqalarida keng tarqalgan bo‘lib, ularning tarqalishi asosan iqlim va tuproq sharoitiga bog‘liq. ular ayniqsa mo‘tadil va sovuq iqlimli hududlarda yaxshi rivojlanadi. issiq va qurg‘oqchil hududlarda esa ularga moslashgan turlari – masalan, saksovul va archa uchraydi. dunyo miqyosida tarqalishi: shimoliy yarimsharda – yevropa, osiyo va shimoliy amerikada katta qarag‘ay o‘rmonlari mavjud. rossiyaning sibir mintaqasi – dunyodagi eng yirik ignabargli o‘rmon hududi hisoblanadi. kanada va …

4 / 16

ko‘rsatadi. 5. qarag‘aytoifa o‘simliklarning ekologik ahamiyati qarag‘aytoifa o‘simliklar tabiat muvozanatini saqlashda va atrof-muhitni sog‘lomlashtirishda muhim ekologik rol o‘ynaydi. ularning turli tabiiy jarayonlardagi ishtiroki inson va hayvonot olamining yashash sharoitlariga bevosita ta’sir ko‘rsatadi. 1. havoni tozalash va kislorod ishlab chiqarish qarag‘ay, archa, kedr kabi ignabargli daraxtlar fotosintez jarayonida katta miqdorda kislorod ajratadi va havodagi karbonat angidridni yutadi. ularning barglari yassi emas, ignasimon shaklda bo‘lsa-da, yil davomida yashil holda bo‘lib, to‘xtovsiz fotosintez jarayonini davom ettiradi. 2. iqlimni yumshatish qarag‘ayzorlar shamol tezligini kamaytiradi, tuproq haroratini me’yorda ushlab turadi va havodagi namlikni saqlab qolishga yordam beradi. bu ularning mikroiqlimni shakllantirishdagi rolini ko‘rsatadi. 3. tuproqni mustahkamlash va eroziyani oldini olish ularning ildiz tizimi chuqur va keng tarqalgan bo‘lib, tuproqni bir-biriga bog‘lab turadi. bu, ayniqsa, tog‘li va cho‘l hududlarida yer ko‘chishi va qum ko‘chishining oldini olishda muhim hisoblanadi. 4. biologik xilma-xillikni qo‘llab-quvvatlash qarag‘ay o‘rmonlari ko‘plab hayvonlar, qushlar, hasharotlar va zamburug‘lar uchun tabiiy yashash joyi hisoblanadi. ular …

5 / 16

ga. ular: qurilish materiallari (uy, mebel, eshik, deraza) qog‘oz ishlab chiqarish (sellyuloza) yog‘och buyumlar (san’at va hunarmandchilik) tayyorlashda ishlatiladi. 2. dorivor xomashyo archa va kedrning smolasi, ignalari va yog‘i tibbiyotda: nafas yo‘llari kasalliklari terini davolash antiseptik vosita sifatida qo‘llaniladi. 3. atrof-muhitni obodonlashtirish qarag‘ay va archa ko‘chatlari shaharlar, bog‘lar, xiyobonlar, maktab va shifoxonalar atrofini obodonlashtirish uchun ekiladi. ular: dekorativ ko‘rinish beradi havoni tozalaydi shovqin va changni kamaytiradi 4. oziq-ovqat va kimyo sanoatida ba’zi qarag‘ay turlaridan efir moyi, smola, lak, terpenlar va boshqa texnik moylar olinadi. bu mahsulotlar oziq-ovqat va kimyo sanoatida xomashyo sifatida ishlatiladi. 5. qurg‘oqchil hududlarda meliorativ ahamiyatga ega saksovul va archa kabi o‘simliklar cho‘l hududlarda ekilib, eroziyani to‘xtatadi va yaylov sifatida xizmat qiladi. ularning ildizlari yer osti suvlari qatlamlarini mustahkamlab, ekologik barqarorlikni ta’minlaydi. 7. xulosa qarag‘aytoifa o‘simliklar tabiat va inson hayotida beqiyos o‘rin tutadi. ularning o‘ziga xos tuzilishi, ekologik bardoshliligi va keng tarqalganligi ularni muhim biologik resursga aylantirgan. ushbu …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qarag'aytoifao'simliklar"

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi zahiriddin muhammad boburnomidagi andijon davlat universiteti. tabiiy fanlar fakulteti ekologiya va botanika kafedrasi biologiya taʼlim yoʻnalishi i bosqich 101-guruh talabasi jamoliddinova mohigulning botanika fanidan “qarag’aytoifa o’simliklar ” mavzusi asosida tayyorlangan mustaqil ishi. mavzu: qarag'aytoifa o‘simliklar reja: 1.o‘simliklar dunyosining xilma-xilligi qarag'aytoifa o‘simliklarning umumiy tavsif 2. qarag'aytoifa o‘simliklarning tuzilishi va xususiyatlari 3. tasnifi asosiy sinflari va turkumlari 4. tarqalgan joylari o‘zbekiston va markaziy osiyo jahondagi asosiy qarag‘ay o‘rmonlari 5. qarag'aytoifa o‘simliklarning ekologik ahamiyati 6. qarag‘aytoifa o‘simliklarning xo‘jalikdagi ahamiyati 7. himoya va saqla...

This file contains 16 pages in PPTX format (1.6 MB). To download "qarag'aytoifao'simliklar", click the Telegram button on the left.

Tags: qarag'aytoifao'simliklar PPTX 16 pages Free download Telegram