qarag‘aysimonlar ajdodi - pinopsida

DOCX 7 sahifa 705,2 KB Bepul yuklash

7 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 705,2 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 7

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 7

6-mavzu: qarag‘aysimonlar ajdodi - pinopsida. reja: 1. qarag‘aysimonlar ajdodi - pinopsida. 2. kordoitkabilar ajdodchasi. 3. qarag‘aykabilar ajdodchasi. sinf (ajdod) vakillari asosan shimoliy yarim sharda keng tarqalgan. ularning yer sharida 8 ta oila, 55 ta turkum va 600 ga yaqin turlari uchraydi. ajdod ikki ajdodchaga: kordaitkabilar (cordaitidae) va qarag‘aykabilar (pinidae) ga bo‘linadi. kordaitkabilar sinfchasining vakillari karbon davridan permning oxirigacha o‘sib, keyinchalik qirilib ketgan. ular bitta qabila (kordaitnamolar - cordaitales) va bittadan oilladan (kordaitdoshlar - cordaitaceae) iborat bo‘lgan. kordaitlar yirik daraxtlar bo‘lib, ularning balandligi 20 metr dan to 30 metrgacha yetgan. poyasida ikkilamchi ksilema ham yaxshi taraqqiy etgan bo‘lgan. barglari bir necha sm dan to 1 metrgacha uzunlikda va 1-2 sm kenglikda bo‘lib, ular qalami, nashtarsimon, ellipssimon, teskari tuxumsimon shakllarga ega bo‘lgan. barglarning oralig‘ida joylashgan qubbalarining uzunligi 30 sm gacha yetgan. keyingi ma’lumotlar bo‘yicha shimoliy amerikadan topilgan kordaitlarning urug‘larida murtak izlari borligi aniqlangan. strobillari bir jinsli bo‘lgan. kordaitlarga urug‘li qirqquloqlardan kelib chiqqan …

2 / 7

daraxtlar kiradi. 2. podokarpisnamolar qabilasi (podocarpales) ochiq ypyg‘li o‘simliklarning eng takomillashgan guruhini o‘z ichiga oluvchi bitta oila (podokarpdoshlar - podocarpaceae), 9 ta turkum va 140 ta turdan tashkil topgan. ular asosan janubiy yarim sharda tarqalgan. 3. qarag‘aynamonlar qabilasi (pinales) 4. sarvnamolar qabilasi – cupressales; 5. tissnamolar qabilasi- taxales. doim yashil daraxt va butalardan tashkil topgan. qabila 2 ta oilaga mansub 20 ta turni o‘z ichiga oladi. ular asosan shimoliy yarim shardagi issiq hududlarda tarqalgan. qarag‘aykabilar ajdodchasiga kiruvchi turlar shimoliy yevrosiya va shimoliy amerikada katta o‘rmonlarni hosil qiladi. janubiy yarim sharda esa ular ko‘proq mo‘tadil iqlimli joylarda tarqalgan. ayniqsa, yangi zelandiya, avstraliya, janubiy amerikada ko‘p uchraydi. ko‘pchilik endemik turkumlari va barcha relikt turkumlari tinch okeani atroflari bo‘ylab tarqalgan. ayniqsa, xitoyning janubiy-sharqiy va markaziy qismida, tayvanda, yaponiyada, yangi kaledoniya, tasmaniya, shimoliy amerikaning tinch okeani qismida, chili janubida, yangi zelandiyada, yangi gvineyada tarqalgan. qarag‘aykabilar sinfchasi vakillarining tarixi karbondan (370 mln. yillarmuqaddam) boshlanadi. trias …

3 / 7

an. gigant daraxtlar bilan bir qatorda, ular orasida podakarpdoshlar oilasiga mansub yer bag‘irlab o‘sadigan turlari ham bor. bu sinfcha vakillarida o‘zak qavat kam taraqqiy etgan. uni tashqi tomonidan yaxshi rivojlangan ikkilamchi yog‘ochlik o‘rab olgan. undan so‘ng kambiy, kambiydan tashqarida ikkilamchi floema joylashgan. poyani tashqi tomonidan qalin po‘stloq qavat qoplab olgan. ularga xos belgilardan yana biri po‘stloq va yog‘och qavatida smola yo‘llari (kanallari) ning bo‘lishidir. sinfcha vakillarining barglari asosan ignasimon yoki tangachasimon. eng yirik ignasimon barg shimoliy amerikada o‘suvchi botqoq qarag‘ayi (pinus palustris) niki bo‘lib, uning uzunligi 45 sm ga yetadi. aksincha, ko‘pchilik sarvlarning barglari kichik tangachasimon bo‘lib, shoxlar bilan qo‘shilib o‘sgan. qarag‘aykabilar asosan urug‘lari orqali ko‘payadi. qubbalari ayrim jinsli. ayrim vakillarida qubbalar to‘p bo‘lib, murakkab qubbalarni hosil etadi. har bitta daraxtda juda ko‘p sondagi mikrosporalar hosil bo‘ladi. tiss, kiparis va archalarda mikrosporalar shamol yordamida ypyg‘kurtakka borib tushgandan so‘ng gametofit hosil bo‘ladi. sinfcha vakillarining urg‘ochi (urug‘chi) qubbasi ham xilma-xil. tisslarda qubba …

4 / 7

orollarigacha bo‘lgan hududlarda tarqalgan. araukariya va agatis daraxt o‘simlik. ularning barglari poyada ketma–ket va qarama–qarshi holda joylashgan. barg shakli lansetsimon va tuxumsimon tuzilishga ega. ikki uyli o‘simlik. mikro- va megosporofillar hosil qilib ko‘payadi. ko‘p joylarda (kavkaz, qrim) manzarali o‘simlik sifatida ekib o‘stiriladi. 2. podokarpisnamolar qabilasi. bu qabila vakillari janubiy yarim sharda tarqalgan. uning yagona podokarpisdoshlar (podocarpaseae) oilasi, 140 turni birlashtiradi. oilaning eng katta turkumi podokarpis hisoblanib, 100 dan ortiq turga ega. podokarpislar yirik daraxtlar bo‘lib, uning balandligi 78 metrga, diametri 2 metrga yetib boradi. barglari poyada ketma-ket yoki qarama-qarshi joylashgan. barglari lansetsimon, tuxumsimon tuzilishga ega. ikki uyli yoki bir uyli o‘simlik. podokarpislarni ayrim turlari (p. latifolia, p. elongata) o‘rmonzorni hosil qiladi. bulardan manzarali o‘simlik sifatida foydalaniladi. 3. qarag‘aynamolar qabilasi. bu qabila qarag‘aydoshlar (pinaceae) oilasidangina tashkil topgan. oilaning 10 ta turkum va 250 dan ortiq turi shimoliy yarim sharda keng tarqalgan. oila vakillari doim yashil nina bargli daraxtlar, ba’zan tundrada buta …

5 / 7

dagi ahamiyati beqiyos katta. ulardan qurilishlar uchun yog‘och, mebellar tayyorlashda, qog‘oz sanoati uchun xom ashyo, smola, kanifol, skipidar, glyukozidlar va b. olinadi. kedrlarning urug‘i tarkibida 59 foiz moy bor. undan oziq-ovqat sanoatida va texnik maqsadlarda foydalaniladi. barglari s vitaminga boy. qarag‘aydoshlar vakillari manzarali daraxtlar sifatida ham muhim ahamiyat kasb etadi. poyasidagi yog‘ochlik qismida yillik xalqalar yaxshi rivojlangan. tanasida smola yo‘llari bo‘lib, ularda smola (yelim) saqlanadi. sporalarida havo xaltachalari bo‘ladi. qubbalari ayrim jinsli bir uyli o‘simlik. oilaning muhim vakillari: oddiy qarag‘ay (pinus sylvestris), sibir qarag‘ayi (p. sibirica), shrenk qoraqarag‘ayi (pisea schrenkiana), kedr (cedrus), tilog‘och (larix), pixta (abies) kabilardir (31-rasm). ular barglarining shakli va qubbalarining tuzilishi jihatidan bir–biridan farq qiladi. oilaning tur soni jihatidan eng katta turkumi – qarag‘ay turkumidir. hozirgi vaqtda qarag‘ayning 100 ga yaqin turi uchraydi. shulardan muhim vakili oddiy qarag‘aydir. uning bo‘yi 50 m ga, poyasining diametri 1 m ga yetadi. bargi bir juft yoki to‘p holda joylashadi. erkak …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 7 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"qarag‘aysimonlar ajdodi - pinopsida" haqida

6-mavzu: qarag‘aysimonlar ajdodi - pinopsida. reja: 1. qarag‘aysimonlar ajdodi - pinopsida. 2. kordoitkabilar ajdodchasi. 3. qarag‘aykabilar ajdodchasi. sinf (ajdod) vakillari asosan shimoliy yarim sharda keng tarqalgan. ularning yer sharida 8 ta oila, 55 ta turkum va 600 ga yaqin turlari uchraydi. ajdod ikki ajdodchaga: kordaitkabilar (cordaitidae) va qarag‘aykabilar (pinidae) ga bo‘linadi. kordaitkabilar sinfchasining vakillari karbon davridan permning oxirigacha o‘sib, keyinchalik qirilib ketgan. ular bitta qabila (kordaitnamolar - cordaitales) va bittadan oilladan (kordaitdoshlar - cordaitaceae) iborat bo‘lgan. kordaitlar yirik daraxtlar bo‘lib, ularning balandligi 20 metr dan to 30 metrgacha yetgan. poyasida ikkilamchi ksilema ham yaxshi taraqqiy etgan bo‘lgan. barglari bir necha sm d...

Bu fayl DOCX formatida 7 sahifadan iborat (705,2 KB). "qarag‘aysimonlar ajdodi - pinopsida"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: qarag‘aysimonlar ajdodi - pinop… DOCX 7 sahifa Bepul yuklash Telegram