musulmon huquqi fanining tushunchasi, predmeti, uslubi va ahamiyati

DOC 65,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1352870372_39337.doc musulmon huquqi fanining tushunchasi, predmeti, uslubi va ahamiyati reja: 1. musulmon huquqi fanining tushunchasi, predmeti. 2. musulmon huquqi fanining maqsadi va ahamiyati. 3. musulmon huquqini o`rganish uslublari musulmon huquqi - shariat o`rta asrlardagi sharq sivilizatsiyaning juda kattaxodisasi hisoblanadi. bu huquqiy tizim arab xalifaligi doirasida vujudga kelib, rasmiylashgan va asta -sekin halqaro ahamiyat kasb etib borgan. uning rivojlanish jarayoni arab davlatchiligini vii-asr boshida (muhammad salollulohu alayhi vassalam davrida) kichik patriarxal diniy jamoadan viii-x asrlarda(ummaviylar va abbosiylar davrida) yirik imperiyalardan biriga o`sib o`tishi jarayoni bilan chambarchas bog`liq. arab xalifaligi qulagandan so`ng musulmon huquqi nafaqat o`zining ilgarigi ahamiyatini yo`qotdi, balki yanada taraqqiy etdi, xuddi o`rta asrlarda yevropadagi rim huquqi singari «ikkinchi marotaba dunyoga keldi», hamda o`rta asrlardagi osiyo va afrikaning u yoki bu darajada islomni qabul qilgan qator mamlakatlari (misr, hindiston, usmoniylar imperiyasi va boshqa ko`pgina davlatlar)ning amaldagi huquqida ham musulmon huquqi arab istilosidan boshlab to «qizil imperiya» hukmronligi o`rnatilgunga qadar muhim …

n. shariatda din, ahloq va huquqning bunday qo`shilib ketganligi, bir-biridan ajralmaganligi, bo`linmaganligi o`ziga xos ifodasini shunday topgna ediki, buning normalari bir tomondan ijtimoiy (kishilik) munosabatlarini tartibga solgan, ikkinchi tomondan esa “musulmonlarning alloh bilan munosabatlari”ni (ibodat qilishlarini) belgilangan. shariatning ilohiy tadbiq etilishi va diniy-ahloqiy asoslari huquqni tushunishning, shungdek, qonuniy va noqonuniy xatti-harakatga baho berishning o`ziga xosligida o`z aksini topgan. masalan: huquqning islom ilohiyoti bilan chambarchas bog`liqligi shariatda har bir musulmon tamonidan sodir etilishi lozim bo`lgan yoki mumkin bo`lmagan xatti-harakatlarning aniq ko`rsatib qo`yilganligida o`z ifodasini topgan. shariatda barcha xatti-harakatlar dastlab ikki turga - xarom va halolga ajaratiladi. keyinchalik shariat shakllanib tugallangan davrda beshta toifa vujudgakelgan. bular: farz - bajarilishi qat`iy majburiy xatti-harakatlar; mandub (sunnat) - majburiy emas, lekin maqul, lozim deb hisoblangan normalar; muboh ixtiyoriy normalar; makruh noma`qul normalar; harom qat`iy ravishda ta`qiqlangan xatti -harakatlar. bular ham huquqiy, ham ahloqiy-diniy mazmunga ega bo`lib, majburlovchi, tavsiya qiluvchi, yo`l qo`yuvchi, lekin jazo qo`llanilmaydigan, ta`qiqlovchi …

monning huquqlariga emas, balki uning alloh oldidagi burchlariga e`tibor berish xarakaterlidir. shariatda musulmonlarning bunday majburiyatlarini o`rnatuvchi normalar juda ko`p bo`lib, ular musulmonning butun hayotini (har kuni besh vaqt namoz o`qishini, ro`za tutishi, dafn marosimlariga rioya qilishi va h.k. faoliyatini) belgilaydi. shariat normalariningo`ziga xos xususiyati aynan ushbu normalarning faqat musulmonlarga va musulmonlar o`rtasidagi munosabatlarga tatbiq qilinishida ekanligi ham tasodifiy emas. ilk islom va shariatga jamoa tuzumidan o`sib chiqqan normalar-qoidalar xosdir. bunday normalarda kollektivchilik, raximdilllik, mayib-majruh va boshqa nochor kishilar haqida g`amxo`rlik elementlari saqlanib qolgan edi. biroq albatta shariatda insonning xudo oldida ojizligi haqidagi unga so`zsiz itoat etishi haqidagi tasavvurlar ham o`z ifodasini topgan. qur`oni karimda musulmon uchun sabr - toqat va mo`minlik zarurligi alohida ta`kidlanadi: «sabr qiling, alloh sabr qiluvchilar bilan». shu tariqa shariatda musulmonning podshoga va davlat hokimiyatiga bo`ysunish majburiyati mustahkamlangan: «allohga bo`ysuning va uning elchisiga va oralaringizdagi hokimiyat egalariga itoat eting». shariatning dastlab o`ta ilohiy-diniy xarakterda bo`lganligi uning huquqiy …

ni tavsiflovchi muhim belgilardan biri uning nisbatan yaxlitligi, butunligida edi.unda yakka xudo-alloh haqidagi tasavvurlar bilan birga universal xarakterga ega bo`lgan yagona huquqiy tartibot haqidagi g`oya ham o`rnatilgan. darhaqiqat, arabiston yarim orolida vujudga kelgan musulmon huquqi davlatning chegaralari kengayib borishi bilan ko`pdan-ko`p yangi hududlarga tarqalgan. biroq, musulmon huquqi avvalo hududiy emas, diniy, masjidlarga oid prinsip asosida maydonga chiqqan. har bir musulmon u qayerda, qaysi mamlakatda bo`lishidan qat`i nazar, shariatga rioya qilishi, islomga sodiq qolishi lozim. islomning asta-sekin keng tarqala borishi va jahon dinlaridan biriga aylanishi bilan shariat o`ziga xos jahon huquqiy tizimi bo`lib qolgan. shariatning ana shunday yaxlit, bir butun huquqiy tizim sifatida maydonga chiqishi uning g`arbiy yevropa mamlakatlari huquqidan farq qiluvchi muhim jihatlaridandir. ma`lumki, g`arbiy yevropa mamlakatlarida huquq xilma-xilligi, bir butun, yaxlit emasligi, harakat doirasining cheklanib qolganligi, ichki qarama-qarshiliklari va boshqa jihatlari bilan tavsiflanadi. shariat diniy huquq sifatida yevropa mamlakatlaridagi kanonik (diniy, muqaddas, qat`iylashgan, o`rnak bo`lib qolgan) huquqdan ham farq …

turli hil yondoshuvlar vujudga kelgan. oqibatda esa islomda turli oqimlar, yo`nalishlar va mazhablar paydo bo`lgan. umuman olganda, o`rta asrlarning mevasi bo`lgan musulmon huquqiy tizimi ilohiy qonun qoidalar va o`zgartilmaydigan o`ziga xos tartiblar asosda rivojlantirilganligini e`tiborga olib, musulmon huquqshunosligi uzoq davrlar mobaynida amalda ekanligi va shu bilan birgalikda ko`plab huquq tizimlari uchun manba sifatida xizmat qilgan. islom – arabistonning sahro kengliklari bag`rida vujudga kelgan bo`lib, jahonning uchta buyuk dinlaridan biridir. qolgan ikki din–xristianlik va iudaizm. uchchala din ham bir–biri bilan uzviy bog`langan, chunki amalda ular ayni bir xudoni sharaflaydi. tarixiy nuqtai nazardan islom eng yosh din hisoblanadi, lekin musulmonlar o`z dinini eng qadimgi din deb hisoblaydilar. ularning fikriga ko`ra, hrystianlik zamirida ham, iudaizm zamirida ham islom dini yotadi. mashhur arabshunos olim, islom dini bo`yicha yirik mutahassis, qur`oni karimni rus tiliga o`girgan inson – akademik i.y.krachkovskiy shunday deb yozgan edi: "arablar tarix maydonida islom dini bilan birga paydo bo`lgan bo`lsalarda, ularning muhitida …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "musulmon huquqi fanining tushunchasi, predmeti, uslubi va ahamiyati"

1352870372_39337.doc musulmon huquqi fanining tushunchasi, predmeti, uslubi va ahamiyati reja: 1. musulmon huquqi fanining tushunchasi, predmeti. 2. musulmon huquqi fanining maqsadi va ahamiyati. 3. musulmon huquqini o`rganish uslublari musulmon huquqi - shariat o`rta asrlardagi sharq sivilizatsiyaning juda kattaxodisasi hisoblanadi. bu huquqiy tizim arab xalifaligi doirasida vujudga kelib, rasmiylashgan va asta -sekin halqaro ahamiyat kasb etib borgan. uning rivojlanish jarayoni arab davlatchiligini vii-asr boshida (muhammad salollulohu alayhi vassalam davrida) kichik patriarxal diniy jamoadan viii-x asrlarda(ummaviylar va abbosiylar davrida) yirik imperiyalardan biriga o`sib o`tishi jarayoni bilan chambarchas bog`liq. arab xalifaligi qulagandan so`ng musulmon huquqi nafaqat o`zining ilga...

Формат DOC, 65,5 КБ. Чтобы скачать "musulmon huquqi fanining tushunchasi, predmeti, uslubi va ahamiyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: musulmon huquqi fanining tushun… DOC Бесплатная загрузка Telegram