yurakni tuzilishi va funktsiyasi

DOCX 164 pages 188.7 KB Free download

164 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 188.7 KB

File type DOCX

Pages 164

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 164

1) юракни тузилиши ва функцияси yurak-qon tomir sistemasi eng muhim hayotiy vazifani ba¬jaradi. agar yurak qisqa vaqt to'xtab qolsa, odamning hayoti ham to'xtaydi. yurak-qon tomir sistemasi yuqorida aytilganidek, bir necha qismlardan iborat. bu sistemaning faoliyatini mukammal o'rganish uchun uning har bir qismining tuzilishi va funksiyasi bilan tanishish maqsadga muvofiqdir yurakning tuzilishi va joylashishi. yurak qon aylanish siste¬masining markaziy qismi bo'lib, muskullardan tashkil topgan kovak organdir. har bir odam yuragining hajmi mushtiga yaqin bo'ladi. jismoniy mehnat va sport bilan shug'ullanuvchi kishilar¬da yurakning muskullari yaxshi rivojlanib, uning hajmi boshqa¬lar yuragining hajmiga nisbatan kattaroq bo'ladi. yurakning massasi erkaklarda 220-300 g gacha, ayollarda esa 180-220 g gacha bo'ladi. yurak ko'krak qafasida to'sh suyagining orqasida, ikkala o'pka¬ning o'rtasida joylashgan bo'lib, uning ko'proq qismi ko'krak bo'swig'ining chap tomonida turadi. u orqa tomonidan qizilo'n¬gach va aorta qon tomirining pastga tushuvchi qismi orqali umurtqa pog'onasidan ajralib turadi. pastki tomonidan esa diafragma orqali qorin bo'shlig'idan ajralib turadi (3-rasm). yurak …

2 / 164

asi. bu qon aylanish doirasi yurak¬ning chap qorinchasidan chiquvchi eng katta arteriya qon tomiri - aortadan boshlanadi. aorta oldin yuqoriga yo'naiib, ravoq hosil qiladi, so'ngra umurtqa pog'onasi bo'ylab pastga - ko'krak va qorin bo'shlig'i tomon yo'naiadi. uning ravoq qismining o'ng tomonidan nomsiz arteriya chiqib, ikkiga: o'ng umumiy uyqu arteriyasi va o'ng o'mrov osti arteriyasiga bo'iinadi. aorta ravog'ining o'rta qis¬midan chap umumiy uyqu arteriya chiqadi. aorta ravog'ining chap tomonidan chap o'mrov osti arteriyasi chiqadi.kichik qoo aylaoish doirasi. bu doira yurakning o'ng qorin¬chasidan chiqadigan o'pka arteriyasi qon tomiridan boshlanadi. o'pka arteriyasi ko'krak qafasida ikkiga bo'linib, o'ng va chap o'pkalarga boradi. ular o'pkalarda kapillyar qon tomirlariga aylanib, o'pka alveolalari atrofini o'rab oladi. tashqi muhit havosi bilan o'pka hamda qon o'rtasidagi gaz almashinuvi jarayoni shu joyda o'tadi 3.yurak qon tomir kasalliklari profilaktikasi xafaqonlik kasalligi yurak-tomirlar, endokrin tizimi, buyrak va siydik chiqaruv yo'llaridagi organik o'zgarishlarga bog'liq bo'lmagan holda arterial qon bosimining uzoq vaqt birlamchi ko'tarilib …

3 / 164

o'ng qorin¬chasidan chiqadigan o'pka arteriyasi qon tomiridan boshlanadi. o'pka arteriyasi ko'krak qafasida ikkiga bo'linib, o'ng va chap o'pkalarga boradi. ular o'pkalarda kapillyar qon tomirlariga aylanib, o'pka alveolalari atrofini o'rab oladi. tashqi muhit havosi bilan o'pka hamda qon o'rtasidagi gaz almashinuvi jarayoni shu joyda o'tadi. natijada vena kapillyarlaridagi qon kislorodga to'yi¬nib, arterial qonga aylanadi, lekin u 0 'pka venasi deb ataluvchi to'rtta (har bir o'pkadan ikkitadan) tomir orqali yurakning chap bo'lmasiga quyiladi. qonning yurakning 0 'ng qorinchasidan chiqib, arteriyalar ka¬pillyarlar va venalar bo 'ylab oqib (0 'pkalar orqali), yurakning chap bo'lmasiga kelib quyiladigan yo 'ii kichik qon aylanish doirasi deb ataladi. 6. qon tomirlari turlari va vazifalari qon tomirlari butun vujudga qonni olib boradigan murakkab teshiklar tarmog'idir. bu qon muhim ahamiyatga ega, chunki qon qimmatli ozuqalar etkazib beradi va hujayralarimizdan chiqindilarni olib tashlaydi. qon tomirlari biriktiruvchi to'qimava mushaklar qatlamidan iborat. ichki qon tomirlari qatlami endoteliyadan iborat . kapillyar va sinusoidlarda endoteliya …

4 / 164

inuvi mayda yotoqda amalga oshiriladi. sinusoidlar- jigar , taloq va suyak iligi ichida joylashgan juda kichik tomirlardir. qon. tomirlarining asosiy vazifasi qonni butun tana boʻylab harakatlantirishdir 7) .organizmdagi qonning funksiyasi qоn оrgаnizmdа хilma хil vаzifаlаrni bаjаrаdi: 1.nаfаs funktsiyasi- u хujаylаrgа kislоrоd еtkаzib bеrаdi vа kаrbоnаt аngidrid gаzini оlib kеtаdi. 2.оzik mоdаllаrni tаshish funktsiyasi- оvkаt хаzm kilish оrgаnlаridаn оzik mоdаllаrni butun оrgаnizmgа tаrkаtаdi. 3.chikаrish funktsiyasi –mоdаllаr аlmаshuvi mахsulоtlаrni chikаrish оrgаnlаrgа оlib bоrаdi. 4.zаrаrsizlаntirish funktsiyasi –qоn оrgаnizmni zаrаrli mоdаllаr vа yot jism lаrdаn хimоya kilаdi (lеykоtsitlаr) 5.gumоrаl funktsmyasi –qоn оrgаnlаrning gumоrаl аlоkаsini юzаgа chikаrаdi,u gаz аlmаshinuvi,nаfаs suv-tuz аlmаshinuvi muvоzаnаtidа ishtirоk etаdi. qоn yarаtish оrgаnlаri. bu оrgаnlаrda qоnning shаkli elеmеntlаri shаkllаnаdi. qizil kumik, tаlоk, vа limfа tugunlаri kоn yarаtish оrgаnlаri хisоblаnаdi.kizil kumik аsоsiy kоn yarаtuvchi оrgаn. 8.organizmdagi qonning tarkibi va tuzilishi qоnning shаklli elеmеntlаri. eritrоtsitlаr-kizil kоn tаnаchаlаri.оdаm eritrоtsitning diаmеtri 7-8 mk.kаlinligi 2-2.5mk ,ikki tоmоni bоtik,юmаlоk,yadrоsiz хujаyrаdir.sоglоm оdаmning 1mlk kоnidа 4-5 mln. eritrоtsitlаr bоr.eritrоtsitlаrni …

5 / 164

0-2000 ming trоmbоtsitlаr bulаdi.ulаr kumikdа ishlаnib chikаdi. qоn plаstinkаlаri оsоnlik bilаn еmirаlаdi vа qоnning ivishidа ishtirоk etаdi. qоn tоmirlаr jаrохаtlаgаndа trоmbоtsitlаr хudi shu jоygа tuplаnib vа uzаrо birikib ,qоni kuyultirаdigаn mахsus mоdа аjrаtаdi,nаtijаdа lахtа kоn хоsil bulаdi vа kоn оkishi tuхtаydi. qоn оrgаnizmdа хilma хil vаzifаlаrni bаjаrаdi: 1.nаfаs funktsiyasi- u хujаylаrgа kislоrоd еtkаzib bеrаdi vа kаrbоnаt аngidrid gаzini оlib kеtаdi. 2.оzik mоdаllаrni tаshish unktsiyasi- оvkаt хаzm kilish оrgаnlаridаn оzik mоdаllаrni butun оrgаnizmgа tаrkаtаdi. 3.chikаrish funktsiyasi –mоdаllаr аlmаshuvi mахsulоtlаrni chikаrish оrgаnlаrgа оlib bоrаdi. 4.zаrаrsizlаntirish funktsiyasi –qоn оrgаnizmni zаrаrli mоdаllаr vа yot jism lаrdаn хimоya kilаdi (lеykоtsitlаr) 5.gumоrаl funktsmyasi –qоn оrgаnlаrning gumоrаl аlоkаsini юzаgа chikаrаdi,u gаz аlmаshinuvi,nаfаs suv-tuz аlmаshinuvi muvоzаnаtidа ishtirоk etаdi. 9. организмдаги сийдик ва таносил азолари тизими тузилиши ва функцияси siydik-tanosil tizimi – rivojlanishi, joylashishi va faoliyati jihatidan bir-biri bilan bogʻlik boʻlgan siydik hosil qilish, siydik chiqarish va jinsiy aʼzolar majmui. siydik tanosil aʼzolari:buyrak .siydik yoʻllari.qovuq siydik chiqarish kanali siydik-tanosil …

Want to read more?

Download all 164 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yurakni tuzilishi va funktsiyasi"

1) юракни тузилиши ва функцияси yurak-qon tomir sistemasi eng muhim hayotiy vazifani ba¬jaradi. agar yurak qisqa vaqt to'xtab qolsa, odamning hayoti ham to'xtaydi. yurak-qon tomir sistemasi yuqorida aytilganidek, bir necha qismlardan iborat. bu sistemaning faoliyatini mukammal o'rganish uchun uning har bir qismining tuzilishi va funksiyasi bilan tanishish maqsadga muvofiqdir yurakning tuzilishi va joylashishi. yurak qon aylanish siste¬masining markaziy qismi bo'lib, muskullardan tashkil topgan kovak organdir. har bir odam yuragining hajmi mushtiga yaqin bo'ladi. jismoniy mehnat va sport bilan shug'ullanuvchi kishilar¬da yurakning muskullari yaxshi rivojlanib, uning hajmi boshqa¬lar yuragining hajmiga nisbatan kattaroq bo'ladi. yurakning massasi erkaklarda 220-300 g gacha, ayollarda esa 180...

This file contains 164 pages in DOCX format (188.7 KB). To download "yurakni tuzilishi va funktsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: yurakni tuzilishi va funktsiyasi DOCX 164 pages Free download Telegram