biologik membranalarstrukturasi va funktsiyasi

PPT 30 sahifa 1,9 MB Bepul yuklash

30 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,9 MB

Fayl turi PPT

Sahifalar 30

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 30

slayd 1 biologik membranalar strukturasi va funktsiyasi dots. radjabova g.g'. bizga ma'lumki, hujayralarning eng asosiy qismi membranalar hisoblanadi.ular hujayrani atrof-muhitdan chegaralab turadi, unga ziyon etqazuvchi tashqi ta'sirlardan himoya qiladi, hujayra bilan uning atrofini o'rab turuvchi muhit orasidagi modda almashinuvini boshqaradi, elektr potentsiallarini generatsiyalashga imkoniyat yaratadi, mitoxondriya-lardagi universal akkumulyatorlar energiyasi atf ni sintez qilishda ishtirok etadi. xulosa qilib aytganda, membranalar hujayralarning tuzilishini shakllan-tiradi va uning vazifasini bajaradi. ko'pgina kasal-liklar mas-n, ateroskleroz, zaharlanish, ishemiya va h.z.lar membrana tuzilishining va ish faoliyatining buzilishi bilan bog'liqdir. membranologiyaning qisqacha tarixi mualliflar yillar membrana o'rganishdagi hissasi fon mol va k. fon negeli 1895 plazmoliz hodisasini tushuntirishda “membrana” atamasini kiritishgan. v.pfeffer 1877 “osmos tadqiqoti” asarini yozgan. v.nernst 1888 membranaviy potentsial tenglamasini kiritgan. v.ostvald 1890 bioelektrik jarayonlarda membrananing ishtiroki haqida taxminlar qilishgan. yu.bernshteyn 1902 tinchlik potentsialining kelib chiqishidagi membrana nazariyasini ishlab chiqishgan. e.overton 1895-1902 membranada lipidlar tabiati haqida o'z xulosalarini qoldirgan. gorter va grendel 1925 membrana ikki lipid …

2 / 30

ari nokovalent bog'lari yordamida saqlanadi, shu sababli ular harakatchanlikka ega bo'ladi. membrananing oquvchanligi lipidlarning tarkibi va tashqi muhitning haroratiga bog'liq bo'ladi. yog' kislotalar tarkibi-ning ko'payishi natijasida oquvchanlik oshib boradi va yarim kristall membrana strukturasining buzilishiga olib boradi. membranaviy oqsillar ham harakatchan-likka ega. agar membranada oqsillar mustahkamlanmagan bo'lsa, ular lipid qo'shqatlamida “suzib” yuradilar, shuning uchun ham biomembranalar “suyuq-mozaik struktura”li deb ataladi. membrana lipidlari membranani 3 xil tipdagi lipidlar tashkil etadi: fosfolipidlar, xolesterin va glikolipidlar. asosiy tipdagi lipidlar fos-folipidlar bo'lib hisoblanib, ular fosfatidilxolin (letsitin), fosfatidiletanolamin, fosfati-dilserin, fosfatidilinozit va sfingomielinni saqlaydi. hayvon hujayraichi membrana-larida xolesterin uchraydi (mi-toxondriyaning ichki membrana-sidan tashqari). glikolipidlar ko'pgina membrana tarkibini (mas-n, plazmatik membrananing tashqi qavatini) tashkil etadi. glikolipidlar-ning tarkibini uglevodli funk-tsional guruhlar tashkil etadi, ya'ni ular suv fazasiga yo'nalgan bo'ladilar. membrana lipidlari amfifil molekulalarini (ko'k rangda) qutbli gidrofil boshcha va (sa-riq rangda) qutbsiz lipofil dum qismini tarzida ifo-dalaydilar. suvli muhitda ular gidrofob ta'sirlashishlar va vandervaals kuchlari orqa-li agregatlashadi. membrana …

3 / 30

moniga ko'tarib turishadi. bularga glikoprotein va i glikolipidlar deyiladi va ular qo'shimcha bog'lanmagan glipoprotein va polisaxaridlar bilan birga hujayra qobig'ni (glikokaliks) hosil qiladi. biomembranalar tarkibi va funktsiyasi hayvon hujayralarida asosiy membranalar bo'lib plazmatik membranalar, yadroning tash-qi va ichki membranasi, endoplazmatik retiku-lum va goldji apparatining membranalari, mitoxondriya membranasining tashqi va ichki membranalari hisoblanadi. lizosomalar, peroksisomalar va har xil vezikulalar tsito-plazmadan o'zining membranalari bilan ajra-tilgan bo'ladi. o'simlik hujayralari ham xloroplastlar, leykoplastlar va vakuolalar membranalaridan tashkil topgan. hamma mem-branalar qutbli, ya'ni tsitoplazmaga nisbatan ichki va tashqi qavatlardan tashkil topishadi. biologik membranalarning ayrim funktsiyalari hujayralar membranalar funktsiyalari hamma hujayralar hujayra (tsitoplazmatik) k+, na+, ca2+ ning faol tashilishi osmotik muvozanatni saqlash ko'pgina hujayralar hujayrali hujayraichi signalizatsiya mexanizm-larini yoqish va gormonlarning bog'lanishini ta'minlaydi nerv va muskul hujayralari hujayrali harakat va tinchlik potentsiali yuzaga kelishini va tarqalishini ta'min-laydi. ko'pgina hujayralar (eritrotsitlardan tashqari) mitoxondriyanin ichki membranasi atf sintezi va kislorod elektronlarini tashishni boshqaradi ko'pgina hujayralar (eritrotsitlardan tashqari) epr …

4 / 30

an zarrachalar lipo-somalar (yunoncha-lipos-yog' va soma-tanacha,zarracha) deb atala boshlandi. liposomalar tuzilishi tiplari: multilamellyar, katta monolamellyar, oligolamellyar, oligovezikulyar, kichik monolamellyar, diskomalar-disk shaklli, tubulyarli-naysimon shaklli liposomalarga moddalarning birikishi liposomalarga har qanday modda va birikmalarni kiritish yullari. suvga eruvchan moddalar liposoma-larning ichki suvli hajmiga kiradi. qo'shqatlamdagi ugle-vodorod sohaning mavjud-ligi gidrofob molekula-larni tortish qobiliyatiga ega. qo'shqatlamning yuzasida turli xildagi birikma-larni adsorblash imkoniya-tini beradi, bundan tashqari membrananing turli kompo-nentlariga va lipidlariga kimyoviy bog'lanadi. shisha stakanni (2) elektrolit eritmasiga joylashtiriladi va tef-lonli idishga (3) tushiriladi kay-sikim, devorida teshik yoki yoriq (4) qilinadi. yoriqda blm ya'ni qlm hosil bo'ladi. kapillyar yordamida yoriqqa geptan yoki geksan erituvchisida eritilgan suyuq uglevodorod-fosfoli-pidning tomchisi kiritiladi. fosfo-lipidlar molekulasi shu tarzda tomchi yuzasida yig'iladi, molekulalarning qutbli boshchalari suvli muhitga yo'nalgan, gidrofob dumchalar esa tomchi ichiga qaragan buladi. asta sekin vaqt o'tishi bilan tomchidan erituvchi uchib ketadi tomchi esa lipid qatlamga aylanadi. sun'iy membrana (blm) tayyorlash teflon idishi devoridagi qlm hosil bo'lishi a - …

5 / 30

biologik membranalarstrukturasi va funktsiyasi - Page 5

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 30 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"biologik membranalarstrukturasi va funktsiyasi" haqida

slayd 1 biologik membranalar strukturasi va funktsiyasi dots. radjabova g.g'. bizga ma'lumki, hujayralarning eng asosiy qismi membranalar hisoblanadi.ular hujayrani atrof-muhitdan chegaralab turadi, unga ziyon etqazuvchi tashqi ta'sirlardan himoya qiladi, hujayra bilan uning atrofini o'rab turuvchi muhit orasidagi modda almashinuvini boshqaradi, elektr potentsiallarini generatsiyalashga imkoniyat yaratadi, mitoxondriya-lardagi universal akkumulyatorlar energiyasi atf ni sintez qilishda ishtirok etadi. xulosa qilib aytganda, membranalar hujayralarning tuzilishini shakllan-tiradi va uning vazifasini bajaradi. ko'pgina kasal-liklar mas-n, ateroskleroz, zaharlanish, ishemiya va h.z.lar membrana tuzilishining va ish faoliyatining buzilishi bilan bog'liqdir. membranologiyaning qisqacha tarixi mu...

Bu fayl PPT formatida 30 sahifadan iborat (1,9 MB). "biologik membranalarstrukturasi va funktsiyasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: biologik membranalarstrukturasi… PPT 30 sahifa Bepul yuklash Telegram