nurniyozov axadning qattiq jismlar fizikasi fanidan tayyorlagan mustaqil ishi

PPTX 24 pages 1.5 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

fizika fakuleti 402-guruh talabasi nurniyozov axadning qattiq jismlar fizikasi fanidan tayyorlagan fizika fakuleti 402-guruh talabasi nurniyozov axadning qattiq jismlar fizikasi fanidan tayyorlagan mustaqil ishi mustaqil ish mavzulari kristallarda rentgen va elektron toʻlqinlari difraksiyasi, laue va vulf-bregg difraksiyasi shartlari bregg tekisliklari, teskari panjara; kristallar tuzulmasini aniqlashning eksperimental usullari; kristallar xossalarini tenzorlar yordamida ifodalash, material tenzorlar. kovak (teshik) tushunchasi, fermi sirti va fermi sathi tushunchasi; holatlar zichligi; 4 – guruh yarimoʻtkazgichlari va a3v5 birikmalar zona tuzulmasining oʻziga xosligi, sp3-gibridlashuv, oʻtkazuvchanlik ellipsoidlari, yengil va og’ir kovaklar. oʻtkazgich kristallarda elektromagnit toʻlqinlarning tarqalishi, skin effekti, elektromagnit toʻlqinlarning oʻtkazgichlardan qaytish koeffisiyenti; kvant elektron gazi, aynigan elektron gazining asosiy holatlari, aynigan elektron gazining kinetik xossalari. nomuvozanatdagi zaryad tashuvchilarning fazoviy taqsimoti, diffuziya va dreyf uzunliklari, ambipolyar diffuziya va dreyf. pinning fermi sathi; metall-yarimoʻtkazgich kontakti, chiqish ishi, kontakt potensiallari farqi; chuqur aralashmali holatlar,koʻp zaryadli markazlar, itarishuvchi markazlarda bog’langan holatlar hosil boʻlish mexanizmlari. kristallar optik xossalari, polyaritonlar; polyarizasion falokat. segnetoelektriklarning …

2 / 24

yar integral mikrosxemalar. skanlovchi atom kuch mikroskopi (akm). nouglerodli nanonaychalar. nanonaychalarni elektronikada qoʻllash istiqbollari. prezentatsiya mavzulari kristallarni optik xossalari,polyaritonlar,polya-rizatsion falokat. spintronika.yarim o’tkazgichli spintronika.spin maydon tranzistori molekulali xotira elementlari molekulyar integral mikrosxemalar kristallarni optik xossalari,polyaritonlar,polya-rizatsion falokat. kristallar kristallar (yun. krystallos — muz, togʻ billuri) — atomlari, ionlari va molekulalari maʼlum tartibda joylashib, fazoviy kristall panjarani tashqil etgan qattiq jismlar. kristallar, koʻpincha, suyuq fazalar — eritmalardan hosil boʻladi va oʻsadi, baʼzan esa gaz holatini yoki qattiq jism holatini tashqil etadigan fazaviy oʻzgarishlar natijasidagiva hosil boʻladi. bir turdagi kristall panjaraga ega yirik kristallar — monokristallar, mayda-mayda kristallchalardan tashqil topgan. kristallar — polikristallar, umuman kristall panjara tashqil etmagan qattiq jismlar — a m o r f jismlar deb yuritiladi. boʻlardan tashqari suyuq kristallar maxsus guruhni tashkil etadi. kristallarning tashqi koʻrinishi, u yoki bu sinfga va singoniyaga mansubligi ularning kristall panjarasi bilan belgilanadi. kimyoviy bogʻlanishga qarab kristallarning atom strukturasi 4 ta — ion (geteropolyar), kovalent, …

3 / 24

allik holatlari misol boʻla oladi. metall bogʻlanishlida erkin elektronlar kristall panjaralarning barcha qismlarida elektron gaz holatida taqsimlanadi va ular musbat zaryadli tugunlardagi ionlarni maʼlum masofalarda tutib turadi. bunga metall va intermetall birikmalari misol boʻla oladi. kristallar, odatda, simmetrik, toʻgʻri shaklli, tomonlari sillik, qirralari toʻgʻri boʻladi. rentgenostruktura tahlili paydo boʻlgunga qadar. kristallar burchaklarini oʻlchash yordamida oʻzaro taqqoslanib, ularning kimyoviy tarkibi aniqlangan. kristallarni simmetrik jism sifatida oʻrganish maqsadida ular 32 simmetriya sinfiga boʻlingan. har bir sinf simmetriya elementlarining maʼlum bir majmui b-n xarakterlanadi. 32 sinf ulardagi xarakterli simmetriya elementlarining mavjudligiga qarab 7 singoniyaga guruhlanadi: triklin, monoklin, romb, tetragonal, geksagonal, trigonal va kub. k. ayrim tomonlarining oʻsish tezligidagi farqlar ularni kamdan-kam uchraydigan turli-tuman shakllar (plastinkasimon, ignasimon, tolasimon, butoqsimon, dendrit, qorsimon) ga olib kelishi mumkin. bu xususiyatlardan germaniyning dendrit lentasini, turli yarimoʻtkazgichlarning yupqa plyonka (parda) sini oʻstirish texnikasida foydalaniladi. agar eritmada bir yoʻla bir necha kristallanish markazlari hosil boʻlsa, u holda oʻsib borayotgan kristallar …

4 / 24

tovlanish, lyuminessent xususiyatlari kristall panjaralardagi nuqsonlar miqdori va turiga qarab aniqlanadi. undan tashqari, kristallarda simmetriya, tomonlari orasidagi burchakning katta-kichikligi, fizik va kimyoviy xossalarining har xil boʻlishi ulardagi anizotropiya va izotropiya hodisasi bilan bogʻlikdir. kristallar tuzilishida har xil nuqsonlar — vakansiya (teshiklar), chekka dislokatsiyalar va b. uchraydi. kristall panjaraning parallel strukturaga ega boʻlmasligi tufayli bu nuqsonlar ferromagnetik va segnetoelektritik kuzatiladi. kristallar dagi nuqsonlar tufayli ulardan akustik, rentgen va elektromexanik toʻlqinlar sochiladi. kristallar dagi aralashmalar adsorbsiya hodisasi tufayli uning strukturasi (yoqlari)ni buzadi. kristallarni turlari 0ptik kristall ishlab chiqarish polyaritonlar spintronika.yarim o’tkazgichli spintronika.spin maydon tranzistori spinli elektronika yoki spintronika — zamonaviy fizikaning yetarlicha yosh sohasi boʻlib, kelajakda juda katta amaliy ahamiyatga ega boʻlishi kutilmoq-da. uning anʼanaviy elektronikadan asosiy farqi shundaki, odatiy elektr tokida zaryadlangan zarralar harakatlanadi. spinli elektronikada esa faqatgina elektronlarning spinlari harakatlanadi. spin (xususiy harakat miqdori momenti) — elektronning ichki xarakteristikasi boʻlib, kvant xususiyatiga ega. spin qiymati elektronning harakatiga bogʻliq emas. elektron …

5 / 24

ng yuqori chegaralariga yetib keldilar. bundan ortigʻiga ularning fizik imkoniyatlari dosh bermaydi (oʻta yuqori chastotada juda qattiq qizib ketish yuz berishi mumkin). shu sababli olimlar va tadqiqotchilar yangi avlod qurilmalarini yaratishga harakat qilmoqdalar. ushbu yangi avlod qurilmalari kamroq energiya isteʼmol qilishi hamda qizib ketmasligi kerak. spintronik qurilmalarda esa spin aylanishi amalda hech qanday energiya talab qilmaydi, operatsiyalar oraligʻida esa qurilma taʼminot manbaidan uzib qoʻyilishi mumkin. natijada esa, deyarli issiqlik ajralib chiqmaydi. spintronikaning vujudga kelishi va ish prinsipi[tahrir | manbasini tahrirlash] spintronika oʻtgan asrning 80-yillarida, qattiq jismli elektron qurilmalarda elektronlar koʻchishining spinga bogʻlangan xususiyatlarini oʻrganish paytida yuzaga kelgan. bunday tadqiqotlar sirasiga jonson va silbining 1985-yilda, ferromagnit metalldan normal metallga elektronlarni injeksiyalash ustida oʻtkazgan tajribalari, albert fert hamda piter gryunberg tomonidan gigant magnit qarshiligining kashf qilinishi (1988) kabilarni aytish mumkin [1]. shundan soʻng ferromagnetik, oʻta oʻtkazuvchan moddalarda magnit tunnel oʻtishlarini oʻrganish boʻyicha tadqiqotlar olib borildi. yarimoʻtkazgich moddalardan spintronikada foydalanish 1990-yilda datt hamda …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nurniyozov axadning qattiq jismlar fizikasi fanidan tayyorlagan mustaqil ishi"

fizika fakuleti 402-guruh talabasi nurniyozov axadning qattiq jismlar fizikasi fanidan tayyorlagan fizika fakuleti 402-guruh talabasi nurniyozov axadning qattiq jismlar fizikasi fanidan tayyorlagan mustaqil ishi mustaqil ish mavzulari kristallarda rentgen va elektron toʻlqinlari difraksiyasi, laue va vulf-bregg difraksiyasi shartlari bregg tekisliklari, teskari panjara; kristallar tuzulmasini aniqlashning eksperimental usullari; kristallar xossalarini tenzorlar yordamida ifodalash, material tenzorlar. kovak (teshik) tushunchasi, fermi sirti va fermi sathi tushunchasi; holatlar zichligi; 4 – guruh yarimoʻtkazgichlari va a3v5 birikmalar zona tuzulmasining oʻziga xosligi, sp3-gibridlashuv, oʻtkazuvchanlik ellipsoidlari, yengil va og’ir kovaklar. oʻtkazgich kristallarda elektromagnit toʻlqinla...

This file contains 24 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "nurniyozov axadning qattiq jismlar fizikasi fanidan tayyorlagan mustaqil ishi", click the Telegram button on the left.

Tags: nurniyozov axadning qattiq jism… PPTX 24 pages Free download Telegram