qattiq jismlar fizikasi kursidan mustaqil ta’lim topshiriqlari

PPTX 29 pages 1.3 MB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPTX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

презентация powerpoint o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus talim vazirligi sharof rashidov nomidagi samarqand davlat unvirsiseti fizika fakulteti 402-guruh talabasi ruzimurodova nargizaning qattiq jism fizikasi fanidan mustaqil ta’lim mavzulari. qattiq jismlar fizikasi kursidan mustaqil ta’lim topshiriqlari kristallarda rentgen va elektron toʻlqinlari difraksiyasi, laue va vulf-bregg difraksiyasi shartlari bregg tekisliklari, teskari panjara; kristallar tuzulmasini aniqlashning eksperimental usullari; kristallar xossalarini tenzorlar yordamida ifodalash, material tenzorlar. kovak (teshik) tushunchasi, fermi sirti va fermi sathi tushunchasi; holatlar zichligi; 4 – guruh yarimoʻtkazgichlari va a3v5 birikmalar zona tuzulmasining oʻziga xosligi, sp3-gibridlashuv, oʻtkazuvchanlik ellipsoidlari, yengil va og’ir kovaklar. oʻtkazgich kristallarda elektromagnit toʻlqinlarning tarqalishi, skin effekti, elektromagnit toʻlqinlarning oʻtkazgichlardan qaytish koeffisiyenti; kvant elektron gazi, aynigan elektron gazining asosiy holatlari, aynigan elektron gazining kinetik xossalari. nomuvozanatdagi zaryad tashuvchilarning fazoviy taqsimoti, diffuziya va dreyf uzunliklari, ambipolyar diffuziya va dreyf. pinning fermi sathi; metall-yarimoʻtkazgich kontakti, chiqish ishi, kontakt potensiallari farqi; chuqur aralashmali holatlar,koʻp zaryadli markazlar, itarishuvchi markazlarda bog’langan holatlar hosil …

2 / 29

$zgichli spintronika. spin maydon tranzistori. molekulali xotira elementlari. molekulyar integral mikrosxemalar. skanlovchi atom kuch mikroskopi (akm). nouglerodli nanonaychalar. nanonaychalarni elektronikada qoʻllash istiqbollari. 1 kristallarda rentgen va elektron toʻlqinlari difraksiyasi, laue va vulf-bregg difraksiyasi shartlari bregg tekisliklari, teskari panjara; kristallar tuzulmasini aniqlashning eksperimental usullari; kristallar xossalarini tenzorlar yordamida ifodalash, material tenzorlar. кристалларда рентген нурлари дифракцияси кристалл панжараси тузилишини бевосита катгалаштириб тасвирга тушириш кам \олатлардагина мумкин. шунинг учун кристалл панжараси тузилишини урганишда рентген нурлармиинг кристал панжарадаги дифракциясидан фойдаланилади. тулкин узунлиги катта булган нурлардан \ам фойдаланиб булмайди, чунки дифрак- . . . . . . ,.„г цияни кузатиш учун тул^ин узунлиги г; нч“ урлар д!!фр;'кцт1и1 дифракцион панжара даври чамасида булиши лозим. кристалл панжарасидаги рентген нурлари _дифракцияси ни энг содда килиб биринчи марта у. брегг ва i . а. вулфлар тушунтириб беришди. рентген нурлари кристалга тушгач, улар турли атом текисликларидан кайтадилар ва рентген нурларининг йул фарк,и тулк,ин узунлигига каррапи булга ни да дифракцион максимумлар, …$

3 / 29

$агар биз монохраматик нурни ихтиерий бурчак остида уч улчовли кристал панжарасига туширсак, \еч кандай дифракция кузатилмаслиги мумкин. дифракцион тасвир \осил kjuiiiiij учун биз a-ни ёки 0- ни секин аста ^згартириш, яъни сканерлаш имкониятига эга булишимиз керак. \озирги пайтда крисп аллар тузилишини урганишнинг асосан уч хил усули кулланилади. kovak (teshik) tushunchasi, fermi sirti va fermi sathi tushunchasi; holatlar zichligi; 4 – guruh yarimoʻtkazgichlari va a3v5 birikmalar zona tuzulmasining oʻziga xosligi, sp3-gibridlashuv, oʻtkazuvchanlik ellipsoidlari, yengil va og’ir kovaklar. fermi sathi. berilgan temperaturada harakatchan va qo‘zg‘almas zaryad tashuvchilar konsentratsiyasi fermi sathi wf holati bilan aniqlanadi. bu sath bir elektronga mos keluvchi jismning o‘rtacha issiqlik energiyasiga mos keladi. absolyut nol temperaturadan farqli temperaturada bu sathning to‘lish ehtimoli 0,5 ga teng oʻtkazgich kristallarda elektromagnit toʻlqinlarning tarqalishi, skin effekti, elektromagnit toʻlqinlarning oʻtkazgichlardan qaytish koeffisiyenti; kvant elektron gazi, aynigan elektron gazining asosiy holatlari, aynigan elektron gazining kinetik xossalari. elektromagnit toʻlqinlar — vaqt boʻyicha davriy oʻzgaradigan elektromagnit maydon …$

4 / 29

toʻla tavsiflanadi. skin-effekt (ing. skin teri, qobiq va effekt) (sirtiy effekt) — oʻzgaruvchan tok va u bilan bogʻliq boʻlgan elektromagnit toʻlkinlarning muhit ichiga kirgan sari soʻna borishi. buning natijasida, mas, oʻzgaruvchan tok oʻtkazgichning koʻndalang kesimi boʻyicha yoki magnit oqimi magnit oʻtkazgichning koʻndalang kesimi boʻyicha bir tekis taqsimlanmaydi. yetarlicha yuqori chastotalarda tok, asosan, oʻtkazgichning yupka sirtki qatlami (skinqatlami)da oqadi va amalda uning chuqur qatlamlari (ichi)da boʻlmaydi. oʻtkazgich kancha yoʻgon va oʻzgaruvchan tok chastotasi kancha yuqori boʻlsa, taqsimlash shuncha keskin farq qiladi. elektromagnit toʻlqinning amplitudasi ye marta kamayadigan masofa kirish chukurligi yoki skinqatlam deyiladi. skin-effekt elektromagnit toʻlqinlar oʻtkazuvchi muhitda tarqalayotganda uyurma toklar vujudga kelib, elektromagnit energiyasi bir qismining issiqlikka aylanishiga asoslangan. bu elektr va magnit maydonlari kuchlanganligi va tok zichligining kamayishiga, yaʼni toʻlqinning soʻnishiga olib keladi. elektromagnit maydon chastotasi v va oʻtkazgichning magnit singdiruvchanligi |x qancha yuqori boʻlsa, oʻzgaruvchi magnit maydoni vujudga keltirayotgan uyurma tokning elektr maydoni ham shuncha kuchli boʻladi. oʻtkazgich …

5 / 29

ash skin-effektga asoslangan. nomuvozanatdagi zaryad tashuvchilarning fazoviy taqsimoti, diffuziya va dreyf uzunliklari, ambipolyar diffuziya va dreyf yarimo’tkazgichda ortiqcha (muvozanatdagi miqdorga nisbatan) zaryad tashuvchilar kontakt (yoki n-p — o’tish ) orqali injeksiyalanish hisobiga, kuchli elektr maydonlar ta’sirida, yuqori energiyali zarralar nurlari ta’siri oqibatida va boshqa sabablar tufayli yuzaga kelishi mumkin. bunda elektronlarga energetik to’siqlarni yengish uchun zarur bo’lgan energiyani tashqi manba beradi, biroq kristall panjaraning issiqlik energiyasi (temreraturasi) deyarli o’zgarmay qoladi. tashqi ta’sir mavjud bo’lganida shu tarzda kristall panjara va elektronlar orasidagi muvozanat buziladi. shu sababdan yarimo’tkazgichda tashqi ta’sir tufayli vujudga keladigan zaryad tashuvchilarni nomuvozatiy zaryad tashuvchilar deyiladi. tashqi ta’sirning mavjud bo’lishi va bo’lmasligi (masalan, yarimo’tkazgichni yoritish va yoritmay qo’yish) nomuvozanatiy zaryad tashuvchilar konsentrasiyasini o’zgartiradi, ammo muvozanatiy konsentrasiyaga ta’sir qilmaydi. shuning uchun elektronlar va kovaklarning to’la konsentrasiyalari (n, p) muvozanatiy (p0,n0) va ortiqcha (δn, δp) konsentrasiyalar yig’indisiga teng bo’ladi: n = n0 +δn, (3.20) p =pp0 + δp diffuziya (lotincha: diffusio …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qattiq jismlar fizikasi kursidan mustaqil ta’lim topshiriqlari"

презентация powerpoint o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus talim vazirligi sharof rashidov nomidagi samarqand davlat unvirsiseti fizika fakulteti 402-guruh talabasi ruzimurodova nargizaning qattiq jism fizikasi fanidan mustaqil ta’lim mavzulari. qattiq jismlar fizikasi kursidan mustaqil ta’lim topshiriqlari kristallarda rentgen va elektron toʻlqinlari difraksiyasi, laue va vulf-bregg difraksiyasi shartlari bregg tekisliklari, teskari panjara; kristallar tuzulmasini aniqlashning eksperimental usullari; kristallar xossalarini tenzorlar yordamida ifodalash, material tenzorlar. kovak (teshik) tushunchasi, fermi sirti va fermi sathi tushunchasi; holatlar zichligi; 4 – guruh yarimoʻtkazgichlari va a3v5 birikmalar zona tuzulmasining oʻziga xosligi, sp3-gibridlashuv, oʻtkazuvchanlik elli...

This file contains 29 pages in PPTX format (1.3 MB). To download "qattiq jismlar fizikasi kursidan mustaqil ta’lim topshiriqlari", click the Telegram button on the left.

Tags: qattiq jismlar fizikasi kursida… PPTX 29 pages Free download Telegram