Назад

elektron kovakli o’tishning tarkibi va o’tishni hosil qilish

DOC 11 стр. 2,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (6 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 11
2-mavzu: elektron kovakli o’tishning tarkibi va o’tishni hosil qilish. reja: elektron kovokli o’tishning tarkibi. p-n o’tishni hosil qilish. p-n o’tishning toki. p-n o’tishga tog’ri va teskari ulanish. tayanch so’zlar va iboralar: yarim o’tkazgichlar; elektron; kovok; monokiristal; p-n o’tish; konsentratsiya; musbat va manfiy ionlar; potensiallar; diffuziya toki; drayf toki. yarim o‘tkazgichli asboblarning ko‘pchiligi bir jinsli bo‘lmagan yarim o‘tkazgichlardan tayyorlanadi. xususiy xolatda bir jinsli bo‘lmagan yarim o‘tkazgich bir sohasi p–turdagi, ikkinchisi esa n-turdagi monokristaldan tashkil topadi. bunday bir jinsli bo‘lmagan yarim o‘tkazgichning p va n – sohalarining ajralish chegarasida hajmiy zaryad qatlami hosil bo‘ladi, bu sohalar chegarasida ichki elektr maydoni yuzaga keladi va bu qatlam elektron – kovak o‘tish yoki p-n o‘tish deb ataladi. ko‘p sonli yarim o‘tkazgichli asboblar va integral mikrosxemalarning ishlash prinsipi p-n o‘tish xossalariga asoslangan. p-n o‘tish hosil bo‘lish mexanizmini ko‘rib chiqamiz. soddalik uchun, n–sohadagi elektronlar va p- sohadagi kovaklar sonini teng olamiz. bundan tashqari, har bir sohada uncha …
2 / 11
konsentratsiyasi kamayib boradi va u akseptor kiritmasi bilan kompensatsiyalangan ion zaryadlari hisobiga manfiy zaryadlana boshlaydi (2.1–rasm). musbat va manfiy ishorali aylanalar mos ravishda donor va akseptor ionlarini tasvirlaydi. hosil bo‘lgan ikki hajmiy zaryad qatlami p-n o‘tish deb ataladi. bu qatlam harakatchan zaryad tashuvchilar bilan kambag‘allashtirilgan. shuning uchun uning solishtirma qarshiligi p- va n–soha qarshiliklariga nisbatan juda katta. ba’zi adabiyotlarda bu qatlam kambag‘allashgan yoki i – soha deb ataladi. hajmiy zaryadlar turli ishoralarga ega bo‘ladilar va p-n o‘tishda kuchlanganligi file_0.unknown thumbnail_0.wmf e r ga teng bo‘lgan elektr maydon hosil qiladilar. asosiy zaryad tashuvchilar uchun bu maydon tormozlovchi bo‘lib ta’sir ko‘rsatadi va ularni p-n o‘tish bo‘ylab erkin harakat qilishlariga qarshilik ko‘rsatadi. 2.1b-rasmda o‘tish yuzasiga perpendikulyar bo‘lgan, x o‘qi bo‘ylab potensial o‘zgarishi ko‘rsatilgan. bu vaqtda nol potensial sifatida chegaraviy soha potensiali qabul qilingan. file_1.png file_2.wmf file_3.png file_4.wmf 2.1 – rasm. p-n o’tish. rasmdan ko‘rinib turibdiki, p-n o‘tishda voltlarda ifodalanadigan kontakt potensiallar farqiga file_5.unknown …
3 / 11
˜lgan ko‘pgina zaryad tashuvchilar (2.2-rasmga qarang) p-n o‘tish orqali qo‘shni sohalarga diffuziya hisobiga p-n o‘tish maydoniga qarama–qarshi ravishda siljiydilar. ular diffuziya tokini yuzaga keltiradilar. asosiy zaryad tashuvchilarning p-n o‘tish orqali harakati bilan bir vaqtda, p-n o‘tish ular uchun tezlatuvchi bo‘lib ta’sir ko‘rsatayogan maydon ta’sirida asosiy bo‘lmagan zaryad tashuvchilar ham harakatlanadilar. asosiy bo‘lmagan zaryad tashuchilar oqimi dreyf tokini yuzaga keltiradi. tashqi maydon ta’sir ettirilmaganda dinamik muvozanat o‘rnatiladi, ya’ni diffuziya va dreyf toklarining absolyut qiymatlari teng bo‘ladi. lekin diffuziya va dreyf toklari o‘zaro qarama–qarshi yo‘nalishda yo‘nalganligi uchun, p-n o‘tishdagi natijaviy tok nolga teng bo‘ladi. p-n o‘tishning to‘g‘ri ulanishi. agar p-n o‘tishga tashqi kuchlanish manbai u ulansa, u holda muvozanat sharti buziladi va tok oqib o‘ta boshlaydi. agar kuchlanish manbaining musbat qutbi p-turdagi sohaga, manfiy qutbi esa n-turdagi sohaga ulansa, bunday ulanish to‘g‘ri ulanish deb ataladi (2.2 - rasm). file_9.png file_10.wmf 2.2 – rasm. p-n o’tishning to’g’ri ulanishi. kuchlanish manbaining elektr maydoni kontakt …
4 / 11
eb ataladi. kuchlanish o‘zgarishi bilan diffuziya tokining o‘zgarishi eksponensial qonun asosida ro‘y beradi: file_11.unknown thumbnail_5.wmf kt qu ð”ð˜ð¤ e i i / 0 0 = (2.1) bu yerda i0 – dreyf toki bo‘lib, uni p-n o‘tishning teskari toki deb ham atashadi. to‘g‘ri kuchlanish berilganda potensial to‘siq balandligiga teskari tok ta’sir ko‘rsatmaydi, chunki bu tok faqat p-n o‘tish orqali birlik vaqt ichida tartibsiz issiqlik harakati tufayli olib o‘tilayotgan asosiy bo‘lmagan zaryad tashuvchilarning soni bilan belgilanadi. diffuziya va dreyf toklari bir-biriga nisbatan qarama-qarshi yo‘nalgan bo‘ladi, shu sababli p-n o‘tish orqali oqib o‘tayotgan natijaviy (to‘g‘ri) tok (2.1) dan kelib chiqqan holda file_12.unknown thumbnail_6.wmf ( ) 1 / 0 0 0 - = - = kt qu ð”ð˜ð¤ ð¢ðŽð“ e i i i i . (2.2) i0 toki germaniyli p-n o‘tishlarda o‘nlab mka yoki kremniyli p-n o‘tishlarda nanoamperlarni tashkil etadi va temperatura ortishi bilan kuchli ravishda tok ham ortadi. lekin i0 qiymatidagi katta farq …
5 / 11
umbnail_12.wmf 0 e - elektr doimiy. potensial to‘siqning ortishi diffuziya tokining kamayishiga olib keladi. diffuziya tokining o‘zgarishi eksponensial qonun asosida ro‘y beradi file_21.unknown thumbnail_13.wmf kt qu ð”ð˜ð¤ e i i / 0 0 - = . (2.4) dreyf toki potensial to‘siq balandligiga bog‘liq emasligi va i0 ga teng bo‘lganligi sababli, p-n o‘tishdan o‘tayotgan natijaviy tok file_22.unknown thumbnail_14.wmf ( ) 1 / 0 0 / 0 0 0 - = - = - - kt qu kt qu ð¢ð•ð¡ðš e i i ðµ i i . (2.5) teskari ulanishda kontaktlashuvchi yarim o‘tkazgichlardan asosiy bo‘lmagan zaryad tashuvchilar chiqarib olinadi (ekstraksiya). shu sababli teskari tok ekstraksiya toki deb ataladi. nazorat savollari: p-n o’tish deb nimaga aytiladi? drayf toki nima? diffuziya toki nima? p-n o’tishda to’g’ri ulanishni tushuntiring? p-n o’tishda teskari ulanishni tushuntiring? elektron kovokli o’tishning tarkibi va o’tishni hosil qilish mavzusidan o’quvchilarni bilim va ko’nikmalarini tekshirish uchun test savollari: “p-n o’tishning teskari ulanishi …
6 / 11
h mavzusi yuzasidan nazorat savollari: p-n o’tish deb nimaga aytiladi? drayf toki nima? diffuziya toki nima? p-n o’tishda to’g’ri ulanishni tushuntiring? p-n o’tishda teskari ulanishni tushuntiring? 2-mavzu: elektron kovakli o’tishning tarkibi va o’tishni hosil qilish. errik elektron va kovoklar o'zbekiston aloqa va axborotlashtirish agentligi file_23.wmf o’tkazuvchanlik va valent sohalari reja: xususiy va aralashmali o'tkazgichlarning elektr o'tkazuvchanlik mexanizmi - bet 2 file_24.wmf p-n o’tishni hosil qilish ð¥ð°ð³ð°ñ ð´ð°ð¼ð¶ñƒñƒð»ð°ð³ñ‡ ð´ð°ñ ñŒ ð³ò¯ð¹ð´ñð» ò¯ò¯ñð´ñð³. ð¥ð°ð³ð°ñ ð´ð°ð¼ð¶ñƒñƒð»ð°ð³ñ‡ ð´ð°ñ ñŒ ñ†ð°ñ ð¸ð»ð³ð°ð°ð½ ð³ò¯ð¹ð´ñð» file_25.wmf dioning uyi. yarimo'tkazgichli diod. oldinga va teskari kuchlanish file_26.wmf

Хотите читать дальше?

Скачайте все 11 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "elektron kovakli o’tishning tarkibi va o’tishni hosil qilish"

2-mavzu: elektron kovakli o’tishning tarkibi va o’tishni hosil qilish. reja: elektron kovokli o’tishning tarkibi. p-n o’tishni hosil qilish. p-n o’tishning toki. p-n o’tishga tog’ri va teskari ulanish. tayanch so’zlar va iboralar: yarim o’tkazgichlar; elektron; kovok; monokiristal; p-n o’tish; konsentratsiya; musbat va manfiy ionlar; potensiallar; diffuziya toki; drayf toki. yarim o‘tkazgichli asboblarning ko‘pchiligi bir jinsli bo‘lmagan yarim o‘tkazgichlardan tayyorlanadi. xususiy xolatda bir jinsli bo‘lmagan yarim o‘tkazgich bir sohasi p–turdagi, ikkinchisi esa n-turdagi monokristaldan tashkil topadi. bunday bir jinsli bo‘lmagan yarim o‘tkazgichning p va n – sohalarining ajralish chegarasida hajmiy zaryad qatlami hosil bo‘ladi, bu sohalar chegar...

Этот файл содержит 11 стр. в формате DOC (2,1 МБ). Чтобы скачать "elektron kovakli o’tishning tarkibi va o’tishni hosil qilish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: elektron kovakli o’tishning tar… DOC 11 стр. Бесплатная загрузка Telegram

Похожие файлы

Вам также может понравиться

Показать все
vakuum hosil qilish — DOC DOC
vakuum hosil qilish
— 105,5 КБ
xomuza hosil qilish — PPT PPT
xomuza hosil qilish
11 стр. 367,5 КБ
birikma hosil qilish — DOCX DOCX
birikma hosil qilish
— 5,4 МБ
limfaning hosil bôlishi, tarkibi va vazifalari — PPTX PPTX
limfaning hosil bôlishi, tarkibi va vazifalari
20 стр. 1,6 МБ
limfaning hosil bo‘lishi, tarkibi va vazifalari — PPTX PPTX
limfaning hosil bo‘lishi, tarkibi va vazifalari
15 стр. 3,5 МБ
diagramma va grafiklarni hosil qilish — PPT PPT
diagramma va grafiklarni hosil qilish
— 924,5 КБ
hujjat hosil qilish va saqlash — PPTX PPTX
hujjat hosil qilish va saqlash
9 стр. 241,2 КБ
xomuza hosil qilish va xomuza omillari va zamonaviy xomuza hosil qilish mexanizmlari — PPT PPT
xomuza hosil qilish va xomuza omillari va zamonaviy xomuza hosil qilish mexanizmlari
17 стр. 8,3 МБ
dizellarda aralashma hosil qilish — PPTX PPTX
dizellarda aralashma hosil qilish
15 стр. 757,2 КБ
aylanma jismlar hosil qilish — DOC DOC
aylanma jismlar hosil qilish
— 94,0 КБ
xomuza hosil qilish mexanizmlari — PPT PPT
xomuza hosil qilish mexanizmlari
27 стр. 1,1 МБ
tovushlarni hosil qilish (2) — PPTX PPTX
tovushlarni hosil qilish (2)
8 стр. 2,9 МБ