elektron kovakli o’tishning tarkibi va o’tishni hosil qilish

DOC 11 pages 2.1 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type DOC

Pages 11

Updated Jun 2026

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

2-mavzu: elektron kovakli oâtishning tarkibi va oâtishni hosil qilish. reja: elektron kovokli oâtishning tarkibi. p-n oâtishni hosil qilish. p-n oâtishning toki. p-n oâtishga togâri va teskari ulanish. tayanch soâzlar va iboralar: yarim oâtkazgichlar; elektron; kovok; monokiristal; p-n oâtish; konsentratsiya; musbat va manfiy ionlar; potensiallar; diffuziya toki; drayf toki. yarim oâtkazgichli asboblarning koâpchiligi bir jinsli boâlmagan yarim oâtkazgichlardan tayyorlanadi. xususiy xolatda bir jinsli boâlmagan yarim oâtkazgich bir sohasi pâturdagi, ikkinchisi esa n-turdagi monokristaldan tashkil topadi. bunday bir jinsli boâlmagan yarim oâtkazgichning p va n â sohalarining ajralish chegarasida hajmiy zaryad qatlami hosil boâladi, bu sohalar chegarasida ichki elektr maydoni yuzaga keladi va bu qatlam elektron â kovak oâtish yoki p-n oâtish deb ataladi. koâp sonli yarim oâtkazgichli asboblar va integral mikrosxemalarning ishlash prinsipi p-n oâtish xossalariga asoslangan. p-n oâtish hosil boâlish mexanizmini koârib chiqamiz. soddalik uchun, nâsohadagi elektronlar va p- sohadagi kovaklar sonini teng olamiz. bundan tashqari, har bir sohada uncha …

2 / 11

konsentratsiyasi kamayib boradi va u akseptor kiritmasi bilan kompensatsiyalangan ion zaryadlari hisobiga manfiy zaryadlana boshlaydi (2.1ârasm). musbat va manfiy ishorali aylanalar mos ravishda donor va akseptor ionlarini tasvirlaydi. hosil boâlgan ikki hajmiy zaryad qatlami p-n oâtish deb ataladi. bu qatlam harakatchan zaryad tashuvchilar bilan kambagâallashtirilgan. shuning uchun uning solishtirma qarshiligi p- va nâsoha qarshiliklariga nisbatan juda katta. baâzi adabiyotlarda bu qatlam kambagâallashgan yoki i â soha deb ataladi. hajmiy zaryadlar turli ishoralarga ega boâladilar va p-n oâtishda kuchlanganligi file_0.unknown thumbnail_0.wmf e r ga teng boâlgan elektr maydon hosil qiladilar. asosiy zaryad tashuvchilar uchun bu maydon tormozlovchi boâlib taâsir koârsatadi va ularni p-n oâtish boâylab erkin harakat qilishlariga qarshilik koârsatadi. 2.1b-rasmda oâtish yuzasiga perpendikulyar boâlgan, x oâqi boâylab potensial oâzgarishi koârsatilgan. bu vaqtda nol potensial sifatida chegaraviy soha potensiali qabul qilingan. file_1.png file_2.wmf file_3.png file_4.wmf 2.1 â rasm. p-n oâtish. rasmdan koârinib turibdiki, p-n oâtishda voltlarda ifodalanadigan kontakt potensiallar farqiga file_5.unknown …

3 / 11

lgan koâpgina zaryad tashuvchilar (2.2-rasmga qarang) p-n oâtish orqali qoâshni sohalarga diffuziya hisobiga p-n oâtish maydoniga qaramaâqarshi ravishda siljiydilar. ular diffuziya tokini yuzaga keltiradilar. asosiy zaryad tashuvchilarning p-n oâtish orqali harakati bilan bir vaqtda, p-n oâtish ular uchun tezlatuvchi boâlib taâsir koârsatayogan maydon taâsirida asosiy boâlmagan zaryad tashuvchilar ham harakatlanadilar. asosiy boâlmagan zaryad tashuchilar oqimi dreyf tokini yuzaga keltiradi. tashqi maydon taâsir ettirilmaganda dinamik muvozanat oârnatiladi, yaâni diffuziya va dreyf toklarining absolyut qiymatlari teng boâladi. lekin diffuziya va dreyf toklari oâzaro qaramaâqarshi yoânalishda yoânalganligi uchun, p-n oâtishdagi natijaviy tok nolga teng boâladi. p-n oâtishning toâgâri ulanishi. agar p-n oâtishga tashqi kuchlanish manbai u ulansa, u holda muvozanat sharti buziladi va tok oqib oâta boshlaydi. agar kuchlanish manbaining musbat qutbi p-turdagi sohaga, manfiy qutbi esa n-turdagi sohaga ulansa, bunday ulanish toâgâri ulanish deb ataladi (2.2 - rasm). file_9.png file_10.wmf 2.2 â rasm. p-n oâtishning toâgâri ulanishi. kuchlanish manbaining elektr maydoni kontakt …

4 / 11

eb ataladi. kuchlanish oâzgarishi bilan diffuziya tokining oâzgarishi eksponensial qonun asosida roây beradi: file_11.unknown thumbnail_5.wmf kt qu ððð¤ e i i / 0 0 = (2.1) bu yerda i0 â dreyf toki boâlib, uni p-n oâtishning teskari toki deb ham atashadi. toâgâri kuchlanish berilganda potensial toâsiq balandligiga teskari tok taâsir koârsatmaydi, chunki bu tok faqat p-n oâtish orqali birlik vaqt ichida tartibsiz issiqlik harakati tufayli olib oâtilayotgan asosiy boâlmagan zaryad tashuvchilarning soni bilan belgilanadi. diffuziya va dreyf toklari bir-biriga nisbatan qarama-qarshi yoânalgan boâladi, shu sababli p-n oâtish orqali oqib oâtayotgan natijaviy (toâgâri) tok (2.1) dan kelib chiqqan holda file_12.unknown thumbnail_6.wmf ( ) 1 / 0 0 0 - = - = kt qu ððð¤ ð¢ðð e i i i i . (2.2) i0 toki germaniyli p-n oâtishlarda oânlab mka yoki kremniyli p-n oâtishlarda nanoamperlarni tashkil etadi va temperatura ortishi bilan kuchli ravishda tok ham ortadi. lekin i0 qiymatidagi katta farq …

5 / 11

umbnail_12.wmf 0 e - elektr doimiy. potensial toâsiqning ortishi diffuziya tokining kamayishiga olib keladi. diffuziya tokining oâzgarishi eksponensial qonun asosida roây beradi file_21.unknown thumbnail_13.wmf kt qu ððð¤ e i i / 0 0 - = . (2.4) dreyf toki potensial toâsiq balandligiga bogâliq emasligi va i0 ga teng boâlganligi sababli, p-n oâtishdan oâtayotgan natijaviy tok file_22.unknown thumbnail_14.wmf ( ) 1 / 0 0 / 0 0 0 - = - = - - kt qu kt qu ð¢ðð¡ð e i i ðµ i i . (2.5) teskari ulanishda kontaktlashuvchi yarim oâtkazgichlardan asosiy boâlmagan zaryad tashuvchilar chiqarib olinadi (ekstraksiya). shu sababli teskari tok ekstraksiya toki deb ataladi. nazorat savollari: p-n oâtish deb nimaga aytiladi? drayf toki nima? diffuziya toki nima? p-n oâtishda toâgâri ulanishni tushuntiring? p-n oâtishda teskari ulanishni tushuntiring? elektron kovokli oâtishning tarkibi va oâtishni hosil qilish mavzusidan oâquvchilarni bilim va koânikmalarini tekshirish uchun test savollari: âp-n oâtishning teskari ulanishi …

6 / 11

h mavzusi yuzasidan nazorat savollari: p-n oâtish deb nimaga aytiladi? drayf toki nima? diffuziya toki nima? p-n oâtishda toâgâri ulanishni tushuntiring? p-n oâtishda teskari ulanishni tushuntiring? 2-mavzu: elektron kovakli oâtishning tarkibi va oâtishni hosil qilish. errik elektron va kovoklar o'zbekiston aloqa va axborotlashtirish agentligi file_23.wmf oâtkazuvchanlik va valent sohalari reja: xususiy va aralashmali o'tkazgichlarning elektr o'tkazuvchanlik mexanizmi - bet 2 file_24.wmf p-n oâtishni hosil qilish ð¥ð°ð³ð°ñ ð´ð°ð¼ð¶ññð»ð°ð³ñ ð´ð°ñ ñ ð³ò¯ð¹ð´ñð» ò¯ò¯ñð´ñð³. ð¥ð°ð³ð°ñ ð´ð°ð¼ð¶ññð»ð°ð³ñ ð´ð°ñ ñ ñð°ñ ð¸ð»ð³ð°ð°ð½ ð³ò¯ð¹ð´ñð» file_25.wmf dioning uyi. yarimo'tkazgichli diod. oldinga va teskari kuchlanish file_26.wmf

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektron kovakli o’tishning tarkibi va o’tishni hosil qilish"

2-mavzu: elektron kovakli oâtishning tarkibi va oâtishni hosil qilish. reja: elektron kovokli oâtishning tarkibi. p-n oâtishni hosil qilish. p-n oâtishning toki. p-n oâtishga togâri va teskari ulanish. tayanch soâzlar va iboralar: yarim oâtkazgichlar; elektron; kovok; monokiristal; p-n oâtish; konsentratsiya; musbat va manfiy ionlar; potensiallar; diffuziya toki; drayf toki. yarim oâtkazgichli asboblarning koâpchiligi bir jinsli boâlmagan yarim oâtkazgichlardan tayyorlanadi. xususiy xolatda bir jinsli boâlmagan yarim oâtkazgich bir sohasi pâturdagi, ikkinchisi esa n-turdagi monokristaldan tashkil topadi. bunday bir jinsli boâlmagan yarim oâtkazgichning p va n â sohalarining ajralish chegarasida hajmiy zaryad qatlami hosil boâladi, bu sohalar chegar...

This file contains 11 pages in DOC format (2.1 MB). To download "elektron kovakli o’tishning tarkibi va o’tishni hosil qilish", click the Telegram button on the left.

Tags: elektron kovakli o’tishning tar… DOC 11 pages Free download Telegram