bezgak (malaria)

PPTX 35 pages 829.7 KB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 829.7 KB

File type PPTX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

безгак (малярия, malaria) mikrobiologiya kafedrasi:безгак (малярия, malaria) tayyorladi: donaboyeva yulduz безгак – қайта-қайта иситма ҳуружлари, камқонлик, жигар ва талоқни, эритроцитларни жароҳатланиши билан камқонлик белгиларини намоён бўлиши билан ҳамда интоксикацион белгиларни ривожланиши билан кечувчи касаллик. одамларда паразитлик қилувчи плазмодиялар қўйидагилардир: рlasmоdium vivax – уч унлик безгак (malaria tertiana) қўзғатувчиси; рlasmоdium malariaе – турт кунлик безгак (malaria quartana) қўзғатувчиси; рlasmоdium falciрarum – тропик безгак (malaria trорice) қўзғатувчиси; рlasmоdium оvale – уч кунлик типидаги безгак (оvale malaria) қўзғатувчиси этиологияси қўзғатувчининг чивин ва одам организмида ривожланиш босқичлари а – спорогония чивин организмида б – одам организмида тўқима ичи цикли в – шизогония одам организмида образец текста второй уровень третий уровень четвертый уровень пятый уровень безгак плазмодияларини ҳаёт тарзи икки хил (жинсий ва жинссиз) кўпайиш жараёнидан иборат. плазмодияларнинг бир мавсумдан иккинчи мавсумгача сақланиши фақат одам организмида содир бўлади. паразитнинг жинсий кўпайиши – спорогония урғочи anорheles чивини (охирги хўжайин) организмида кечади. чивиннинг ошқозонига тушган, зарарланган одам …

2 / 35

ичида жуда кўп миқдорда генетик турли спорозоитлар бўлиши мумкин. касалликни юқиши учун безгак чивинини бир марта чақиши етарли бўлмаслиги мумкин. қайта-қайта чақиши оқибатида битта безгак чивини бирнеча одамни касаллантириши мумкин. чивин чақиши билан одам организмига тушган паразитлар жинссиз бўлиниш – шизогония йўли билан кўпаяди. бу жараён икки босқичда кечади: жигар ҳужайраларида – экзоэритроцитар ёки тўқима шизогонияси ва эритроцитларда – эритроцитар шизогония. безгак чивини чаққанда одам организмига тушган спорозоитлар 15-45 дақиқа ичида жигарга тушиб, гепатоцитларга кириб оладилар (тўқима трофозоитлари) ва тўқима шизоитларига айланадилар. гепатоцитларда паразитнинг ўсиши ва паразитнинг бир неча бор бўлиниши туфайли минглаб майда, битта ядроли тўқима мерозоитлари пайдо бўлади ва етилган мерозоитлар жигардан (гепатоцитлар ёрилади) қонга эритроцитларга ўтади ва эритроцитар шизогония бошланади. спорозоитлардан пайдо бўлган тўқима паразитларининг барчаси ёки уларнинг бир қисми жигар ҳужайраларида узоқ вақт (ярим йилдан уч йилгача) карахт ҳолатда сақланиши ва кейинчалик ривожланиб эритроцитларга ўтиши мумкин. паразитнинг бундай турларини «уйқудаги турлар» ёки гипнозоитлар деб аталади. бу …

3 / 35

ашқари йўллар билан юққан безгак, шизонтли безгак деб аталади. бундай юқиш кўпроқ тўрт кунлик безгакга хос. безгакнинг тарқалиши патогенези ва патологик анатомияси. ҳозирги умумий адаптацион синдром тушунчасига кўра, безгак ҳуружи, пироген факторлар мажмуининг (мерозоитларни ва хусусий оқсилни парчаланишидан ҳосил бўлган бегона оқсил, безгак пигменти, безгак токсини, эритроцит бўлаклари, безгак пигменти – гемомеланин) патоген таъсирига бўлган, макроорганизмнинг носпецифик жавоб реакциясидир. маълумки, безгак плазмодияларини одам организмига тушгандан кейинги бошланғич ривожи ва кўпайиши жигарнинг паренхиматоз ҳужайраларида кечади. бундай кўпайиш – преэритроцитар (экзоэритроцитар) ёки тўқима шизогонияси деб юритилади. лекин бу паразитлар орасида антогонистик муносабатлар мавжуд. иситма ҳуружларини тартибсиз бўлиши, иммунологик система фаолияти бузилганда ёки қўшимча (иккиламчи) инфекция қўшилганда ҳам кузатилиши мумкин. иситма ва касалликнинг бошқа бирламчи белгилари, қонда парчаланган эритроцитлар сони маълум бир даражага – пироген бўсағага (пироген реакция юзага келиши учун зарур бўлган паразитемия даражаси) етган тақдирдагина юзага келади. безгакда албатта, қон-томир деворлари, айниқса капиллярлар жароҳатланади ва оқибатда қон димланиши, эритроцитар тромбларни пайдо …

4 / 35

ом, энцефалопатия ва нефропатия (азотемия ва олигурия билан) ривожланишига олиб келади. тропик безгакда тез кўпайган паразит, парчаланган эритроцитлар ва эндопирогенларни умумий қон оқимига тушиши и н ф е к ц и о н-т о к с и к ш о к ривожланишига ва у безгак к о м а с и г а олиб келади. безгакда – бронхит, бронхиал астма, плеврит, аллергик артрит, энтерит ва колит, уртикар тошма ва бошқаларни бўлиши ҳам аллергик реакция билан боғлиқ. безгакнинг ҳамма турларида ҳам албатта анемия ривожланиши етакчи белгилардан ҳисобланади. камқонликни ортиқ ёки кам бўлиши инвазия даражасига ва касалликни давомийлигига боғлиқ. тропик безгакда анемия барвақт ривожланади ва кучли бўлади, чунки бунда эритроцитларни парчаланиши тез ва кўп бўлади. бундан ташқари талоқ ретикулоэндотелиал элементларининг гиперплазияси гемопоэзни сусайтириб, анемия ва тромбоцитопенияни кучайтиради. паразитемия унча кучли бўлмаган тақдирда ҳам баъзан безгакда анемиянинг оғир бўлишининг боиси – аутоиммун жараёндир. бемор қонида эритроцитларга қарши igm га мансуб антителолар, ҳамда зарарланмаган …

5 / 35

-безгак (оvale malaria). безгакни клиник кечишида қуйидаги даврлар фарқланади: инкубацион (бирламчи латент), ўткир ҳуружлар (пароксизмлар) даври, барвақт рецидивлар, ҳуружлар оралиғи (иккиламчи латент), кечиккан рецидивлар даври. одатда, учкунлик ва овале безгаклари продром давридан бошланади (5 кунгача), бу даврнинг асосий белгилари: ҳарорат субфебрил, енгил бош оғриғи, эт уюшиш, танани қақшаб олиши. тропик ва тўрткунлик безгак продром даврсиз, ҳамма вақт ярим ўткир ёки ўткир бошланади. касалликнинг клиник белгилари: бадан қақшаб, бемор совқотади. устига дуч келган нарсани ёпиб ётса ҳам исимайди. орадан 1-2 соат ўтгач, иситма кўтарилиб кетади ва тана ҳарорати 41ºс, баъзан ундан ҳам юқори даражага кўтарилади. иситма кўтарилган вақтда бемор бош оғриши, қунгил айнашидан шикоят қилади. беморнинг юзи ва териси қизарган, пайпаслаб кўрганда иссиқ туюлади. бел соҳаси ва чап биқинда кучли оғриқ бўлиши мумкин. томир уриши тезлашади. иситма ҳуружи 6-8 соат давом этади. сўнгра қисқа вақт ичида иситма тўсатдан 35-35,5ºс гача тушиб кетади (интермиттирловчи иситма). бу даврда беморда кучли терлаш кузатилади. ички …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bezgak (malaria)"

безгак (малярия, malaria) mikrobiologiya kafedrasi:безгак (малярия, malaria) tayyorladi: donaboyeva yulduz безгак – қайта-қайта иситма ҳуружлари, камқонлик, жигар ва талоқни, эритроцитларни жароҳатланиши билан камқонлик белгиларини намоён бўлиши билан ҳамда интоксикацион белгиларни ривожланиши билан кечувчи касаллик. одамларда паразитлик қилувчи плазмодиялар қўйидагилардир: рlasmоdium vivax – уч унлик безгак (malaria tertiana) қўзғатувчиси; рlasmоdium malariaе – турт кунлик безгак (malaria quartana) қўзғатувчиси; рlasmоdium falciрarum – тропик безгак (malaria trорice) қўзғатувчиси; рlasmоdium оvale – уч кунлик типидаги безгак (оvale malaria) қўзғатувчиси этиологияси қўзғатувчининг чивин ва одам организмида ривожланиш босқичлари а – спорогония чивин организмида б – одам организмида тўқима и...

This file contains 35 pages in PPTX format (829.7 KB). To download "bezgak (malaria)", click the Telegram button on the left.

Tags: bezgak (malaria) PPTX 35 pages Free download Telegram