islom dinining vujudga kelishidagi tarixiy sharoitlar

DOCX 11 pages 30.8 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 30.8 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

6-mavzu: islom dini 1. islom dinining paydo bo‘lishidagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy sharoitlar. payg‘ambarlik va vahiyning talqini 2. hijrat va madinada tashkil etilgan ilk islom davlatida boshqaruv shakli 3. islom dinining besh sharti 4. qurʼon, hadis, fiqh, aqida ilmlarining shakllanish tarixi hadis tushunchasining mohiyati, hadislarning turlari va tasnifi. buyuk muhaddislarning hayoti va ijodi tayanch tushunchalar: islom dini, muhammad payg’ambar (a.s.) hayoti va faoliyati. vahiy, madina, hijrat, makka, fath, halifalik, mazhab, qur’on, hadis, islom ta’limoti, oila, er-xotinning huquq va burchlar. 1. islom dinining vujudga kelishidagi tarixiy sharoit. islom dunyoda keng tarqalgan jahon dinlaridan biridir. unga hozirgi davrda yaqin va o’rta sharqda saudiy arabiston, ummon, yaman, birlashgan arab amirliklari, iroq, suriya, iordaniya, turkiya, eron, afrikada misr, liviya, tunis, jazoir, marokash, sudan, samoli, osiyoda pokiston, afg’oniston, bangladesh, indoneziya, markaziy osiyo respublikalari, mdx va kavkaz orti va shimoliy kavkaz, volga bo’yi respublikalari va hokazolarda yashaydigan aholi kiradi. musulmonlarning hozirgi umumiy soni tahminan bir mild. uch …

2 / 11

ida aks etgirgan sinfiy jamiyat paydo bo’la boshlagan edi. yarim orolning iqlim sharoiti g’oyat noqulay, eri qumli, tog’-toshli, saxrolardan iborat bo’lgan; u erlarda x-xi asrlarda yashagan ko’chmanchi axoli chorvachilik bilan shug’ullangan; yarim orolning bepoyon saxrolaridan ayanchli xayot kechiradigan badaviylar g’oyat og’ir ijtimoiy-iqtisodiy sharoitda yashagan; ular ijtimoiy-iqtisodiy sharoitda taraqqiyotning urug’chilik -qabilachilik bosqichida g’oyat qoloq xolda bo’lgan. yarim orolning janubida nisbatan qulay iqlim sharoitiga ega bo’lgan, xind okeani qirg’og’iga joylashgan yaman qadimdan ancha rivojlangan dexkonchilik va madaniyat markazlaridan biri bo’lgan; o’lkada quldorlik to’zumi rivojlanib, u vi asr boshlarida tushkunlikka uchragan. yarim orolning shimoliy qismida joylashgan vizantiya, eron kabi ko’xna imperiyalar tasirida bo’lgan o’lkalarda qishlok xo’jaligi, irrigatsiya, chorvachilik, savdo - sotiq munosabatlari endigina rivojlanayotgan edi, bu o’lkalarda ham asosan, kuchmanchi arab qabilalar yashab, ular turmushida patriarxal urug’ - qabilachilik tartiblari xukmron bo’lgan; bu tartiblar 6 asr boshlarida emirila boshlagan. hali o’zlari oz sonli bo’lib, og’ir iqlim sharoitida, ishlab chiqaruvchi kuchlar va ishlab chikqrish …

3 / 11

zdan o’tadigan savdo yo’lidan makka ham yaqin bo’lib, asta -sekin u ham savdo markazlaridan biriga aylangan; unda yarmarka o’tkazila boshlagan; u atrofdagi qabilalarga, boshka shaxarlarga qaraganda, yarim orol markazida joylashganligi, zam-zam bulog’i borligi uchun yaqinrok, kuchliroq taosir eta boshlagan; arab qabilalari majo’ziylikning bir turi bo’lgan fetishizmga siginib makka, xususan undagi kaba ularning diniy markazlariga aylangan. ular bu shaxarga savdoga kelib o’z sanamlarini ham ziyorat kilib ketib turganlar. xulosa shuki, islomning paydo bo’lishi arafasida arabiston yarim orolidagi ijtimoiy- iktisodiy sharoitlar hali ancha zaif bo’lib, urug- qabilachilik to’zumi, patriarxal tartiblar emirilib, sinfiy jamiyat paydo bo’layotgan edi; bu jamiyatning goyaviy ifodasi, mafkurasi sifatida yangi diniy taolimotga extiyoj tugilgan. bu ehtiyojning okibati sifatida yangi din - islom vujudga keltirilgan. qadimgi arablarning islomgacha o’tgan davrlari johiliya deb atalgan: buning maonosi bilimsizlik, johillik, jaholatdir. bu kamsitish islom maojo’ziy arablarga bilim, maorifat keltirgan degan kisman to’gri goyani asoslash uchun kuprok ishlatilgan. aslida arab xalqining islomdan oldingi davrga …

4 / 11

chiqa boshlagan. ular o’z elatlarining mushkil ahvolini, ayniqsa ularning tarqoqligini ko’rib, ularning taqdiri (kelajagi) haqida o’ylay boshlaganlar. ularni birlashtirish, o’zaro do’st, hamkor, hamjihat qilish yo’llarini izlay boshlaganlar. buning uchun ular tarqoq qabilalarni yagona din atrofida birlashtirish zarurligini anglay boshlaganlar. natijada yarim orolda haniflar, ya’ni takvodor, hak-hakikat izlovchi, chinakam e’tiqod kiluvchilar deb atalgan vaozxonlar yo’zaga kelgan. haniflardan sajjah, to’layh, asvad, musaylima qabilar ancha mashhur bo’lganlar. muhammad (sav) ham oldin hanif bo’lib, yangi din targ’ibotini haniflardan biri sifatida boshlagan. haniflar 6- asrda arab qabilalari orasida keng tarkalgan mushrikiylik, ya’ni ko’p xudolikka karshi vahdoniylikni, ya’ni yakkaxudolikni targ’ib kila boshlaganlar. bular orasida musaylima, so’ng esa muhammad (sav) mashhur bo’lib ketganlar. haniflar, jumladan muhammad (sav) hamyurtlarining mushrikiylik dinlarini yarim orol shimolidagi yurtlarda tarkalgan yahudiylik, xristianlik, eronda keng tarkalgan zardushtiylik, moniylik dinlarini o’rganganlar: muhammad (sav) yoshliklarida hadicha begimning karvonini haydab bu yurtlarga kayta- kayta borib kushni xalqlarning hayoti, turmush tarzi, diniy etikodlarini sinchkovlik bilan o’rganganlar. ulardagi …

5 / 11

abd al-muttalib arabiston tarixida «fil voqeasi» nomi bilan mashhur jangdan 50 kun keyin tavallud topdilar. misrlik munajjim mahmud podshoning aniqlashicha, payg’ambarimizning tavallud topishlari milodiy sananing 571 yil 21 aprel kuniga to’g’ri keladi. otalari abdulloh muhammad (a.s.) tug’ilmaslaridan oldin savdo ishi bilan shomdan qaytayotib yasrib (madina)da vafot etdilar va o’sha erga dafn etildilar. onalarining ismi omina bint vahb bo’lib, banu zuhra urug’idan edi. payg’ambar (a.s.)ning tug’ilishlari paytida turli mo’’jizalar ro’y berdi. ushbu hodisalar haqida ko’plab tarixchilar o’zlarining asarlarida rivoyat qilganlar. payg’ambar (a.s.)ning onalari homilador bo’lganida tushida «sen butun insonlarning ulug’iga homlador bo’lding, u dunyoga kelgach, ismini muhammad qo’ygin» degan ovoz eshitdi. shunga ko’ra tug’ilgan paytlarida bobolari muhammad «g’oyat maqtovli» deb ism qo’ydilar. muhammad (a.s.)ni birinchi bo’lib amakilari abu lahabning cho’risi suvayba ismli ayol emizdi. arablarda bola sog’lom va ziyrak bo’lib o’sishi uchun sahroyi ayollardan sut-ona topib emizish odati bor edi. ana shu odatga ko’ra, bakri qabilasidan bir guruh ayol go’dak izlab …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom dinining vujudga kelishidagi tarixiy sharoitlar"

6-mavzu: islom dini 1. islom dinining paydo bo‘lishidagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy sharoitlar. payg‘ambarlik va vahiyning talqini 2. hijrat va madinada tashkil etilgan ilk islom davlatida boshqaruv shakli 3. islom dinining besh sharti 4. qurʼon, hadis, fiqh, aqida ilmlarining shakllanish tarixi hadis tushunchasining mohiyati, hadislarning turlari va tasnifi. buyuk muhaddislarning hayoti va ijodi tayanch tushunchalar: islom dini, muhammad payg’ambar (a.s.) hayoti va faoliyati. vahiy, madina, hijrat, makka, fath, halifalik, mazhab, qur’on, hadis, islom ta’limoti, oila, er-xotinning huquq va burchlar. 1. islom dinining vujudga kelishidagi tarixiy sharoit. islom dunyoda keng tarqalgan jahon dinlaridan biridir. unga hozirgi davrda yaqin va o’rta sharqda saudiy arabiston, ummon, yaman, birlash...

This file contains 11 pages in DOCX format (30.8 KB). To download "islom dinining vujudga kelishidagi tarixiy sharoitlar", click the Telegram button on the left.

Tags: islom dinining vujudga kelishid… DOCX 11 pages Free download Telegram