diniy ekstremizm va terrorizmga qarshi kurash

DOCX 21 pages 174.2 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 174.2 KB

File type DOCX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

diniy ekstremizm va terrorizmga qarshi kurash dinda chuqur ketgan, mutaassib kishilar o’z ibodatlari bilan mag’rurlanish hissiga mubtalo bo’ladilar. doimo o’zini so’zsiz haq deb bilib, fikrida qattiq turish olish, boshqalarni esa nohaq deb bilish mutaassiblikka xos xususiyatdir. mutaassiblik insonda o’zgani tahqirlaydigan, uning insoniy haq-huquqlarini e’tirof etmaydigan muayyan xatti-harakatlar ko’rinishida namoyon bo’ladi va uning tabiatiga singib boradi. aks etadi. 1. diniy mutaassiblik (fanatizm)ning paydo bo’lishi, mohiyati, asoslari va manbalari mutaassiblik – biron e’tiqodga yoki dunyoqarashga o’ta berilganlik, o’z fikrida qat’iy turib olib, boshqalarning fikrini inobatga olmaslik hamda inkor qilish va hamisha o’zini haq deb bilishlikdir. hozirgi vaqtda mutaassiblik “fanatizm” ham deyiladi. mutassib (fanat) kishi ko’r-ko’rona hox to’g’ri, hox noto’g’ri bo’lsin o’ziga ma’qul bo’lgan bir fikrda mahkam turib, o’zini fikrini haq, boshqalarning fikrini nohaq deb e’tiqod qilgan holda o’z fikrini amalda ko’rsatishga harakat qiladi. mutaassiblik “dinda chuqur ketish, diniy arkonlar va ibodatlarni bajarishda haddidan oshish, to’g’ri yo’l deb noto’g’ri yo’lga burilish” degan ma’nolarni …

2 / 21

eltirib chiqaradilar, jamiyat taraqqiyotiga salbiy ta’sir ko’rsatadilar. mutaassiblikdagi ommaviylik muayyan xatti-harakatlar uchun shaxsiy javobgarlik hissini yo’qotib harakatga ommaviy tus beradi o’zining shubhasiz haqligiga, haqiqatni faqat o’zi bilishiga ishonch hissi zo’ravonlik harakatlariga moyilligi bilan ajralib turadigan diniy ekstremizmning paydo bo’lishiga olib keladi. 3. bugungi kunda jahonning ko’pgina mintaqalarida ijtimoiy-siyosiy vaziyatni beqarorlashtirib, begunoh kishilarning hayotiga zomin bo’layotgan mutaassiblarning ekstremistik xatti-harakati bu illatga qarshi birgalikda kurash olib borishni taqozo qilmoqda. mutaassiblikning shaxs va jamiyatga yetkazadigan zararlari juda katta bo’lib, mutaassib – darg’azab, jazavali, asabiy, hissiyotga berilgan va qattiq hayajonga tushuvchi shaxs sifatida o’z g’oyalarini, qarashlarini odamlar o’rtasida faollik bilan targ’ib qilishga harakat qiladi. mutaassib voqe’likni o’zining asl holatida emas, balki o’zining tasavvuri, dunyoqarashidan kelib chiqib ko’rishga harakat qiladi. mutaassib faqat o’zini haq, o’zgalarni nohaq deb bilgani uchun jamiyat hayotida ixtiloflarni keltirib chiqaradi. u boshqalardan o’zining talabi bilan yashashni talab qiladi, agar kim uning fikriga qo’shilmasa, unday odamlarni adashgan odam deb hisoblab, uni chetlashtirishga …

3 / 21

nday odam bashqalarga nisbatan toqatsiz va mutaassib bo’lib hisoblanadi. 5. dunyoviy va diniy bilimlarning sayozligi, sof diniy tushunchalarning asl mazmunini bilmaslik mutaassiblikka sabab bo’ladi. bu jarayonning eng xatarli jihati dinni siyosiylashtirish vositasida hoqimiyatga intilish, dinni noto’g’ri talqin qilish bilan odamlar orasiga nifoq solish, qo’poruvchilik ishlarini amalga oshirish va g’arazli manfaatlarni ro’yobga chiqarishga urinishlar amalga oshiriladi. shuning uchun jamiyat hayotida diniy ekstremizm kelib chiqishining birinchi va asosiy sababi mutaassib fikr va qarashlarning paydo bo’lishidir. mutaassiblik diniy ekstremizm va terrorizmga zamin tayyorlaydi. bugungi kunda «aqidaparastlik» so’zi «mutaassiblik» so’zi bilan birgalikda qo’llanib kelinmoqda. 6. mutaassiblik ilmiy, ijtimoiy, aqidaviy sohalarda doim uchraydigan tushuncha bo’lib, u din va jamiyatning rivojlanishiga to’sqinlik qiluvchi omil bo’lib hisoblanadi. mutaassiblik diniy – aqidaviy va fiqhiy sohalarda ham namoyon bo’lib, u dinning turli ijtimoiy va siyosiy oqimlarga bo’linib ketishiga sabab bo’ladi. islom dinida diniy mutaassiblik kelib chiqishining asosiy sabablaridan biri diniy ilmlar – qur’on, hadis va shariatni bilmaslikdir. islom dini …

4 / 21

bilimsizlik, mutaassiblik ham islom dinida qoralanadi. islom tarixida dinda chuqur ketib, haddidan oshish natijasida musulmonlar ichida ko’plab firqalar vujudga kelgan bo’lsa, hozirgi davrda ham bu holat davom etmoqda. o’tmishda xorijiylar, mu’taziliylar, marisiylar, rofiziylar, qadariylar, jahmiylar islom dinida bo’linishni boshlab unga katta zarar yetkazishgan bo’lsa, hozirgi vaqtda ham “al-qoida”, “musulmon birodarlar”, “hizbu-t-tahrir”, “hizbulloh”, “tablig’chilar”, “akromiylar”, “nurchilar”, “soxta salafiylar”, “jihodchilar” kabi ko’plab firqalar dinni targ’ib qilish bahonasida aqidaparastlik, mutaassiblik, ekstremizm g’oyalarini tarqatishga harakat qilmoqdalar. ekstremistik, terroristik tashkilotlar din niqobi ostida siyosiy maqsadlarni ko’zlagan holda odamlar ongida dinga nisbatan salbiy munosabat shakllanishiga ham sababchi bo’lmoqdalar. 8. islom dini ezgulikka asoslangan mo’’tadil din bo’lib, diniy mutaassiblikka va dinga chuqur berilishga doimo qarshi bo’lgan. islom dini mutaassiblikka xayrixohlik bildirmaydi. aksincha, insonni teran o’ylashga, boshqalarga nisbatan murosali bo’lishga chaqiradi. islom dinining poydevori bag’rikenglik va yengillik asosiga qurilgan bo’lib, u doimo mutaassiblik, aqidaparastlik, ekstremizm va terrorizmga qarshi kurashib kelmoqda. jamiyat hayotida mutaassiblik va aqidaparastlikning ko’pgina salbiy oqibatlari …

5 / 21

omatlari bor yoki yo’qligi masalasiga asosiy e’tibor qaratiladi. 1) diniy mutaassiblikning birinchi alomati boshqa din vakillariga nisbatan toqatsizlikning mavjudligidir. islom dini ushbu masalada o’ziga e’tiqod qiluvchilarni yaxshilikka da’vat etadi, yomonlikdan qaytaradi. islom dini yaxshilik va yuqori darajadagi axloqni zo’rlik va kuch ishlatishga nisbatan ustun deb hisoblaydi. 2) diniy mutaassiblikning ikkinchi alomati dunyoqarashlarning o’ta torligidir. islom dini o’ziga e’tiqod qiluvchilarni doimo ilmga da’vat qilib kelgan. hadislarda "ilm talab qilish har bir muslim va muslima uchun farzdir", deyilgan. vahiyning birinchi so’zi ham "o’qi!" - bo’lgan. musulmon olimlari ilm-fan rivojiga katta hissa qo’shishgan. 3) diniy mutaassiblikning uchinchi alomati tanqidni to’g’ri qabul qilmaslikdan iboratdir. mutaassibning fikrlash doirasi cheklanganligi o’zgalar fikrini yoki boshqa nuqtai nazarlarni to’g’ri qabul qilishga imkon bermaydi. o’z nuqtai nazarini himoya qilish uchun u ko’pincha diniy matnlardan o’ziga kerakli joylarni kesib olish usulini qo’llaydi, ba’zida esa suhbatdoshi bilan bo’lgan suhbatlarida axloq chegarasidan ham chiqib ketadi. hadislardan birida aytilganidek, bu kabi fe’l-atvor, munozara …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "diniy ekstremizm va terrorizmga qarshi kurash"

diniy ekstremizm va terrorizmga qarshi kurash dinda chuqur ketgan, mutaassib kishilar o’z ibodatlari bilan mag’rurlanish hissiga mubtalo bo’ladilar. doimo o’zini so’zsiz haq deb bilib, fikrida qattiq turish olish, boshqalarni esa nohaq deb bilish mutaassiblikka xos xususiyatdir. mutaassiblik insonda o’zgani tahqirlaydigan, uning insoniy haq-huquqlarini e’tirof etmaydigan muayyan xatti-harakatlar ko’rinishida namoyon bo’ladi va uning tabiatiga singib boradi. aks etadi. 1. diniy mutaassiblik (fanatizm)ning paydo bo’lishi, mohiyati, asoslari va manbalari mutaassiblik – biron e’tiqodga yoki dunyoqarashga o’ta berilganlik, o’z fikrida qat’iy turib olib, boshqalarning fikrini inobatga olmaslik hamda inkor qilish va hamisha o’zini haq deb bilishlikdir. hozirgi vaqtda mutaassiblik “fanatizm” ham d...

This file contains 21 pages in DOCX format (174.2 KB). To download "diniy ekstremizm va terrorizmga qarshi kurash", click the Telegram button on the left.

Tags: diniy ekstremizm va terrorizmga… DOCX 21 pages Free download Telegram