diniy ekstremizm va terrorizmga qarshi kurash: o'zbekiston tajribasi

DOCX 15 pages 25.8 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 25.8 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

9-mavzu. diniy ekstremizm va terrorizmga qarshi kurash: o’zbekiston tajribasi reja 1. diniy mutaassiblik (fanatizm), ekstremizm, aqidaparastlik (fundamentalizm), xalqaro terrorizm tushunchalarining mazmuni va reaktsion mohiyati. 2. terrorizmning tinchlik va taraqqiyotga, millatlararo munosabatlar va diniy bag’rikenglikka tahdidi. 3. o’zbekiston respublikasida diniy ekstremizm va terrorizm xavfini oldini olishning huquqiy va tashkiliy asoslari. mutaassiblik (fanatizm – frantsuzcha-«ibodat») muayyan g’oyalarning to’g’ri ekaniga qattiq ishonish, ularga mukkasidan berilish, «o’zgalar» va «o’zgacha» qarash va g’oyalarga murosasiz munosabatda bo’lish, boshqa firqa va mazhablarni butunlay rad etish. ekstremizm tushunchasi muayyan sharoitda, biron-bir g’oya yoki tamoyilga qat'iy ishonch va uni mutlaqlashtirish asosida shakllangan qoida va tartiblarni, boshqa sharoit, holat, vaziyatni hisobga olmagan holda, ko’r-ko’rona qo’llashga urinishdir. qisqa va lo’nda qilib izohlaganda ekstremizm (lotincha extremus – o’ta) – ijtimoiy – siyosiy xarakterdagi muammolarni hal etishda o’ta keskin chora- tadbirlarni, fikr-qarashlarni yoqlovchi nazariya va amaliyotdir. diniy ekstremizm esa bu har qanday dinning teskari uslubda namoyon etilishi, boshqa din yoki mazhab vakillariga nisbatan …

2 / 15

nodavlat notijorat tashkilotlari, oqimlar, sektalar tashkil etish, ularga rahbarlik qilish, ularda ishtirok etish yoxud ular faoliyatida qatnashishga undash, diniy ta'limotdan saboq berish tartibini buzish, diniy adovat qo’zg’atish, konstitutsiyaviy tuzumga tajovuz qilish bilan ifodalanuvchi ijtimoiy xavfli qilmishlardir. diniy aqidaparastlik esa dindagi muayyan aqida yoki qoidalarni, o’rinli yoki o’rinsizligidan qat'i nazar, ko’r-ko’rona qo’llash va mutlaqlashtirishga intilishdir. aqidaparastlik barcha dinlarda turli mazhab va yo’nalishlar orasida keskinlik, nizo va to’qnashuvlar keltirib chiqarishga sababchi bo’lgan. aqidaparast guruhlar haqiqatni tushuntirish, ishontirish kabi usullar orqali targ’ib etishni tan olmaydi. ular o’z g’oyalari bid'atli, g’ayriinsoniy bo’lishiga qaramasdan, o’ta johil va boshqalarga nibatan murosasiz munosabatda bo’ladilar. o’zini shak-shubhasiz haq deb bilish, haqiqatni faqat men bilaman, degan qarashga asoslangan manmanlik esa zo’ravonlikni yuzaga keltiradi. ya'ni, aqidaparastlik ekstremizmning paydo bo’lishiga zamin yaratadi. ekstremizm turli ko’rinishlarda bo’lib, terrorchilikni ham hamz ichiga oladi. ekstremistlar qaerda faoliyat ko’rsatmasin, o’z davlatini barpo qilishga intiladi. bu maqsadga ular o’zaro nizolar, ixtiloflar, qurolli to’qnashuvlar orqali, ya'ni qon …

3 / 15

yon bo’lishi mumkin. ta'qib, zo’ravonlik, qo’poruvchilik va qotillik terrorchilikning har qanday ko’rinishi uchun umumiy xususiyat bo’lib, gumanizm, demokratiya, adolat tamoyillariga ziddir. shuning uchun terrorizm qanday “bayroq” ostida amalga oshirilmasin, mohiyatan insoniyatga, taraqqiyotga, ezgulikka qarshi jinoyatdir». iqtisodiy manfaatlarni ko’zlovchi va moddiy boyliklarni o’zlashtirishni maqsad qilib olgan terrorchilik keng tarqalgan. unda raqiblarini yoki ularning yaqinlarini jismoniy yo’qotish, o’g’irlab ketish, zo’ravonlik, tajovuz bilan qo’rqitib, o’z hukmini o’tkazishga urinish, boyliklarini o’zlashtirib olish yo’llaridan foydalaniladi. keyingi yillarda intellektual va ommaviy axborot sohalarida terrorchilik elementlaridan foydalanilmoqda. muayyan mafkuraviy poligonlarning muttasil tarqatayotgan axborotlaridagi yovuz va zararli g’oyalar oqimi, teleekranlar orqali doimiy namoyish etiladigan jangari filmlar, bolalarga mo’ljallangan, buzg’unchi g’oyalar asosida ishlangan o’yinlar, kompyuter tarmoqlari dasturlarini ishdan chiqaradigan “viruslar”ni tarqatish bunga misol bo’la oladi. o’zlarining yovuz niyatlariga erishish uchun hokimiyatni qo’lga kiritishni ko’zlovchi kuchlarning zo’ravonligi va qo’poruvchiligi siyosiy terrorga misol bo’ladi. siyosiy terrorizm nafaqat jinoyatchi guruhlar, hatto ba'zi reaktsion agressiv ruhdagi rasmiy siyosiy doiralar va kuchlar tomonidan uyushtirilishi …

4 / 15

ldi. diniy ekstremizm islom olamida ham keng tarqalgan. diniy ekstremistlar qaerda faoliyat ko’rsatmasin, asosiy maqsadi islom davlatini barpo qilish bo’lib, bu maqsadga o’zaro nizolar, ixtiloflar, qurolli to’qnashuvlar orqali, ya'ni qon to’kish va zo’rlik bilan erishishni ko’zlaydilar. bu esa, mustaqillikka ham, jamiyat taraqqiyotiga ham katta g’ov bo’ladi. ekstremistik guruhlarning yagona maqsadi hokimiyatni qo’lga olish bo’lib, bu yo’lda ular eng jirkanch usullardan foydalanadilar. ma'lumki diniy ekstremizm oxir oqibatda diniy fundamentalizga olib boradi. bunday holat dunyoning barcha dinlarida kuzatilgan. hozirgi kunda dunyo afkor ommasining diqqat marazida turgan harakat islom fundamentalizi bo’lib, bu mohiyatiga ko’ra – qur'on va hadislarni so’zma-so’z talqin etuvchi, ilk islomga qaytishga qaratilgan o’z aqidalarini keng targ’ib qiluvchi, diniy konservativ ruhdagi yo’nalishga nisbatan ishlatiladigan atama. aslida «fundamentalizm» so’zi 20-asr boshida amerikalik protestantlarning bir guruhiga berilgan nom bo’lsa-da, oxirgi paytlarda jahon matbuotlarida mutaasib islom jangarilarini fundamentalistlar deb atash odat tusiga kirdi. islom fundamentalizmi turli-tuman yo’nalish va kayfiyatdagi guruhlarni o’z ichiga oladi. ularning …

5 / 15

ng, so’l va mo’'tadil ko’rinishlari mavjud bo’lib, o’ng radikalizm hayotni zudlik bilan qayta qurish, bunda eskini butunlay yo’qotish, faqat yangiga tayanish lozim deb hisoblasa, so’l radikalizm jamiyat taraqqiyotida eskiga, oldingi davrlarga qaytish, yangiliklardan ko’ra aqidalarga tayanish zarur degan qarashni ilgari suradi. mo’'tadil radikalizm ko’proq reformistik g’oyalar tarafdori bo’lganidan, jamiyat hayotida pishib yetilgan muammolarni hal qilishda ishni paysalga solmaslik lozim degan tamoyilga tayanadi. afsuski, radikalizm ko’proq mo’'tadil holda emas, balki o’ng va so’l shakllarda uchraydi. fundamentalistlarning ta'biriga ko’ra, diniy qonunlarga asoslanmagan har qanday jamiyat, g’ayritabiiygina emas, balki olloxga qarshi qilingan jinoyat hamdir. bu ham "hokimiylik" tamoyillari bilan asoslanadi. shuni ham ta'kidlash joizki, ushbu (yoki unga o’xshash boshqa bir) atama islomda keng tarqalmagan. biror-bir musulmon muallifi tarafidan uning qo’llanishi esa, hech bo’lmaganda, uning islom fundamentalizmi nazariy asoslariga xayrixoxligi, moyilligini anglatadi. hattoki "musulmon birodarlar" ham bu tushunchaga bir xil munosabatda bo’lmaydilar. "hokimiylik"ning moxiyati shundan iboratki, olloh tomonidan yaratilganlardan hech kim o’z qonunlarini joriy …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "diniy ekstremizm va terrorizmga qarshi kurash: o'zbekiston tajribasi"

9-mavzu. diniy ekstremizm va terrorizmga qarshi kurash: o’zbekiston tajribasi reja 1. diniy mutaassiblik (fanatizm), ekstremizm, aqidaparastlik (fundamentalizm), xalqaro terrorizm tushunchalarining mazmuni va reaktsion mohiyati. 2. terrorizmning tinchlik va taraqqiyotga, millatlararo munosabatlar va diniy bag’rikenglikka tahdidi. 3. o’zbekiston respublikasida diniy ekstremizm va terrorizm xavfini oldini olishning huquqiy va tashkiliy asoslari. mutaassiblik (fanatizm – frantsuzcha-«ibodat») muayyan g’oyalarning to’g’ri ekaniga qattiq ishonish, ularga mukkasidan berilish, «o’zgalar» va «o’zgacha» qarash va g’oyalarga murosasiz munosabatda bo’lish, boshqa firqa va mazhablarni butunlay rad etish. ekstremizm tushunchasi muayyan sharoitda, biron-bir g’oya yoki tamoyilga qat'iy ishonch va uni mut...

This file contains 15 pages in DOCX format (25.8 KB). To download "diniy ekstremizm va terrorizmga qarshi kurash: o'zbekiston tajribasi", click the Telegram button on the left.

Tags: diniy ekstremizm va terrorizmga… DOCX 15 pages Free download Telegram