ekstremizm va terrorizmga qarshi kurash tajribasi

DOCX 12 стр. 36,8 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 12
14-mavzu. dunyo hamjamiyatining ekstremizm va terrorizmga qarshi kurash tajribasi reja: 1. ekstremizm, aqidaparastlik, fundamentalizm, terrorizm tushunchalarining mazmun-mohiyati 2. radikallashuv va ekstremizmga qarshi kurash xorijiy tajribasi 3. ekstremizm va terrorizmga qarshi kurashda o'zbekiston tajribasi 1. ekstremizm, aqidaparastlik, fundamentalizm, terrorizm tushunchalarining mazmun-mohiyati diniy ekstremizm – muayyan diniy konfessiya va tashkilotlardagi ashaddiy mutaassib, fanatik unsurlarning faoliyati mafkurasi. fanatizm o‘z aqidasining shak-shubhasiz to‘g‘riligiga ishonib, boshqa firqa va mazhablarni butunlay rad etgan holda ularni tan olmaslik, balki ularni diniy asoslarni buzishda ayblab, ularga qarshi urush ochishga chaqiradigan omillardandir. diniy fanatizm diniy ekstremizm va terrorizmga zamin tayyorlaydi. fundamentalizm – ma’lum din vujudga kelgan ilk davriga qaytish va bu yo‘l bilan zamonaning barcha muammolarini hal qilish mumkin degan fikrni ilgari suruvchilarning yo‘nalishi. diniy fundamentalizm – aqidaning o‘zgarmasligini himoya qiladigan, vahy va mo‘jizalarning muqaddas kitoblardagi bayonining harfiy talqini tarafdori, ularning har qanday majoziy talqiniga murosasiz, so‘zma-so‘z talqinga asoslangan e’tiqodni aqlga tayangan mantiqiy dalillardan ustun qo‘yadigan, muayyan diniy e’tiqod …
2 / 12
assotsiatsiyasiga asos solindi. asrimizning 70-yillaridan boshlab esa bu so‘z islomga nisbatan qo‘llanila boshlandi. islom fundamentalizmi zamonaviy islomdagi uch yo‘nalishdan biridir (qolgan ikkitasi – traditsionalizm va modernizm). islom fundamentalizmining asosiy g‘oyasi – «sof islom» prinsiplariga qaytish, maqsadi «islomiy taraqqiyot» yo‘lini joriy etishdir. xx asrning 80-90-yillarida butun dunyoda diniy omilning faollashuvi sobiq sovetlardan keyingi makonda ham o‘z aksini topdi. bu davr jamiyat taraqqiyotida, bir jihatdan, diniy e’tiqodning ijtimoiy-madaniy hayotdagi tabiiy mavqei tiklanayotgan, ikkinchi tomondan, mazkur asosda ayrim mafkuraviy ziddiyatlar tug‘ilishi vaqti bo‘ldi. asosiy qonunimizda yana shu narsa qat’iy qilib belgilab qo‘yilganki, konstitutsiyaviy tuzumni zo‘rlik bilan o‘zgartirishni maqsad qilib qo‘yuvchi, respublikaning suvereniteti, yaxlitligi va xavfsizligiga, fuqarolarning konstitutsiyaviy huquq va erkinliklariga qarshi chiquvchi, urushni, ijtimoiy, milliy, irqiy va diniy adovatni targ‘ib qiluvchi, xalqning sog‘lig‘i va ma’naviyatiga tajovuz qiluvchi, shuningdek, harbiylashtirilgan birlashmalarning, milliy va diniy ruhdagi siyosiy partiyalarning hamda jamoat birlashmalarining tuzilishi va faoliyati taqiqlanadi (57-modda). o‘rta osiyodagi respublikalar o‘z mustaqilligiga erishishi va uning mustahkamlanishi …
3 / 12
jamoalarni xalqlarning aql-idrokini egallash uchun kurashda o‘zlarining raqibi deb hisoblashi dinning chekinishi va hatto uning muayyan ma’nodagi muxolif kuchga aylanishiga olib keldi. dinning doimiy ta’qib ostida bo‘lib kelgani, islom dini eng salohiyatli ulamolarining qatag‘on qilinishi, minglab masjid va madrasalarning buzib tashlanishi diniy taassubni yo‘qotishga emas, balki uning ildizlarini oziqlantiruvchi xatarli omillarning kuchayishiga olib keldi. millatlar orasida o‘zlikni anglash tuyg‘usi, etnik jihatdan nasl-nasabini izlashga intilish kuchaydi. o‘zbekistonga nisbatan islom fundamentalizmining tahdidi aqidaparastlikni yoyish, bu yo‘l bilan musulmonlarning islohotchi davlatga ishonchini yo‘qotishga urinishda o‘zini namoyon etmoqda. bunday guruhlar mustahkamlanib borayotgan umummilliy birdamlik va hamjihatlik, millatlar va fuqarolararo totuvlikka rahna solishga harakat qilmoqdalar. demokratiya va dunyoviy davlat tushunchalarini, e’tiqod erkinligiga asoslangan ko‘p konfessiyali dunyoviy jamiyatni obro‘sizlantirishga yo‘naltirilgan sa’y-harakatlarni amalga oshirmoqdalar. prezidentimiz ta’kidlaganidek, «eng avvalo, jamiyat, guruh, alohida shaxs ma’naviy hayotining muayyan sohasi bo‘lgan din umuminsoniy axloq me’yorlarini o‘ziga singdirib olgan, ularni jonlantirgan, hamma uchun majburiy xulq-atvor qoidalariga aylantirgan. binobarin, din odamlarda ishonch hissini …
4 / 12
aytganidek, imom buxoriylar, naqshbandlar va yasaviylar ta’limoti asosida tarbiyalar ekanmiz, biz ularni turli islom niqobi ostidagi g‘arazli guruhlar bilan buyuk ajdodlarimiz amal qilgan va bizlarga ham tavsiya etgan musaffo islom o‘rtasini ajrata oladigan darajada bilimli qilishimiz zarur bo‘ladi. vahhobiylik. vahhobiylik xviii asrda arabiston yarim orolida vujudga kelgan diniy-siyosiy oqimdir. uning asoschisi muhammad ibn abd al-vahhob 1703 yili arabiston yarim oroli najd o‘lkasining al-‘uyayna degan joyida tavallud topgan. bu davrda uning otasi abd al-vahhob ibn sulaymon mustaqil mahalliy amir hokimiyatida qozilik lavozimida xizmat qilar edi. muhammad yoshligidan diniy ilmlarni o‘z otasi rahbarligida o‘rgana boshladi. u an’anaga ko‘ra qur’onni yod oldi, tafsir va hadis ilmlari bilan tanisha boshladi. bir necha bor misr, suriya, kurdiston, iroq, eron mamlakatlarida bo‘lib, ko‘pincha ulamolar suhbatida o‘zining janjalkashligi va mutaassibligi bilan ajralib turgan. u o‘z targ‘ibotchilik faoliyatini 1730 yillarda boshlab, birinchi maqsadi o‘ziga munosib homiy topish bo‘ldi. 1745 yili muhammad ibn abd al-vahhob ad-dir’iya vodiysiga uning amiri …
5 / 12
qarshi jihod olib borishga fatvo berdilar. axloqiy masalalarda nazariy jihatdan, garchi shaxsiy kamtarlik, mol-mulkka hirs qo‘ymaslik, dunyoviy hayotda toat-ibodatga aksariyat vaqtni sarflashni targ‘ib qilsalar- da, lekin amalda saroy ahlining bosqinchilik urushlari qo‘shni qabilalar mol-mulklarini talash oqibatida gap bilan amal o‘rtasida ziddiyat paydo bo‘ldi. vahhobiylik harakatlari usmoniylar imperiyasi (1453-1924) hududlarida vujudga kelganligi va imperiya bilan bu harakat o‘rtasida bir necha qonli to‘qnashuvlar yuz berganligi tufayli bu oqimda turk islomiga qarshi bo‘lgan kuchli kayfiyat o‘z aksini topdi. imperiyaning markaziy hududlarida hanafiylik mazhabi mutlaq hukmron mavqega ega bo‘lganligi uchun mazkur maktab qoidalari qattiq tanqid qilindi. shuningdek, vahhobiylik harakati mafkurasining markazida avvaliga arabiston yerlarini birlashtirish orqali, keyinchalik butun islom dunyosida islom davlatini shakllantirish g‘oyasi ham mavjud edi. ular bu maqsad yo‘lida har qanday qurbonliklarga tayyor edilar. vahhobiylarning chet ellarda ko‘plab tashkilotlari bo‘lib, ular faol harakat yuritadi. ularning ko‘pchiligi yashirin siyosiy faoliyat olib boradi. ish uslublari – diniy hissiyotlari kuchli bo‘lgan fuqarolarni jamiyatlarga tortib, ularni …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ekstremizm va terrorizmga qarshi kurash tajribasi"

14-mavzu. dunyo hamjamiyatining ekstremizm va terrorizmga qarshi kurash tajribasi reja: 1. ekstremizm, aqidaparastlik, fundamentalizm, terrorizm tushunchalarining mazmun-mohiyati 2. radikallashuv va ekstremizmga qarshi kurash xorijiy tajribasi 3. ekstremizm va terrorizmga qarshi kurashda o'zbekiston tajribasi 1. ekstremizm, aqidaparastlik, fundamentalizm, terrorizm tushunchalarining mazmun-mohiyati diniy ekstremizm – muayyan diniy konfessiya va tashkilotlardagi ashaddiy mutaassib, fanatik unsurlarning faoliyati mafkurasi. fanatizm o‘z aqidasining shak-shubhasiz to‘g‘riligiga ishonib, boshqa firqa va mazhablarni butunlay rad etgan holda ularni tan olmaslik, balki ularni diniy asoslarni buzishda ayblab, ularga qarshi urush ochishga chaqiradigan omillardandir. diniy fanatizm diniy ekstremizm ...

Этот файл содержит 12 стр. в формате DOCX (36,8 КБ). Чтобы скачать "ekstremizm va terrorizmga qarshi kurash tajribasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ekstremizm va terrorizmga qarsh… DOCX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram