topografik anatomiyadan amaliy qo‘llanma

DOC 241 pages 882.0 KB Free download

241 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 882.0 KB

File type DOC

Pages 241

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 241

k k. a. agzamov topografik anatomiyadan amaliy qo‘llanma prof. i.q.qosimxo‘jaуev tahriri ostida o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta ta'lim vazirligi tibbiyot oliy o‘quv yurtlari talabalari uchun o‘quv qo‘llanmasi sifatida tasdiqlangan toshkent ibn sino nomidagi nashriyot – matbaa birlashmasi 2009 udk 617.5 54,54 а 94 t a q r i z ch i l a r: toshkent tibbiyot pediatriya oliy bilimgohi operativ jarrohlik va topografik anatomiya kafedrasining professori s.a.dolimov, shu kafedraning mudiri, tibbiyot fanlari doktori, professor sh.m.ahmedov, andijon tibbiyot oliy bilimgohi operativ jarrohlik va topografik anatomiya kafedrasining mudiri, tibbiyot fanlari doktori, professor i.q.qosimxo‘jaуev, samarqand tibbiyot instituti normal anatomiya kafedrasi mudiri, tibbiyot fanlari doktori, professor s.a.ten, samarqand tibbiyot instituti fakultativ jarrohlik kafedrasining mudiri, tibbiyot fanlari doktori, professor b.u.sobirov. agzamov k.a. topografik anatomiyadan amaliy qo‘llanma: tibbiyot oliy o‘quv yurti, talabalari uchun o‘quv qo‘ll. / i.q.qosimxo‘jaуev tahriri ostida. – t.:ibn sino nomidagi nashriyot – atbaa birlashmasi, 1993. –256 b. topografik anatomiya bo‘yicha yozilgan ushbu amaliy …

2 / 241

isbn 5-638 -01043-2 c k.a.a’zamov, 1993. so‘z boshi operativ jarrohlik va topografik anatomiya fanini o‘qitish avvalo kishi tanasidagi to‘qima va a'zolarning o‘zaro topografik – anatomik munosabatlarini va tuzilishini murdada o‘rganib chiqishni taqazo qiladi. bu borada nazariy bilimlar beradigan darslik talabalarning bilim saviyasini boyitishga imkon bersa, amaliy qo‘llanmalar ishlay bilish saviyasini oshirishga yordam beradi. topografik anatomiyaning vazifasi talabalarga to‘qima va anatomik tuzilmalar to‘g‘risidagi tushunchalarni ularning o‘zaro bog‘liqliklari nuqtai nazaridan o‘rgatishdir. bu esa keyinchalik talabalarga jarrohlikka oid bo‘lgan har xil ish – amallarni bajarishlarida, o‘z mahorat va malakalarini oshirib borishlarida kerak bo‘ladi. a'zo va to‘qimalar topografik anatomiyasini talabalar murdada mustaqil ravishda, o‘qituvchilar rahbarligida o‘rganib boradilar. ammo o’tiladigan mavzu bo‘yicha talaba mustaqil ish olib borishdan oldin, to‘la nazariy bilimga ega bo‘lishi kerak. shuning uchun ham ushbu amaliy qo‘llanma talabaga o’tiladigan mavzular bo‘yicha nazariy bilimlarni amaliy mashg‘ulotlar paytida mustahkamlab borishlari maqsadida yozilgan. kishi tanasidagi sohalar topografik anatomiyasini o‘rganish ko‘pincha bir xil bo‘lsa - da, …

3 / 241

va uning qavatlarini o‘rganish quyidagicha olib boriladi: teri – uning qalinligi, harakatchanligi, cho‘ziluvchanligi, undagi ter hamda yog‘ bezlarining miqdori, rangi, teri burmalarining yo‘nalishi, tuklar bilan qoplanishi, qon bilan ta'minlanishi va uning innervatsiyasi aniqlanadi. teri osti yog‘ to‘qimasi – miqdori, qavatlarga bo‘linishi, qalinligi va unda o’tgan qon tomirlar hamda nervlar o‘rganib chiqiladi. yuzaki fastsiya – zichligi, tuzilish xususiyatlari, teriga yoki ostidagi to‘qimalarga munosabati, ikkinchi varag‘ining bor yoki yo‘qligi ham aniqlanadi. xususiy fastsiya – qalinligi, tuzilishi, mushaklararo to‘siqlar hosil bo‘lishidagi o‘rni, ularning g‘ilofli og‘riqsizlantirishdagi ahamiyati va boshqalar aniqlanadi. mushaklar – guruhlarga bo‘linishi, joylashish tartibi, boshlanish va birikish nuqtalari, o‘zaro topografik munosabatlari, mushaklararo bo‘shliqlarining hosil bo‘lishi, egatlar, kanallar va uchburchaklarning hosil bo‘lishida mushaklarning ahamiyatiga ham e'tibor beriladi. qon tomirlar (arteriya va venalar) – katta qon tomirlarning topografiyasi, ularning tarmoqlari, anastomozlari, kollateral va yonlanma qon aylanishlarining hosil bo‘lishi va ularning o‘zaro munosabatlari ham ko‘rib chiqiladi. bundan tashqari, “kava - kaval” va “porto - kaval” …

4 / 241

imlar – ularning hosil bo‘lishi, tuzilish xususiyatlari, ularni o‘rab turgan to‘qimalar bilan o‘zaro munosabati, bo‘g‘im bo‘shliqlari, ulardagi burmalar, bo‘g‘im bo‘shlig‘idagi potologik (kasallik) suyuqliklar (qon, yiring, zardob va h.k.) ning yig‘ilishi, ularning punksiyasi va boshqa holatlari o‘rganiladi. sohalarning topografik anatomiyasini shu taxlitda ketma - ket o‘rganish natijasida talaba to‘qimalarning topografik anatomiyasi va ularning o‘zaro munosabatlari to‘g‘risida aniq tasavvurga ega bo‘ladi. binobarin, bu usul talabada kishi tanasida o’tkaziladigan har xil operatsiya yoki kesmalarda shu soha qavatlarining aniq topografiyasini oldindan ko‘ra bilish va to‘g‘ri qaror qabul qilish imkoniyatini yaratadi. bularni bilmaslik o’tkazilayotgan operatsiyaning muvaffaqiyatli chiqishini ta'minlay olmaydi. chunki jarroh operatsiya qilinadigan joyga yoki a'zolarga уetguncha, ko‘pgina qavatlardan o’tadi. odatda qilinadigan operatsiyalar ko‘pincha bitta a'zoda o’tkazilishini e'tiborga olib, kishi tanasidagi a'zolar topografik anatomiyasini o‘qitishda an'anaviy usullardan biri – har bir a'zoni alohida – alohida o‘rganish usuli qabul qilingan. biz ham ushbu usulga amal qilib, a'zolar topografiyasini quyidagi tartibda yoritishni ma'qul ko‘rdik: 1. golotopiya – …

5 / 241

joylashishi, bu bog‘lamlarning katta – kichikligi, uzun-kaltaligi, bog‘lamlar ichidan o’tadigan qon - tomir va nervlarning topografiyasi va h.k. 7. a'zolarning innervatsiyasi – a'zolarga keladigan nerv tolalarning yo‘nalishi, qaysi nervlardan yoki chigillardan chiqib kelishi, parasimpatik va simpatik nerv tolalarning qatnashishi, ularning o‘zaro munosabati. 8. limfa oqimi – a'zolarning asosiy limfa yo‘llari, ularning borib ochiladigan regionar limfa tugunlari, xavfli shish metastazlari va yiringli infeksiyaning bular orqali tarqalish yo‘llari. ichki a'zolar topografik anatomiyasining bu tartibda o’tilishi keyinchalik talabalarda operativ jarrohlikdan o’tiladigan mavzu bo‘yicha уetarlicha bilim va malaka hosil qilishda qo‘l keladi. darslik oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan operativ jarrohlik va topgrafik anatomiya fani bo‘yicha tibbiyot institutlari davolash fakultetining 3 - 4 kurs talabalari uchun tasdiqlangan dasturi asosida o‘zbek tilida yozilgan birinchi ishdir. ushbu darslik muallifining shu fan bo‘yicha ko‘p yillar davomida shug‘ullangan va o‘qigan leksiyalari hamda u ishlab turgan samarqand tibbiyot instituti operativ jarrohlik va topografik anatomiya kafedrasi ish tajribasining mahsuli …

Want to read more?

Download all 241 pages for free via Telegram.

Download full file

About "topografik anatomiyadan amaliy qo‘llanma"

k k. a. agzamov topografik anatomiyadan amaliy qo‘llanma prof. i.q.qosimxo‘jaуev tahriri ostida o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta ta'lim vazirligi tibbiyot oliy o‘quv yurtlari talabalari uchun o‘quv qo‘llanmasi sifatida tasdiqlangan toshkent ibn sino nomidagi nashriyot – matbaa birlashmasi 2009 udk 617.5 54,54 а 94 t a q r i z ch i l a r: toshkent tibbiyot pediatriya oliy bilimgohi operativ jarrohlik va topografik anatomiya kafedrasining professori s.a.dolimov, shu kafedraning mudiri, tibbiyot fanlari doktori, professor sh.m.ahmedov, andijon tibbiyot oliy bilimgohi operativ jarrohlik va topografik anatomiya kafedrasining mudiri, tibbiyot fanlari doktori, professor i.q.qosimxo‘jaуev, samarqand tibbiyot instituti normal anatomiya kafedrasi mudiri, tibbiyot fanlari doktori, professor s.a...

This file contains 241 pages in DOC format (882.0 KB). To download "topografik anatomiyadan amaliy qo‘llanma", click the Telegram button on the left.

Tags: topografik anatomiyadan amaliy … DOC 241 pages Free download Telegram