texnik vositalar bilan himoyalanadigan axborotlarning turlari

DOCX 8 pages 48.3 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 48.3 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

ma’ruza mashg’ulotlari 11-12-mavzu: tarmoqda ma'lumotlar xavfsizligining uskunaviy va dasturiy ta'minoti reja: 1. texnik vositalar bilan himoyalanadigan axborotlarning turlari. 2. kodlashtirish va kriptografiya usullari. 3. antivirus dasturlarni o`rganish 4. tarmoqlararo ekran va uning vazifalari 5. tarmoqlararo ekranning asosiy komponеntlari tayanch tushunchalar: himoyaning texnik va dasturiy vositalari, kodlashtirish va kriptografiya, antivirus skanerlari, antivirus monitorlari, o`zgarish taftishchilari, immunizatorlar. texnik vositalar bilan himoyalanadigan axborotlarning turlari. axborotlarni muhofaza qilishning texnik vositalari – obyektning niqoblovchi (maskirovkalovchi) belgilari ochilishini bartaraf etish yoki kamaytirish, yolg‘on alomatlarni yaratish hamda texnik vositalar orqali axborotga ruxsatsiz kirishga to‘sqinlik qilishga mo‘ljallangan texnik vositalardir. ma’lumotlarni ruxsatsiz olishning obyektlari, usullari va vositalari quyidagilar bo‘lishi mumkin: – bino, inshoat va qurilish konstruksiyalari (devorlar, tomlar, pollar, deraza va eshiklar, deraza oynalari, isitish va suv bilan ta’minlash tizimlari, havo tozalash quvurlari); konfedensial muzokara va majlislarni o‘tkazishda akustik tebranish kanallari bo‘yicha ma’lumotlarni ruxsatsiz olish; – harakatlanuvchi obyektlar (avtomobil, temir yo‘l, suv va havo yo‘llari transportlari); konfedensial suhbatlar olib …

2 / 8

r manbasi va yerga ulangan o‘tkazgichlar tizimi (bu zanjir orqali ovoz kuchaytirish, kompyuterda kotiba bilan aloqa va shu kabilarni amalga oshiruvchi qurilmalarda qayta ishlanadigan ma’lumotlarni tutib olish mumkin); – bino, avtomashina va boshqalardagi akustika (so‘z, tovushlar) – radiokanal va simlarda akustik radiomikrofonlar bo‘yicha hamda lazer qurilmalari orqali qo‘lga kiritish hisobiga; – telefonda so‘zlashuvlar – radiokanal va simlar orqali telefon «juchoklar» hisobiga; – faks orqali ma’lumotlar – yondosh nurlanishlar va navodkalar hamda aloqa liniyasi orqali qo‘lga kiritish hisobiga; – yo‘naltirilgan mikrofonlar yordamida masofadagi shaxs akustikasi (so‘zi); – uyali aloqa tarmog‘i orqali radioso‘zlashuvlar. himoyaning texnik vositalari – bu texnik qurilmalar, komplekslar yoki tizimlar yordamida obyektni himoyalashdir. texnik vositalarning afzalligi keng ko‘lamdagi masalalarni hal etilishda, yuqori ishonchlilikda, kompleks rivojlangan himoya tizimini yaratish imkoniyatida, ruxsatsiz foydalanishga urinishlarga mos munosabat bildirishda va himoyalash amallarini bajarish usullaridan foydalanishning an’anaviyligida namoyon bo‘ladi. niqoblovchi belgilarning ochilishi (demaskirovka belgilari) deganda obyektning boshqa obyektlardan biron-bir tavsifi bilan farq qiladigan xususiyati …

3 / 8

a uning mavjudligi haqida xulosa qilinadi. demaskirovka belgilari quyidagilar bilan farq qiladi: – joylashuvi – boshqa obyektlar va atrofdagi predmetlar orasida obyekt joylashuvini aniqlab beradigan belgi; – tarkibiy ko‘rinish – obyektning tuzilishi va to‘laligicha ko‘rinishini aks ettiradigan kattaliklarini (tarkibi, soni va alohida obyektlarning joylashuvi, shakli va geometrik o‘lchamlari) aniqlovchi belgilar; – faoliyati – obyektning fizik faoliyat yuritishi orqali uni ochib beruvchi belgilar. texnik demaskirovka belgilarini ikki toifaga bo‘lish mumkin: – to‘g‘ridan-to‘g‘ri demaskirovka belgilari – himoya obyektining faoliyati va uning fizik maydonlari (elektromagnit, akustik, radiatsion va boshqalar) bilan bog‘liq bo‘lgan, himoya qilinadigan axborotga bog‘liq bo‘lmagan atrof-muhitning fizik maydoni fonidan farq qiladigan belgilar; – bilvosita demaskirovka belgilari – obyektning faoliyat ko‘rsatishi natijasida atrof-muhitdagi o‘zgarishlar natijasida yuzaga keladigan belgilar (faoliyatning optik-vizual belgilari, geometrik o‘lchamlar, yoritilganlikning keskin farq qilinishi, ishlab chiqarish faoliyatidan qolgan izlar va hokazo). axborotni muhofaza qilishning samaradorlik ko‘rsatkichi himoya obyektining texnik demaskirovka belgilari kattaligi bo‘lib, unga nisbatan axborotni muhofaza qilish samaradorligining …

4 / 8

i mumkin va natijada axborotni himoyalash samaradorligini oshirish uchun ishlatilishi imkoni paydo bo‘ladi (masalan, kriptografik kalitlarni uzatish uchun). kompyuter texnologiyalari stenografiyaning rivojlanishi va mukammallashuviga yangi turtki berdi. natijada axborotni himoyalash sohasida yangi yo‘nalish — kompyuter stenogryafiyasi paydo bo‘ldi. kompyuter stenografiyasi rivojlanishi tendensiyasining tahlili shuni ko‘rsatadiki, keyingi yillarda kompyuter stenografiyasi usullarini rivojlantirishga qiziqish kuchayib bormoqda. jumladan, ma’lumki, axborot xavfsizligi muammosining dolzarbligi doim kuchayib bormoqda va axborotni himoyalashning yangi usullarini qidirishga rag‘batlantirilayapti. boshqa tomondan, axborot-kommunikatsiyalar texnologiyalarining jadal rivojlanishi ushbu axborotni himoyalashning yangi usullarini joriy qilish imkoniyatlari bilan ta’minlayapti va albatta, bu jarayonning kuchli katalizatori bo‘lib umumfoydalaniladigan internet kompyuter tarmog‘ining juda kuchli rivojlanishi hisoblanadi. hozirgi vaqtda axborotni himoyalash eng ko‘p qo‘llanilayotgan soha bu — kriptografik usullardir. lekin, bu yo‘lda kompyuter viruslari, «mantiqiy bomba»lar kabi axborotiy qurollarning kriptovositalarni buzadigan ta’siriga bog‘liq ko‘p yechilmagan muammolar mavjud. boshqa tomondan, kriptografik usullarni ishlatishda kalitlarni taqsimlash muammosi ham bugungi kunda oxirigacha yechilmay turibdi. kompyuter steganografiyasi va kriptografiyalarining birlashtirilishi …

5 / 8

ga nisbatan ishlatiladigan asosiy ko‘rsatkich bo‘lib kriptomustahkamlik hisoblanadi. kriptografiya himoyasida shifrlarga nisbatan quyidagi talablar quyiladi: yetarli darajada kriptomustaxkamlik; shifrlash va qaytarish jarayonining oddiyligi; axborotlarni shifrlash oqibatida ular hajmining ortib ketmasligi; shifrlashdagi kichik xatolarga tasirchan bo‘lmasligi. ushbu talablarga quyidagi tizimlar javob beradi: o‘rinlarini almashtirish; almashtirish; gammalashtirish; analitik o‘zgartirish. o‘rinlarini almashtirish shifrlash usuli bo‘yicha boshlang‘ich matn belgilarining matnning ma’lum bir qismi doirasida maxsus qoidalar yordamida o‘rinlari almashtiriladi. almashtirish shifrlash usuli bo‘yicha boshlangich matn belgilari foydalanilayotgan yoki boshqa bir alifbo belgilariga almashtirilali. gammalashtirish usuli bo‘yicha boshlang‘ich matn belgilari shifrlash gammasi belgilari, ya’ni tasodifiy belgilar ketma-ketligi bilan birlashtiriladi. taxliliy o‘zgartirish usuli bo‘yicha boshlang‘ich matn belgilari analitik formulalar yordamida o‘zgartiriladi, masalan, vektorni matritsaga ko‘paytirish yordamida. bu yerda vektor matndagi belgilar ketma-ketligi bo‘lsa, matritsa esa kalit sifatida xizmat qiladi. o‘rinlarni almashtirish usullari ushbu usul eng oddiy va eng kadimiy usuldir. o‘rinlarni almashtirish usullariga misol sifatida quyidagilarni keltirish mumkin: — shifrlovchi jadval; — sehrli kvadrat. shifrlovchi jadval …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "texnik vositalar bilan himoyalanadigan axborotlarning turlari"

ma’ruza mashg’ulotlari 11-12-mavzu: tarmoqda ma'lumotlar xavfsizligining uskunaviy va dasturiy ta'minoti reja: 1. texnik vositalar bilan himoyalanadigan axborotlarning turlari. 2. kodlashtirish va kriptografiya usullari. 3. antivirus dasturlarni o`rganish 4. tarmoqlararo ekran va uning vazifalari 5. tarmoqlararo ekranning asosiy komponеntlari tayanch tushunchalar: himoyaning texnik va dasturiy vositalari, kodlashtirish va kriptografiya, antivirus skanerlari, antivirus monitorlari, o`zgarish taftishchilari, immunizatorlar. texnik vositalar bilan himoyalanadigan axborotlarning turlari. axborotlarni muhofaza qilishning texnik vositalari – obyektning niqoblovchi (maskirovkalovchi) belgilari ochilishini bartaraf etish yoki kamaytirish, yolg‘on alomatlarni yaratish hamda texnik vositalar orqali ...

This file contains 8 pages in DOCX format (48.3 KB). To download "texnik vositalar bilan himoyalanadigan axborotlarning turlari", click the Telegram button on the left.

Tags: texnik vositalar bilan himoyala… DOCX 8 pages Free download Telegram

texnik vositalar bilan himoyalanadigan axborotlarning turlari

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "texnik vositalar bilan himoyalanadigan axborotlarning turlari"

Similar files