texnik vositalar va ularning rivojlanish tendentsiyalari

PDF 18 pages 425.4 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 425.4 KB

File type PDF

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

3-mavzu: texnik vositalar va ularning rivojlanib borish tendentsiyalari reja: 1. texnik vositalarning tushunchasi va rivojlanish tarixi 2. shaxsiy kompyuterlarning tuzilishi 3. ma‘lumotlarni kiritish va chiqarish qurilmalari tayanch so‘z va iboralar: kompyuter, rivojlanish tarixi, tizimli blok, ma’lumotlarni kiritish va chiqarish qurilmalari 1. texnik vositalarning tushunchasi va rivojlanish tarixi kompyuter - inglizcha so`z bo`lib, u hisoblovchi demakdir. garchand u hozirda faqat hisoblovchi bo`lmasdan, matnlar, tovush, video va boshqa ma'lumotlar ustida ham amallar bajaradi. uning asosiy vazifasi turli ma'lumotlarni qayta ishlashdan iborat ixtirolar onasi zarurat hisoblanadi, degan gap kompyuterlar uchun ham amal qiladi. tadqiqotchilar, kompyuterni tez va aniq hisoblash ishlarini bajaruvchi qurilmalar yaratish borsidagi izlanishlari oqibatida ixtiro qilganlar. 1642 yilda blez paskal birinchi mexanik hisoblash mashinasini ixtiro qildi. keyinchalik 1671 yilda germaniyalik baron gotfrid vilgelm fon leybnis ko‗paytirish amalini bajaruvchi birinchi kalkulyatorni ixtiro qildi. mashina klaviaturasi 1880 yillarda amerika qo‗shma shtatlarida paydo bo‗ldi va biz bugungi kunda ham undan foydalanamiz. taxminan shu davrda, …

2 / 18

batda u natijada, u jadvallarni xatosiz hisoblashni kafolatlaydigan mashina yaratish to‗g‘risida o‗ylay boshladi. . bu borada babbij 1822 yilda ishonchli jadvallarni ishlab chiqa oladigan "difference engine"ni yaratdi. 1842-yilda babbij o‗rtacha tezligi daqiqada 60 ta amal bajara oladigan istalgan matematik masalalar uchun asosiy arifmetik funksiyalarni bajarish uchun to‗liq avtomatik tahlil mashinasi yangi g‘oyasi bilan chiqdi. afsuski mashinaning ishchi modelini qurishga uning imkoni bo‗lmadi, chunki bu davrda mashina ishlab chiqarish uchun zarur bo‗lgan aniq muhandislik xali mavjud emas edi. biroq, uning sa‘y-harakatlari har qanday raqamli dasturlashtiriladigan kompyuter konstruksiyasi uchun asos bo‗luvchi bir qator tamoyillarni o‗rnatdi. birinchi avtomatik hisoblash mashinalarining asosiy kamchiligi ularning dasturlari dasturlarni o‗zgartirish qiyin bo‗lgan taxtachalarga ulangan edi. 1940 yillarda, doktor jon fon neyman dasturiy ta‘minotning xal qilinishi qiyin bo‗lgan muamolariini bartaraf qilishda yordam bergan ―saqlab qo‗yiladigan dastur‖ tushunchasini kiritdi. bu tushunchaning asosiy g‘oyasi operasiyalar oqimini avtomatik tarzda yo‗naltirish uchun buyruqlar va ma‘lumotlar ketma-ketligini kompyuter xotirasida saqlab qolishdir. bu xususiyat …

3 / 18

uning aniqlash xususiyatlari bilan birga har bir avlodga tafsif beramiz. turli avlodlar orasidagi ba‘zi o‗xshashliklar mavjud bo‗lsa-da, har bir ko‗rsatilgan taxminiy davr odatda qabul qilinadi. quyidagi ta‘rifda siz bir qancha yangi atamaga duch kelasiz. keyingi boblarda bu atamalar bilan batafsil shug‘ullanamiz. xozir esa kompyuterlarning besh avlodi davomidagi yirik o‗zgarishlar va texnologiyalar batafsil tushuntirish emas balki ularning ta‘rifini keltirishdir. shunday ekan, bu bo‗limda kitobdan olinishi mumkin bo‗lgan barcha ma‘lumotlarning qisqacha ta‘rifi keltiriladi. birinchi avlod (1942-1955). birinchi kompyuterlarida o‗sha paytlarda elektron kommutasiya qurilmasi sifatida vakuum trubkalaridan foydalanilgan. vakuum trubkalari mo‗rt shishadan yasalgan, elektronika manbai sifatida metall tolalardan foydalanilgan. u elektron signallarni nazorat qilishi va kuchaytirishi mumkin bo‗lgan. bu o‗sha paytlardagi yagona tez ishlovchi elektron qurilma hisoblangan. bu vakuum trubkalari (lampalar)dan qurilgan kompyuterlar hisob-kitoblar millisekund ichida bajargan va birinchi avlod kompyuterlari sifatida tanilgan. birinchi avlodning ko‗pchilik kompyuterlari buyruqlarni ma‘lumotlar bilan birga kompyuter xotirasida saqlab qolish prinsipi bo‗yicha (dasturni saqlash qo‗yish konsepsiyasi) shunday tarzda …

4 / 18

cham jihatidan juda ulkan edilar, bu esa o‗rnatish uchun katta xonalarni talab qilar edi. 3. ular minglab vakuum lampalardan foydalanishar, ular esa katta miqdorda issiq chiqarar va tez-tez kuyib qolardi. shu tariqa bu kompyuterlar joylashgan binolar zarur holat sifatida kondisioner bilan jihozlanishi kerak edi. 4. har bir vakum lampa yarim vatt atrofida quvvat sarflardi. kompyuter odatda o‗n ming vakuumli lampalardan tashkil topgani bois, bu kompyuterlarning iste‘mol qiladigan quvvati juda yuqori bo‗lgan. 5. vakuum lampalari elektr o‗tkazgich tolalaridan foydalangani uchun ularning xizmat muddati cheklangan bo‗lgan. kompyuter minglab vakuum lampalaridan tuzilgan uchun u tez-tez ishdan chiqib turgan. 6. o‗rtacha ish vaqtining kamligi sababli bu kompyuterlar doimiy texnik xizmat ko‗rsatishni talab qilgan. 7. bu kompyuterlardagi minglab alohida tarkibiy qismlar elektron sxemalarda qo‗lda yig‘ilar edi. shu tarzda bu kompyuterlarning sanoat ishlab chiqarilishi qiyin va o‗ta qimmat edi. 8. bu kompyuterlarni dasturlash va ulardan foydalanish qiyin bo‗lgani bois tijoratda ulardan foydalanish cheklangan edi. ikkinchi avlod …

5 / 18

i iste‘mol qilardi. 5. ularga lampaga nisbatan ancha kichik edi. 6. ular ishlab chiqarishda nisbatan arzonroq edilar. 7. ular vakuum trubkalarga taqqoslaganda ancha kam issiq tarqatar edilar. ikkinchi avlod kompyuterlari tranzistorlardan foydalanib, tayyorlangan edi. ular birinchi avlod kompyuterlariga nisbatan ancha quvvatli, ancha ishonchli, arzonroq, kichik va xarorati pastroq edi. ikkinchi avlod kompyuterlari ma‘lumotlarni saqlash texnologiyasida ham o‗zgarishlarga uchradilar. ikkinchi avlod kompyuterlarining xotirasi magnitli o‗zaklardan iborat. magnit o‗zaklar ferritdan qilingan uncha katta bo‗lmagan xalqachalar bo‗lib, har qanday yo‗nalishda – soat strelkasi bo‗ylab ham yoki unga teskari tomonga ham magnitlanishi mumkin. erkin murojaat qilinadigan katta xotira (bir necha o‗nlab kilobayt sig‘imga ega) simlar to‗rlarida terilgan bir qancha magnit o‗zaklarga ega edi. 1957 yilda tadqiqotchilar tez va qulay ikkilamchi axborot tashuvchisi sifatida magnit lentasi (tasmasi)ni kiritadilar. keyinroq, shuningdek magnit disklaridagi axborotlar to‗plovchi vositalar ishlab chiqildi. magnitli disklar ikkinchi avlod kompyuterlarida asosiy ikkilamchi axborot tashuvchilar bo‗ldilar. foydalanuvchilar avvalgidek dasturlarni va ma‘lumotlarni tayyorlash va kompyuterga …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "texnik vositalar va ularning rivojlanish tendentsiyalari"

3-mavzu: texnik vositalar va ularning rivojlanib borish tendentsiyalari reja: 1. texnik vositalarning tushunchasi va rivojlanish tarixi 2. shaxsiy kompyuterlarning tuzilishi 3. ma‘lumotlarni kiritish va chiqarish qurilmalari tayanch so‘z va iboralar: kompyuter, rivojlanish tarixi, tizimli blok, ma’lumotlarni kiritish va chiqarish qurilmalari 1. texnik vositalarning tushunchasi va rivojlanish tarixi kompyuter - inglizcha so`z bo`lib, u hisoblovchi demakdir. garchand u hozirda faqat hisoblovchi bo`lmasdan, matnlar, tovush, video va boshqa ma'lumotlar ustida ham amallar bajaradi. uning asosiy vazifasi turli ma'lumotlarni qayta ishlashdan iborat ixtirolar onasi zarurat hisoblanadi, degan gap kompyuterlar uchun ham amal qiladi. tadqiqotchilar, kompyuterni tez va aniq hisoblash ishlarini bajaruv...

This file contains 18 pages in PDF format (425.4 KB). To download "texnik vositalar va ularning rivojlanish tendentsiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: texnik vositalar va ularning ri… PDF 18 pages Free download Telegram